Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

2-нчи бёлюк.

Бизин ватаныбыз.

6-нчы дарс. Ватан сююв.

 

Бизин уьлкебиз – Россия

Бизин ватаныбыз – Дагъыстан

 

 

Ватан

Ватан деген недир? Шо дюр биз тувгъан, оьсген, тарбия алгъан ер. Ватан бизин учун кёп иш эте, биз ону гьакъ юрекден сюебиз.

Ватанны сюймек – дин белгиси. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ тувгъан ва оьсген ерин гьакъ юрекден сюе болгъан. Ол Макканы сюе эди, сонг Мадинаны да сюйдю. Ол оьзюню халкъын – бусурманланы да бек сюе болгъан.

«Лап гючлю къала – Ватанын сюймек», – деп имам Шамил айта болгъан.

Ватанын сюеген инсан пайдалы билим алмагъа къаст эте. Шолайлыкъ – уьлкесини гележегини гьайын этеген бола. Олай да, ол тазалыкъ юрюте, табии байлыкъланы да аявлап сакълай.

Иманы бар адам оьз ерин ва ана топурагъын сюе. Ол ватаныны тарихин ва маданиятын къыйматлай, ана тилин биле ва сюе. Халкъланы башгъалыкъларына буса абурлу янаша.

Бизин Ватаныбыз – Дагъыстан. Бу – уллу алимлени ва имамланы ватаны. Давну заманында Дагъыстанны игитлери ватанын якълагъан. Къоччакълыгъы булан олар оьз топурагъын белгили этген. Къагьруман кюйде чалышгъан имам Шамилни атын сав дюньяда биле. Дагъыстан алимлени китапларын да шо кюйде дюньяны бары да еринде охуй.

Биз Ватаныбызны сюебиз ва абурлайбыз. Къайда болсакъ да, ана топурагъыбызны ва ону игитлерин бирт де унутмасбыз.

Ватанны алдындагъы борч:

– Ватанны сюймек

– Къыйынлы заманда Ватан якъламакъ

– Ватанны тарихин билмек

 

 

Ватан сююв

Бир ахшам уьч агъа-ини – Агьмат, Гьабиб ва Даниял – уьюнде агьлюсю булан ойнай ва ата-анасы булан хабарлай болгъан. Алда адамлар нечик яшай болгъанны гьакъында айтмагъа Агьмат атасына тилей.

Ата булай хабарлай: «Балам, магъа уллатам айтгъанны айтайым сагъа. Ол простой уьйде яшай эди ва онда электрик ярыкъ, кондиционер, иссиде салкъын сув ичмеге болардай холодильник де болмагъан. Бир ерден башгъа ерге чалт кюйде элтмеге болардай ону машини болмагъан, гьатта къоркъунчсуз кюйде сапар этмеге ёллар да болмагъан. Охумакъ учун багъыйлы ва арив школалар да болмагъан. Оьзлер чачгъанны ашай болгъанлар.

Бизин заманда буса, яшларым, биз ватаныбызда къоркъунчсуз ва парахат яшайбыз. Бизин машинибиз ва онгайлы уьюбюз, билим алмакъ учун тизив школалар да бар. Аллагь ﷻ гёрсетмесин, бирибиз авруп къалсакъ, сав болмагъа азархана бар. Амма булай яхшылыкълардан дюньядагъы бары да яш пайдаланмай. Давдан сонг бузулгъан, амалсыз ва ач яшайгъан пачалыкълар дюньяда гьали де кёп бар.

Яшамакъ учун бизге булай пачалыкъ берген ва ватаныбызны сюегеник саялы, биз Есибизге шюкюрлюк этмеге герекбиз. Гьали, яшлар, айтыгъыз магъа, уьлкебиз учун биз не этмеге болабыз?»

Агьмат:

– Оьсгенде мен инженер болажакъман ва уллу уьйлер тизежекмен, – дей.

Гьабиб:

– Адамланы савлугъун къолай этмек учун мен доктор болмагъа сюемен, – деди.

Даниял буса:

– Ватанымны якъламакъ учун мен асгерде къуллукъ этмеге сюемен, – деп билдирди.

Уланлары берген жаваплар булан ата бек рази къала ва:

– Аллагь ﷻ онгарсын сизин! Ватаныбыз бек аявлу, биз шону якъламагъа ва аяп сакъламагъа тарыкъбыз.

 

(Давамы гелеген номерде)

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...