Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

(гёчюрен Бадрутдин Магьамматов)

Гёк денгизни бюнда,
Балыкъ булан оюнда,
Дым тартгъан балчыкъ уьйде,
Бажаргъан, билген кюйде
Бир къалкъы тюбюнде
Отуз йыл оьмюр сюрген
Уьч йылын да яшагъан
Къарт къатыны да булан,
Бир къарт болгъан къавжагъан.
Къарт балыкъгъа юрюген,
Къатын урчукъ ийирген.
Къартым бир гюн тор ата,
Тору балчыкъгъа бата.
Экинчилей тор сала, –
Торуна сувда оьсген
Гёк отлар гелип къала.
Къарт енгилмей тармаша.
Уьчюнчюлей торуна
Балыкъ тюше тамаша –
Оьзю де – алтын балыкъ,
Къарасанг гёз къамаша!
Ал, шонда алтын балыкъ
Ялбара тили бардай,
Адам языкъсынардай:
«Рагьмунг болсун, сыйлы къартым,
Аллагьисен, мени йибер,
Денгизде къой, эркинлик бер.
Антдыр сагъа, сёз беремен,
Атым тутсанг, мен етермен,
Жанынг не сюйсе, – этермен».
Къартым бек гьайран бола,
Тили тутулуп къала:
Отуз йыл  балыкъ тутгъан,
Уьч йыл дагъы тор атгъан, –
Балыкъ сёйлеп гёрмеген!
Сыйпап, алтын балыкъны
Гёк денгизе кюйлеген,
Арив-арив сёйлеген:
«Бар, алтыным , яша, досум!
Къуллугъунг да сагъа болсун,
Къояйым эркин юзмеге,
Гёк денгизингде гезмеге».
Къартым агьлюсюне къайта,
Оьзюн гьайран этген ишни
Болгъан кюйде огъар айта:
«Муна уллу тамашалыкъ –
Бугюн мен бир балыкъ тутдум,
Озю десенг – алтын балыкъ!
Юрегимни ймышатып,
Адам болуп сёледи ол.
Гёк денгизге йиберсин деп,
Гёзьяш тёгюп тиледи ол.
Антгъа байлап, сёз де берди,
Айтсанг, гьазир этермен деп.
Ай, намус да сала турмай,
Денгизине гетме къойдум,
Тилевлерин гери бурмай».
Къатын эринден бет ташлай,
Къартына булай деп башлай:
«Гьай амалсыз, гьай талайсыз,
Инсан болмас шулай гьайсыз!
Оьзюн чю йибере экенсен_
Сёзюн сама неге алмайсан,
Намус да неге салмайсан?
Чарабыз, гёр, дёрт ярылгъан,
Чарасызбыз, билесен,
Къоймаймеди шо балыкъдан
Янгы чара тилесенг?!»
(арты гелеген номерде)

А. С. Пушкин