Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

6-нчы бёлюк. Айлана якъ.

27-нчи дарс. Табиатгъа янашыв.

 

Айланабыз нече де гёзел!

Есибиз Аллагь ﷻ бизге табиатны ва ону гёзеллигин савгъат этген, биз буса шо савгъатны аявлап болма герекбиз. Табиатны яхшылыгъындан таба Яратгъаныбыз адамлагъа лап къыйматлыны – яшавлукъну да берген.

Гьар адам айлана якъны сакъламакъ учун оьзюнден болагъан бары да ишни этмеге ва сонг оьзюнден сонг гелеген наслугъа о байлыкъны аман етишдирмеге герек. Бусурманлар – табиатны аяйгъан ва къоруп сакълайгъанлар, огъар зарал этмес, бузмас.

Терек емиш бермейген саялы ону гесип тайдырма ярамай. О терекден башгъа пайда болма бола – салкъынлыкъ берер. Сонг шо терекни тюбюнде ёлавчу ял алып болажакъ.

Олай да, оьзенлени ва кёллени тазалыгъын сакълама герекбиз. Аллагь ﷻ сувну таза этип яратгъан. Сувну пислеме, батдырма ва савлукъ учун зараллы этмек – айыплы ишлерден.

Адамлагъа четимлик этмес учун, ёлдан тегенекни, ташны яда бутакъны тайдырмакъ – пайдалы ва макъталгъан ишлерден. Шо иш саялы инсангъа Есибиз Аллагьдан ﷻ шабагъат болажакъ. Орамдагъы чёпню тайдыргъан яда ёлгъа бир зат да ташламай сакълангъан гишиге Яратгъыныбыз уллу зувап яза.

 

Айлана якъгъа янашывну эдеплери

  1. Жанлы яда жансыз негер буса да зарал этмекден сакъланмакъ.
  2. Табиат байлыкъны аявлап юрютмек. Тарыкъдан артыкъ терекни гесмекден сакъланмакъ. Сувну, ярыкъны, газны янгыз тарыкъ заманда къолламакъ.
  3. Айлана якъны батдырмакъдан сакъланмакъ. Чёп-чёпюрени шону учун гёрсетилген ерге ташламакъ.
  4. Табиатгъа не йимик буса да зарал этилген буса, шо заралны басылтмакъ. Гесилген терекни орнунда янгысын орнатмакъ, ял алагъан ерден чёпню тайдырмакъ, сынгъанны ярашдырмакъ ва шолай башгъаларын этмек.
  5. Гьар гюн айлана якъгъа не йимик буса да бир пайда этмек, гьатта табиатгъа бир зарал да этмеген бусагъыз да: ёлдан нас тайдырмакъ, янгы терек орнатмакъ ва шолай оьзге яхшы ишлер этмек.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

А. Байгереев

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Забургъа (Псалтирь) иътикъатынг нечик болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Забур китап, Аллагьны ﷻ сыйлы китапларыны бириси, Аллагь ﷻ ону Оьзюню пайхаммары Давутгъа йиберген. Сыйлы болгъан Къуръан каламында Аллагь ﷻ булай айта: «Ва...


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Женнет агьлю адамны гёрмеге сюегенлер бар буса, бугъар къарасын» (Абд уль-Малик ибн Мерван ).   Адамлар гиччирек гюплер булан йыракъдан гёрюнеген Каабаны айланасында жыйыла. Олар...


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....