А.С.ПУШКИН

А.С.ПУШКИН

Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

(Гёчюрен Бадрутдин Магьамматов) (Давамы. Башы алдагъы номерде)

Толкъунланып гелеген
Гёк денгизине къайтып,
Къартым алтын балыкъны
Чакъыра атын айтып.
Юзюп гелип алтын балыкъ
Къызыл къанатларын яза:
«Айт мурадынг, айт, тамаза?!»
Къарт балыкъгъа башын ие:
«Рагьмунг болсун, бийкем–балыкъ,
Къатын къоймай, бермей яллыкъ,
Огъар янгы чара тарыкъ.
Чарабыз дёрт ярылгъан дей,
Бирт де битмей бетлеп тербей».
Къызыл къанатларын гере,
Алтын балыкъ жавап бере:
«Пашман болма, сыйлы къартым,
Уьйге эсен къайтма къара – 
Болур сизге янгы чара».
Къартым абзарына гире
Яп-янгы чараны гёре!
Къатын буса бирден-бир бек
Огъар къайнашып йибере:
«Гьай къолайсыз, гьай пайдасыз,
Янгыз чара тилегенсен!
Къалкъынг ёкъда, бу чарадан
Не пайда бар – билмегенсен!
Эсинг жыйып, тез гери къайт,
Бёркюнг алып, арив сёйлеп,
Бизге уьйлер тарыкъ деп айт!»
Булгъанышып гелеген
Гёк денгизине къайтып,
Къартым алтын балыкъны
Ахтара атын айтып.
Юзюп гелип алтын балыкъ
Къызыл къанатларын яза:
«Не къуллукъ бар, айт, тамаза?»
Къарт балыкъгъа башын ие:
«Багъышлап къой, бийкем–балыкъ,
Къатын къоймай, бермей яллыкъ.
Палчыкъ уьйден ялкъгъанман дей,
Огъар янгы уьйлер тарыкъ».
Алтын балыкъ жавап бере:
«Къартым, пашман болма, вёре.
Иш, нечик де, шолай буса,
Къыйнамасын сени бу ой –
Уьйлеригиз болду деп къой».
Уьйге къайтып къараса къарт – 
Гёз алдында гьайран сурат:
Тамашадан – тамаша.
Янгы ишленген къалаланы
Гёрсенг, гёзюнг къамаша!
Къапулары гёк эменден,
Тюнгюлюгю акъ ташдан…
Къарт къатыны къолун силлей
Къарап терезебашдан:
«Гьай къолайсыз, гьай ярахсыз,
Оьлтюресен мени чакъсыз!
Гечикмей бар, денгизге къайт.
Яхшы тилеп, балыкъгъа айт:
Мен сюймеймен къаравашдай
Даим эшик артда къалма,
Мен сюемен – бийке болма!»
Булгъанышып гёрюнеген
Гьалек денгизине къайтып,
Къартым алтын балыгъына
Тавуш бере атын айтып.
Гьазир етип алтын балыкъ,
Сорай: «Къартым, айт, не тарыкъ?»
Къарт энкейип башын ие:
Дертин ачыкъ этме сюе:
«Рагьмунг болсун, бийкем–балыкъ,
Къоймай къатын, бермей яллыкъ!
Гюн сайын къутуруп бара,
Бетлеше, баврумну яра…
Алдындан гьали шарайып – 
Ярлы къатын болма сюймей, –
Бийке къатын боламан, – дей!»
Балыкъ айта: «Пашман болма,
Бийке къатын болду деп къой,
Къайт, юрекге авур алма».

(арты гелеген номерде) Бу бетни А.Байгереев онгаргъан

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...