Бир баш яхшы, эки баш – дагъы да яхшы

Бир баш яхшы, эки баш – дагъы да яхшы

Исси гюнлер башланып, шагьар жанланып йибере. Гьар ерде яшланы кюлкюсю, самокатланы ва аякъмашинлени авазлары эшитиле, къушлар эртенокъ тавуш эте.

 

Марат эс этген кюйде, яшлар бавуна бармакъ учун уянмагъа шайлы рагьат болду. Эртенлер гюнню шавлалары уьйню ичин ярыкъдан толтуруп къоя. Бетине шо гюн шавла тийгендокъ, улан тез уяна, орунундан рагьат айрыла, атылып туруп бет жувмагъа, тиш тазаламагъа алгъасай. Сонг Марат гийине ва тёшегин жыя.

Тез ашап битгенде, ата-анасы ону яшлар бавуна етишдире. Гьар гюн Марат къурдашлары булан ёлугъажагъына къарай. Тюшде юхлап битгеде, яшлар гюп болуп бавну айланасында узакъдан гезей.

Шолай бир айланып юрювню гезигинде Марат, ойнай туруп ягъагъа тая ва белгисиз къушну тавушун эшите. «Шугъар не буса да бир зат болгъан, дагъы ёгъесе къуш тавуш этмес эди», – деген ой Маратны эсине геле. Ол айлана якъгъа тергевлю къарай, тек тавуш къайдан гелегенин англап болмай.

Ол не этип де тавуш къайдан гелегенни билмеге сюе. Баруну къырыйында оьсеген бёлеклерде ол гиччи къушну гёре: бу жан бутакъланы арасына чырмалып, чыгъып болмай гьасси къалгъан. Марат огъар кёмек этмеге сюе, тек янгыз бажармажагъын англай. Шо заман ол кёмекге къурдашларын чакъыра.

Иса ва Али тез чабып геле, болгъан ишни анлагъанда буса, къушгъа кёмек этмеге гьазир тура.

– Яшлар, энни не этейик? – деп Иса сорай.

– Бутакъланы арасындан ону чыгъарма тарыкъ.

– Огъар нечик кёмек этме болагъанны ойлашайыкъ, – деп Марат таклиф бере.

– Дагъы ёгъесе о оьлежек.

– Булай этейик. Бёлекни бутакъларын герип ачайыкъ! – деп Али пикрусун айта.

Яшлар бёлекни айланып алып, бутакъланы оьзлеге багъып тартма къарады, тек къуш азатлыкъгъа чыкъма болмады.

– Сиз тартыгъыз, мен буса бёлекни ичине гирип, пуршав этеген бутакъланы сындырып, къушну чыгъартайым, – дей Марат.

Яшлар шогъар рази бола. Марат бёлекни ичине къолларын астаракъ узата, къурдашлары буса, эки якъдан бутакъланы оьзлеге тарта. Артда да булар мурадына етише: къуш бёлекден чыгъып эркин болуп, учма гьазир, тек бир мюгьлетге оьрдеги бутакъда къала.

– Яшлар, сиз не этесиз? – деп, буланы янына гелген воспитательница сорай.

Шо мюгьлетде къуш къанатларын яйып, терекге багъып учуп, онда къона.

– Биз кёмек этив булан машгъул эдик, этген гьаракатыбызны натижасында къуш эркинликге чыкъды, – деп, яшлар болгъан ишни гьакъында толу маълумат бере.

– Къатгъан затларсыз! – деп воспитательница яшланы макътай. – Сизден арив къутгъарывчу команда чыгъар эди.

Яшлар оьзлени игитдей гёре. Яхшы ишлер этмек не заманда да арив тие, къурдашлар кёмек къолун узатагъанда буса, бирден-бир яхшы.

 

 

Айшат Расулова

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


Сыйлы адамлар: Гьасан аль-Басри

Пайхаммарны ﷺ уьюнде оьсген адам     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Арасында Гьасан аль-Басри йимик инсанлар бар туруп адамлар нечик адашмагъа бола?» Масляма ибну Абд-аль-Малик   Пайхаммарны ﷺ къатыны Умму Салямгъа элчи шат хабар гелтире: Хайра дейген ону къулукъчусу эсен-аман...