Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

2-нчи бёлюк.

Бизин ватаныбыз.

6-нчы дарс. Ватан сююв.

 

Бизин уьлкебиз – Россия

Бизин ватаныбыз – Дагъыстан

 

 

Ватан

Ватан деген недир? Шо дюр биз тувгъан, оьсген, тарбия алгъан ер. Ватан бизин учун кёп иш эте, биз ону гьакъ юрекден сюебиз.

Ватанны сюймек – дин белгиси. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ тувгъан ва оьсген ерин гьакъ юрекден сюе болгъан. Ол Макканы сюе эди, сонг Мадинаны да сюйдю. Ол оьзюню халкъын – бусурманланы да бек сюе болгъан.

«Лап гючлю къала – Ватанын сюймек», – деп имам Шамил айта болгъан.

Ватанын сюеген инсан пайдалы билим алмагъа къаст эте. Шолайлыкъ – уьлкесини гележегини гьайын этеген бола. Олай да, ол тазалыкъ юрюте, табии байлыкъланы да аявлап сакълай.

Иманы бар адам оьз ерин ва ана топурагъын сюе. Ол ватаныны тарихин ва маданиятын къыйматлай, ана тилин биле ва сюе. Халкъланы башгъалыкъларына буса абурлу янаша.

Бизин Ватаныбыз – Дагъыстан. Бу – уллу алимлени ва имамланы ватаны. Давну заманында Дагъыстанны игитлери ватанын якълагъан. Къоччакълыгъы булан олар оьз топурагъын белгили этген. Къагьруман кюйде чалышгъан имам Шамилни атын сав дюньяда биле. Дагъыстан алимлени китапларын да шо кюйде дюньяны бары да еринде охуй.

Биз Ватаныбызны сюебиз ва абурлайбыз. Къайда болсакъ да, ана топурагъыбызны ва ону игитлерин бирт де унутмасбыз.

Ватанны алдындагъы борч:

– Ватанны сюймек

– Къыйынлы заманда Ватан якъламакъ

– Ватанны тарихин билмек

 

 

Ватан сююв

Бир ахшам уьч агъа-ини – Агьмат, Гьабиб ва Даниял – уьюнде агьлюсю булан ойнай ва ата-анасы булан хабарлай болгъан. Алда адамлар нечик яшай болгъанны гьакъында айтмагъа Агьмат атасына тилей.

Ата булай хабарлай: «Балам, магъа уллатам айтгъанны айтайым сагъа. Ол простой уьйде яшай эди ва онда электрик ярыкъ, кондиционер, иссиде салкъын сув ичмеге болардай холодильник де болмагъан. Бир ерден башгъа ерге чалт кюйде элтмеге болардай ону машини болмагъан, гьатта къоркъунчсуз кюйде сапар этмеге ёллар да болмагъан. Охумакъ учун багъыйлы ва арив школалар да болмагъан. Оьзлер чачгъанны ашай болгъанлар.

Бизин заманда буса, яшларым, биз ватаныбызда къоркъунчсуз ва парахат яшайбыз. Бизин машинибиз ва онгайлы уьюбюз, билим алмакъ учун тизив школалар да бар. Аллагь ﷻ гёрсетмесин, бирибиз авруп къалсакъ, сав болмагъа азархана бар. Амма булай яхшылыкълардан дюньядагъы бары да яш пайдаланмай. Давдан сонг бузулгъан, амалсыз ва ач яшайгъан пачалыкълар дюньяда гьали де кёп бар.

Яшамакъ учун бизге булай пачалыкъ берген ва ватаныбызны сюегеник саялы, биз Есибизге шюкюрлюк этмеге герекбиз. Гьали, яшлар, айтыгъыз магъа, уьлкебиз учун биз не этмеге болабыз?»

Агьмат:

– Оьсгенде мен инженер болажакъман ва уллу уьйлер тизежекмен, – дей.

Гьабиб:

– Адамланы савлугъун къолай этмек учун мен доктор болмагъа сюемен, – деди.

Даниял буса:

– Ватанымны якъламакъ учун мен асгерде къуллукъ этмеге сюемен, – деп билдирди.

Уланлары берген жаваплар булан ата бек рази къала ва:

– Аллагь ﷻ онгарсын сизин! Ватаныбыз бек аявлу, биз шону якъламагъа ва аяп сакъламагъа тарыкъбыз.

 

(Давамы гелеген номерде)

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


Сыйлы адамлар: Гьасан аль-Басри

Пайхаммарны ﷺ уьюнде оьсген адам     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Арасында Гьасан аль-Басри йимик инсанлар бар туруп адамлар нечик адашмагъа бола?» Масляма ибну Абд-аль-Малик   Пайхаммарны ﷺ къатыны Умму Салямгъа элчи шат хабар гелтире: Хайра дейген ону къулукъчусу эсен-аман...