Ажайып алам
– Ата, геч яхшы болсун! – дей Марат уьйге гиргендокъ. Ол анасы булан яшлар бавундан янгы гелип турагъан заманы.
– Башлап къолларынгны жув, сонг уллатаны къучакъла, – деп ана уьйрете.
Марат шолай этме де эте. Сапун булан къолларын жувгъан сонг, уьйге гирип, уллатасын къучакълай.
– Сеники де яхшы болсун, балам, – деп уллата Маратны гёрюп сююне ва олар бир-бирин къучакълай. – Гюн нечик оьтдю?
– Бек арив оьтдю! Бугюн планетарийге бардыкъ. Бизге аламны гьакъында хабарлады. Планеталаны, юлдузланы гёрсетди. Не аривдюр олар!
– Барысындан да бек не зат эсингде къалды? – деп уллата сорай.
– Сатурн, о нече де арив планета, ону юзюклер йимик дёгереклери бар. Шо «юзюклени» генглиги нечесе минг километрге етише экен.
– 280 минг километрге ювукъ.
– Тюз айтасан, тек мен олай санавланы гьали де билмеймен, – деп Марат мюкюр бола. Арты булан тамаша сорав бере: – Ата, сен нече кило гелесен?
– Сексен килогъа ювукъ гелемен. Негер сорайсан?
– Олай буса, айны уьстюнде сени авурлугъунг, янгылыш тюгюл бусам, он дёрт килогъа ювукъ болажакъ.
– Балам, бугюн нечакъы янгы зат билдинг!
– Ата, ял алагъан гюнлени бирисинде китапханагъа барайыкъсана, – деп Марат таклиф эте. – Онда космосну гьакъында хыйлы китап бар. Арив суратлары булангъыларын алсакъ, мен сагъа дагъы да кёп къужурлу хабарлар айтарман. Ата, сен сюйсенг, озокъда.
– Озокъда, бирче барайыкъ, – деп, ата рази бола.
– Сонг бизге айтгъан кюйде, Ер юзюндеги сувну аяма тарыкъ. Сен о гьакъда оьзюнг де билесендир? Биз ичеген, аш этеген, киринеген, опуракъ жувагъан сувну аявлап юрютме герекбиз. Уьйдеги бары да сувну аямасакъ ярамай. Тиш жува бусакъ, кранны ачгъан кюйде къойма ярамай. Киринегенде де артыкъ сув харжламасакъ яхшы. Уьй тазалай бусакъ да шо кюйде. Оьзенлеге, кёллеге чёп ташлама, оланы батдырма бирт де ярамай. Насдан чабакълар оьле, инфекция яйыла. Сонг биз де шо сувну къоллап болмасбыз.
– Балам, тюппе-тюз атасан. Бизге берилген гьар ниъматны аявлап юрютме ва тюз къоллап болма герекбиз.
– Ата, чечинип гелейим гьали. Мен сагъа къужурлу дагъы да кёп затны гьакъында айтма сюемен.
– Марат, – дей анасы яшгъа иржайып, – сени узакъ хабарларынгдан гьали атаны башы авруп къалажакъ. Атаны аявлама герек! Чечинип, тез гел, гьали барыбыз да пирог булан чай ичербиз.
– Яхшы, – деп Марат да иржая, – ата, рекламагъа бёлюнейик буса.
Маратны о сёзлерине уллата да, ана да бирче кюлеп йибере.
