Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

6-нчы бёлюк. Савлукъ – инсанны байлыгъы.

25-нчи дарс. Шюшгюрювню ва эсневню эдеплери.

Эснев ва шюшгюрюв

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ шюшгюрювню сюе, эсневню сюймей. Шолай болгъанда, арагъыздан ким буса да шюшгюрсе, шо саялы Аллагьгъа ﷻ макътав этсин».

Эснев – шайтандан. Демек ол кёп эснейген адамны гёрмеге ушата (кюлей шогъар), неге десе эснейген заманда адамны бети бузула. Шо саялы, кимесе эснемеге сюйсе, бола туруп шону басылтса яхшы, неге десе эснейген адамгъа къарап шайтанны кепи геле, огъар къарап кюлей.

Эснев – эринчекликни ва ялкъывну белгиси. Аллагь ﷻ эсневню сюймей, эснев арив къылыкъны белгиси тюгюл. Эснемекни себеплери – кёп ашамакъ, къаркъараны артыкъ авурлугъу, эринчеклик ва гьалсызлыкъ. Булар барысы да эрши гёрюнеген ва айыпланагъан ишлерден.

Шолай болгъан сонг, эснейгенде оьз эдебин юрютмек агьамиятлы экенин белгилей. Эснемеге сюйген заманда, нечакъы бола буса, шону басылтмакъны гьайын этмеге тарыкъ. Эгер эсневню басылтма болмай бусагъыз, авузну къол булан япма ва болгъанчакъы аста эснемеге тарыкъ.

Эснейген замандагъы эдеплер

1. Авзун къол булан япмакъ.
2. Бола туруп авзун ачмай сакъламакъ.
3. Эснеген сонг: «Астагъфируллагь», – деп айтмакъ.
4. Бола туруп эсневню басылтмакъ.

Шюшгюреген замандагъы эдеплер

1. Авзун явлукъ булан япмакъ. Ашайгъанда шюшгюре буса, тепсиден ари бурулуп шюшгюрме тийишли.
2. Шюшгюрюп битгенде: «Алгьамдулиллагь», – деп айтмакъ.
3. Башгъа адам шюшгюрюп: «Алгьамдулиллагь», – деп айтса, жавап гьисапда: «Ярхамукаллагь», – демек. Амма шюшгюрген гиши: «Алгьамдулиллагь» деп айтмагъан буса, огъар: «Ярхамукаллагь», – деп жавапланма тарыкъ тюгюл.

(Давамы гелеген номерде)

А.Байгереев