Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

А.С.ПУШКИН

(Давамы. Башы алдагъы номерде)

Амалсыз къарт уьйге къайта.
Къайтса, гёре: зор къалалар,
Къарасанг, башынг айланар,
Посагъасы туташ алтын.
Тахда олтуруп пача къатын
Гьар кимге бир гьукму биче,
Гьар не сюйсе, ашай-иче.
Огъар боярлар, бийлер
Къуллукъ этип юрюйлер.
Тыш пачалыкъдан гелген
Мал тахчалар иелген.
Тюпде къаравул къата,
Инбашында – айбалта.
Уруп, тюртюп, мысгъыллап,
Къартны хорлай, къоркъута.
Пача къатынны алдында
Чёгюп, тобукъдан тюшюп,
Къартым сёйлей бюрюшюп:
«Бийик бийке, сыйлы бийке,
Сени алдынгда – бютюн уьлке.
Болуп айтгъан-айтгъанынг,
Яйнап турамы жанынг?»
Къартгъа бет бурмай къатын,
Айтма пешемей атын…
Чакъырып къаравулну, 
Тез лагь этсин дей муну.
Гёзюнг гёз гёрсюн, шонда
Боярлар гелип, бийлер
Юмарлап бара, гьейлер!
Адашып къалгъан къартны
Языкъ гьалына сала.
Эшик артда къаравул
Туврап къойма аз къала.
Халкъ да ону мысгъыллай,
Тюкюре, бетин талай:
«Пачабызны къанын буздунг,
Ал пайынгны, гьай къарт къузгъун!
Ал дарсынгны, ач гёзюнгню,
Танып юрю оьз-оьзюнгню!»
Гюнлер ташгъындай ташый,
Къатын бирден-бир шашый.
Чакъырып вазирлерин,
Алма йибере эрин.
Вазирлер сюйреп алып, 
Къартны гелтирип ташлай.
Эки гёзю аралып, 
Пача къатын сёз башлай:
«Къайт денгизге, айт балыкъгъа,
Базмайман бу пачалыкъгъа.
Мен сюемен яшавумну
Бузуп, янгыдан башлама.
Сувтюп дюньяда яшама.
Дерияланы еси болуп,
Сувтюп дюньяда яшама!
Гийиндирсин, жувундурсун,
Башым-чачым тарай турсун,
Шербет къуйсун, берсин ашым –
Алтын балыкъ оьзю болсун
Шонда мени къаравашым!» 

(давамы гелеген номерде)

Гёчюрген Бадрутдин Магьамматов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   Самак бин Харб хабарлагъан кюйде, ан-Нуъман бин Башир асгьабалагъа багъып булай айтгъан болгъан: «Ашгъа ва сувгъа байлавлу артыкълыкъ юрютмеймисиз дагъы? Мен сизин Пайхаммарыгъызны ﷺ къурсагъын тойгъанча...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....