Яшлар, китап охувну сюейик
Охув яшавубузну бары да янларында кёмек эте. Шонда шеклик ёкъ. Кёп китап охуйгъан, охувну сюеген адам герти кюйде билимли бола. Охувну сююв школада да кёмек эте, гележек яшавда да пайдалы бола.
Газетлени, китапланы охув янгы маълуматланы билмеге, айлана якъны англамагъа имканлыкъ бере ва инсангъа оьсмеге болушлукъ эте. Олай да, охув бизин языкъсынавлу ва назик гьисли эте, леззет гелтире ва ял бере. Яшны китап охумагъа уьйретсе, шону учун яшавунда о лап яхшы савгъатлардан болур. Гиччипавлар китапны сюйсюн учун бир-бир «гьиллаланы» гьакъында билмеге яхшы. Балагъызгъа болгъан чакъы кёп охугъуз ва бетигиз, тавушугъуз булан охуйгъангъа къошум этигиз.
Дагъы да яхшы болур китап охувну агьлюдеги бир мердешге айландырса. Уьйдеги бары да техниканы сёндюрюп, ата-ана яшларына охуса, шо мюгьлетде янгыз оланы тавушу эшитилип, алай арив гьал тувмасмы дагъы?! Яшлагъа тюрлю-тюрлю китаплар охуса яхшыдыр – фантастика, тамаша гьаллар булан байлавлу, классиклени асарларын. Озокъда, ругь осювню гьакъында да унутмагъа тюшмей. Шо саялы Ислам динни игитлерини, оланы къоччакъ ишлерини гьакъында да охугъуз. Авлетлеригиз бусурманланы тарихин эшитгенде, гьакъыкъатда болгъанны билгенде олар учун кинолардагъы къайдагъы тарыкъсыз «игитлер» абурдан тюшерге шекленмегиз. Яшлагъа лап гиччи замандан тутуп охумагъа яхшы ва янгыз ятгъанча, юхласын учун тюгюл, оьзге заманда да китапгъа уьйретигиз. Биринчи оюнчакъ гьисапда яшгъа къумачдан этилген китап алып савгъат этигиз. Охув бир тамаша ва яхшы иш йимик гьис этилсе, ол шо сюювню оьмюр боюнда сакълажакъ.
Лап яхшы уьлгю – оьзюнг гёрсетегениси
Яшыгъыз сиз кёп охуйгъанны гёрсюн. Журналлар, газетлер, оьзге асарлар, гьатта аналар аш этеген китаплар охуса да, яш учун унутулмас уьлгю болур ва айлана якъны терен англамагъа кёмек этер. Охугъаныгъызны, билгенигизни гьакъында яшлагъа хабарлагъыз. Арагъа салып билгенигиз гьакъда пикру алышдырса, къатнав да тува, аралыкълар да ювукъ бола. Школада гечеген къайсы буса да бир илмуну, китапны яш булан бирче охуса, ону уьстюнде ойлашса, ожакъда татувлукъ бирден-бир артар. Ондан къайры, яш охуйгъанын яхшы англар ва гележекде унутмас. Яшыгъыз булан сапарны гьакъында бир асар яратмагъа къарагъыз. Китапны игитлери буса, агьлюдегилер болур. Ойлашгъаныгъызны бирче язма да языгъыз. Китапгъа ошайгъан тептер алып, суратлар булан безендирип, агьлюгюзню гьакъындагъы асарыгъызны шонда чыгъарыгъыз.
Китап – лап яхшы савгъатдыр
Не йимик агьвалат болса да, китап савгъат этигиз. Башгъа савгъат булан къошуп гьар заман китап да болса яхшы. Оьр къыйматлар алса яда бир яхшы иш этсе, яшыгъызны сююндюрюп, китап беригиз. Шолай этсе, бир якъдан яш яхшы болмагъа иштагьланар, башгъа якъдан – сиз берген савгъат эсинде къалар ва яхшы иш савгъат булан байлавлу экени билинер. Имканлыкъ бар буса, китапханалагъа яшларыгъыз булан бирче барыгъыз. Оланы бу тамаша дюнья булан таныш этигиз. Онда чы гьал, гьатта ийис да ажайып кюйде. Китаплагъа ва оланы ичиндеги билимге абур этип адамлар бир-бири булан тавушун гётермей, шыбышлап сёйлей! Агьлюде китапны сюегеннни айрыча белгилемек мурат булан жуманы бир гюнюн шогъар багъышласа яхшы болмасмы дагъы?
Мисал учун, шо гюн артда охулгъан китапны арагъа салып пикру алышдырса, татлилик булан арты булан чай ичсе нечик болур? Инаныгъыз, бир-биригиз булангъы аралыкълар да исси болажакъ, агьлюдеги шо мердеш бир заманда да унутулмас. Яшлагъа киносу салынгъан китап охугъуз ва сонг арты булан гёргенигизни, охугъаныгъыз булан къайсы яхшы, къайсы къужурлу деп тенглешдиригиз. Аслу гьалда, кинодан эсе, китапны артыкъ ушатабыз, неге десе охуйгъанда о-бу гёрюнюшлени оюбузда суратлайбыз, гёз алдыбызгъа гелтиребиз. Режиссёр салгъанындан эсе бизин башыбыздагъы «кино» къужурлу болуп чыгъа.
Охувну гьаракат булан байлавлу яны
Китап охув – пайдалы маълумат билив ва айлана якъны сезив экенни яшлагъа етишдирмеге герек. Уьстевюне, охув не йимик буса да пайдалы иш этмеге де уьйрете. Масала, китапда язылгъангъа гёре шондагъы гьайванны, жанны суратын этме бола. Китап гьалиги заманны интернети болмагъа бола десе тамаша къалмагъа тюшмей. Этсе, болагъан иш. Аявлу яшлар, сиз охумагъа сюемисиз? Сюе бусагъыз, уллулар шо сюювню сизде болдурмакъ учун не этген?
АМИНА ЕВПАТОВА
