Ёл юрюшню низамы

Ёл юрюшню низамы

Гюзню исси гюнлери битеген вакъти гелди. Бираздан сувукълар гележек. Иссилик береген гюнеш аз гёрюнеген болажакъ, чакъны салкъынлыкъ бийлежек.

 

Яшлар бавуна барагъанда, къоллары сувукъ болмас учун, эртенлер Марат юкъкъа къолгъаплар гиймеге башлагъан. Ол яшлар бавуна оьзюню самокаты булан бармагъа бек сюе. Башлап абзары булан гьайдай, сонг яшыл орамгъа да чыгъа. Шолай ёл этсе, ол барагъан ерине тез етише.

Марат чалт бара болгъан. Гюнню шавлалары бетине ура. Кеп алып, улан къамашгъан гёзлерин бираз къыса. Ана баласындан артда къалмай юрюме къарай. Ёл бурулагъан ерге аз къала. Светофорда яшыл тюс яна, тек къызыл тюсге чыкъмакъ учун бир-нече мюгьлет къалгъан. Марат яшыл тюс сёнгенче етишемен, деп дагъы да чалт гьайдап йибере.

– Марат! – деп анасы огъар бек къычыра.

Амма улан эшитмей. Ол светофорда къызыл тюс янгъанча алгъасай, неге десе яшылны заманы битмеге кёп аз къалгъан.

– Марат! – деп ана янгыдан къычыра. – Токъта!

Лап ахырынчы мюгьлетде, етишмежегин англагъанда улан гючю бар чакъы тормозгъа баса. Дёгерчикни тюбюне таш тийип, Марат гьайдап барагъан кююнде ягъылып, ёлну ягъасында бёттебен авлана. Ана алгъасап етише. Светофорда къызыл тюс янып, машинлер гьайдап барагъан ёлун узата.

– Балам, не еринг авуртду?

– Ана, бир ерим де авуртмады, мен бек йыгъылмадым.

Ана яшын гётерип, чангдан силкип тазалап, уьстюн онгара. Марат самокатын гётерип, анасыны гёзлерине къарай. Ол анасы пашман болгъанны англай.

– Геч менден, – деп, ол тавушун басылтып тилей.

Ананы къаркъарасы бошап, ерге чонкъая.

– Сагъа не болма болагъанны англайсандыр? Негер булай алгъасадынг?

– Светофорну тюсю алышынгъанча етишермен деп эсиме гелген эди.

– Марат, беш секунд саялы оьзюн шончакъы къоркъунчлу гьалгъа саламы дагъы?

– Салмай.

– Биринчилей, ёлну къыркъып чыгъагъанда, гьатта хас ерде де самокатгъа минип чыкъма ярамай. Шондан тюшюп, ёлдан яяв аякъдан чыкъма тарыкъ. Экинчилей, яшлар ёлдан чыгъагъанда уллуланы къолун тутуп чыкъма тарыкъ. Уьчюнчюлей, шо да лап аслусу: алгъасавлукъ уллу балагьгъа гелтирме бола. Гьатта геч къалып, бек алгъасай бусанг да къоркъунчлу гьалгъа тюшерден сакъланма тарыкъ. Бир минут тас этген къолай, беш секунд саялы алгъасагъанча.

– Ана, мен дагъы олай этмесмен.

– Балам, мен сени бек сюемен. Дагъы шолай болмас деп инанаман. Ёл юрюшню низамы бизин савлугъубузну ва оьмюрюбюзню сакъламакъ учун яралгъан. Биз шо низамгъа гёре юрюсек, оьзюбюзге яхшы.

Улан анасын къысып къучакълай. Ол хата йибергенине мюкюр бола.

Светофорну ярыгъы яяв юрюйгенлер учун тийишли ярыкъ «бергенде», ана да, бала да сабур кюйде яшлар бавуна ёлун узата.

 

Айшат Расулова

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...