Уллана уьйрете...

Уллана уьйрете...

Яйны исси гюню эди. Кёкде учагъан къушланы чарнайгъаны гёнгюнгню гётере. Амина улланасы булан къолкъотур ва ерде оьсеген емиш жыймагъа деп агъачлыкъгъа бара.

– Не арив гюндюр бугюн! – деп Амина сююне.

– Есибиз Аллагьгъа ﷻ макътав болсун! Бираздан улланасындан тайып ол гюл излемеге башлай. Уьюне элтмек учун къызьяш гюл байлам жыймагъа сюе. Аривлюкню терезебашдагъы вазагъа салса, нече де исбайы болар деп ойлаша ол. Шолайлыкъ булан, Амина кёп чечек жыя. Ягъада бирден-бир гёзелин гёргенде къыз ону да юлкъмагъа узатыла, тек улланасы гёрюп ону токътата.

– Балам, не этесен? Сен чи оланы аягъын уьзеген йимиксен, – деп къарт ажай Аминагъа айып эте.

– Ана, мен оланы аякъларын уьзмеймен, гюл байлам жыймагъа ва уьйге алмагъа сюемен.

– Не учун? – деп уллана къатты сорай.

– Гюллени, чечеклени яшавун бузмагъа ярамай, оланы да Есибиз яратгъан. Къой шоланы.

– Ана, олар савму дагъы? Юрюп де болмай, бир еринде тура чы олар. Яй битгенде буса, къуруп къалалар, – деп Амина улланасына къарап, гюллени гьакъында хабарламакъны тилей.

– Яхшы, – деп ажай рази бола ва баласыны баласын яннавурунда олтурта.

– Айлана якъгъа къара. Сен гёреген бары да затны Есибиз Аллагь ﷻ яратгъан. Гюллени, къушланы, жанжаныварны, мени, сени, папангны ва бютюн табиатны Къудратлы Аллагь ﷻ яратгъан. Намаз къылмагъа, дуа этмеге, шюкюрлюк билдирмеге унутмагъайсан, Аллагьны ﷻ алдындагъы шо бизин борчубуз. Есибиз Аллагь ﷻ бизге тарыкълы айлана якъдагъы бары да затны яратгъан: опуракъны, ашны, уьюбюзню ва къалгъан оьзгени.

Шо саялы, аявлум, оюн учун гюллени юлкъмагъа тарыкъ тюгюл. Амина улланасы айтгъан сёзлени гьакъында кёп заман ойлаша туруп къала. «Эгер айланабыздагъы бары да затны Есибиз яратгъан буса… Мен англамайман… Папама сорарман», – деп ойлашгъан сонг Амина, туруп улланасына кёмек этмеге башлай. Гюн батгъанча олар экиси де кёп къолкъотур ва ерде оьсеген увакъ емиш жыя. Ахшам атасы намаз къылгъанча токътап, Амина огъар соравлар бермеге башлай.

– Папа, Аллагь ﷻ Ер юзюню яратгъан кюйню айт дагъы магъа, – деп къызы тилей.

– Сен шону бек билмеге сюемисен? – деп папасы иржая туруп сорай.

– Яхшы, айтарман.

– Гертиден де, бек билмеге сюемен! – деп къыз да тынгламагъа гьазирлене.

– Заманлар башлангъанча алдын, – деп башлады ата, къызын тобукъларыны уьстюне де олтуртуп, – Аллагь ﷻ топуракъны, сувну, оьсюмлюклени, къушланы, жан-жаныварны яратды. Аллагь ﷻ олай да Адамны ва Гьаваны яратды. Олар бир башлап женнетде эди, сонг оланы Ерге йиберди. Рагьмулу Есибиз оланы топуракъ ишлетмеге уьйретди. Сонг олагъа яшлар тувду. Башлапгъы девюрде адамлар анакъларда яда къош йимик гиччи уьйлерде яшай эди. Бара-бара хыйлы йыллар гетип, инсанлар уллу уьйлер этмеге уьйренди ва гьалиге бир затда да гьажатлы тюгюл кюйде яшайлар.

Шолайлыкъгъа сююнюп ва шюкюрлюк этмекни орнунда адамлар табиатны бузмагъа башлай. Айлана якъда гёреген бары да затгъа тетикли ва абурлу янаш. Эгер табиатгъа яхшы ва гьюрметли янашмагъа уьйренсенг, Есибизни буйрукъларын да кютсенг, Аллагь ﷻ сени сюер. Яратгъаныбыз сагъа къатты иман ва чыдамлыкъ берсин, къызым!

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...