Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

А.С.ПУШКИН

(Давамы. Башы алдагъы номерде)

Амалсыз къарт уьйге къайта.
Къайтса, гёре: зор къалалар,
Къарасанг, башынг айланар,
Посагъасы туташ алтын.
Тахда олтуруп пача къатын
Гьар кимге бир гьукму биче,
Гьар не сюйсе, ашай-иче.
Огъар боярлар, бийлер
Къуллукъ этип юрюйлер.
Тыш пачалыкъдан гелген
Мал тахчалар иелген.
Тюпде къаравул къата,
Инбашында – айбалта.
Уруп, тюртюп, мысгъыллап,
Къартны хорлай, къоркъута.
Пача къатынны алдында
Чёгюп, тобукъдан тюшюп,
Къартым сёйлей бюрюшюп:
«Бийик бийке, сыйлы бийке,
Сени алдынгда – бютюн уьлке.
Болуп айтгъан-айтгъанынг,
Яйнап турамы жанынг?»
Къартгъа бет бурмай къатын,
Айтма пешемей атын…
Чакъырып къаравулну, 
Тез лагь этсин дей муну.
Гёзюнг гёз гёрсюн, шонда
Боярлар гелип, бийлер
Юмарлап бара, гьейлер!
Адашып къалгъан къартны
Языкъ гьалына сала.
Эшик артда къаравул
Туврап къойма аз къала.
Халкъ да ону мысгъыллай,
Тюкюре, бетин талай:
«Пачабызны къанын буздунг,
Ал пайынгны, гьай къарт къузгъун!
Ал дарсынгны, ач гёзюнгню,
Танып юрю оьз-оьзюнгню!»
Гюнлер ташгъындай ташый,
Къатын бирден-бир шашый.
Чакъырып вазирлерин,
Алма йибере эрин.
Вазирлер сюйреп алып, 
Къартны гелтирип ташлай.
Эки гёзю аралып, 
Пача къатын сёз башлай:
«Къайт денгизге, айт балыкъгъа,
Базмайман бу пачалыкъгъа.
Мен сюемен яшавумну
Бузуп, янгыдан башлама.
Сувтюп дюньяда яшама.
Дерияланы еси болуп,
Сувтюп дюньяда яшама!
Гийиндирсин, жувундурсун,
Башым-чачым тарай турсун,
Шербет къуйсун, берсин ашым –
Алтын балыкъ оьзю болсун
Шонда мени къаравашым!» 

(давамы гелеген номерде)

Гёчюрген Бадрутдин Магьамматов

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...