А.С.ПУШКИН

А.С.ПУШКИН

Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

(Гёчюрен Бадрутдин Магьамматов) (Давамы. Башы алдагъы номерде)

Толкъунланып гелеген
Гёк денгизине къайтып,
Къартым алтын балыкъны
Чакъыра атын айтып.
Юзюп гелип алтын балыкъ
Къызыл къанатларын яза:
«Айт мурадынг, айт, тамаза?!»
Къарт балыкъгъа башын ие:
«Рагьмунг болсун, бийкем–балыкъ,
Къатын къоймай, бермей яллыкъ,
Огъар янгы чара тарыкъ.
Чарабыз дёрт ярылгъан дей,
Бирт де битмей бетлеп тербей».
Къызыл къанатларын гере,
Алтын балыкъ жавап бере:
«Пашман болма, сыйлы къартым,
Уьйге эсен къайтма къара – 
Болур сизге янгы чара».
Къартым абзарына гире
Яп-янгы чараны гёре!
Къатын буса бирден-бир бек
Огъар къайнашып йибере:
«Гьай къолайсыз, гьай пайдасыз,
Янгыз чара тилегенсен!
Къалкъынг ёкъда, бу чарадан
Не пайда бар – билмегенсен!
Эсинг жыйып, тез гери къайт,
Бёркюнг алып, арив сёйлеп,
Бизге уьйлер тарыкъ деп айт!»
Булгъанышып гелеген
Гёк денгизине къайтып,
Къартым алтын балыкъны
Ахтара атын айтып.
Юзюп гелип алтын балыкъ
Къызыл къанатларын яза:
«Не къуллукъ бар, айт, тамаза?»
Къарт балыкъгъа башын ие:
«Багъышлап къой, бийкем–балыкъ,
Къатын къоймай, бермей яллыкъ.
Палчыкъ уьйден ялкъгъанман дей,
Огъар янгы уьйлер тарыкъ».
Алтын балыкъ жавап бере:
«Къартым, пашман болма, вёре.
Иш, нечик де, шолай буса,
Къыйнамасын сени бу ой –
Уьйлеригиз болду деп къой».
Уьйге къайтып къараса къарт – 
Гёз алдында гьайран сурат:
Тамашадан – тамаша.
Янгы ишленген къалаланы
Гёрсенг, гёзюнг къамаша!
Къапулары гёк эменден,
Тюнгюлюгю акъ ташдан…
Къарт къатыны къолун силлей
Къарап терезебашдан:
«Гьай къолайсыз, гьай ярахсыз,
Оьлтюресен мени чакъсыз!
Гечикмей бар, денгизге къайт.
Яхшы тилеп, балыкъгъа айт:
Мен сюймеймен къаравашдай
Даим эшик артда къалма,
Мен сюемен – бийке болма!»
Булгъанышып гёрюнеген
Гьалек денгизине къайтып,
Къартым алтын балыгъына
Тавуш бере атын айтып.
Гьазир етип алтын балыкъ,
Сорай: «Къартым, айт, не тарыкъ?»
Къарт энкейип башын ие:
Дертин ачыкъ этме сюе:
«Рагьмунг болсун, бийкем–балыкъ,
Къоймай къатын, бермей яллыкъ!
Гюн сайын къутуруп бара,
Бетлеше, баврумну яра…
Алдындан гьали шарайып – 
Ярлы къатын болма сюймей, –
Бийке къатын боламан, – дей!»
Балыкъ айта: «Пашман болма,
Бийке къатын болду деп къой,
Къайт, юрекге авур алма».

(арты гелеген номерде) Бу бетни А.Байгереев онгаргъан

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Ораза айны нечик оьтгерсе яхшы

Рамазан ай бек сыйлы ай, динибизни рукнуларындан бириси. Рамазан ай гелмек булан Аллагьутаала женнетлени къапуларын ача, жагьаннемни къапуларын буса яба. Бизге енгил болсун учун шайтанланы, жинлени бугъавлай.   Рамазан ай Аллагьны ﷻ янындан йылда бир керен гелеген сыйлы къонакъдыр. Бизге...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...