Ажайып ер – зоопарк

Муса зоопаркгъа баргъан кююн унутмас. Олар сав клас булан баргъан эди. Гьайванлар, жанлар челтирлени ичинде (клетка) сакълана, оланы бирлери гелгенлеге къарай, тек кёбюсю оьз гьайында ва уьйренчикли болгъандай айлана якъгъа агьамият бермей.

«Бир ерге чыкъма болмай булагъа бек ялкъывлудур!» – деп Муса ойлаша туруп, олар не гьалда экенни билмеге сюегендей, челтирдеги гьар гьайванны гёзлерине къарамагъа къаст эте.

Ягъадагъы бир челтирде ол уллу гёзлю исбайы тюекъушланы (страус) гёре. Уллу тюекъуш челтирни къырыйына геле. Ону нече де арив ва узун кирпиклери болгъан экен!

Улан жан-жаныварны бек сюе ва оланы гьакъында кёп китап охугъан. Ол охуп билеген кюйде, тюекъушланы итти гёреген гёзлери болгъан, шо саялы йырткъычланы арекден гьис эте. Бир сагьатда 70 километр чалтлыкъ булан олар тамаша кюйде бек чабып да бажара. Мундагъы бу тыгъыслыкъда буса, тюекъушлар къайда чапсын?

– Муса, класдан артда къалма! Юрю, онда дагъы да къужурлу кёп гьайван бар! – деп муаллими ону алгъасата.

Улан тюекъушгъа къол силлеп, ёлун узата. Уллу гёзлери ва арив къараву булангъы бу тамаша къуш да ону узата.

– Исбайы жан, аман къал ва ялкъмай тур: мен сени янынга дагъы да гележекмен, – деп Муса сёз бере.

Гезевюн узатгъанда, ол къоркъунчлу къапланланы (тигр), боз бёрюлени, къызгъылт-сари тюлкюню, югюрюк маймунну, къонгур (бурый) тюслю аювну ва агъачлыкъда болагъан хыйлы оьзге къыр жанланы гёре. Гьар челтирни янына гелип, Муса алдындагъы гьайвангъа оьзю ойлашгъан ат тагъып, йымышакъ кюйде сёйлей.

Айлана якъдагъы яшлар кюлей, чаба, ойнай, тамашалыкъ этип гьайванлагъа къарай, янгыз бир Муса пашман. Муаллими шолайлыкъны оссагьат гьис эте ва огъар:

– Балам, сагъа не болгъан, нени ушатмайсан? – деп сорай.

– Мен оланы эркин этгенни, агъачлыкъгъа йибергенни сюемен. Онда оланы къардашлары, агьлюсю къалгъан! – деп улан йылама аз къала.

Муаллими ону башын сыйпап, асил тавушу булан юрегин парахат эте:

– Сени жанынг яхшы ва йымышакъ экенни билемен. Амма, мунда, зоопаркда, бу жан-жанывар оьзлени янгы уьюнде. Къыр табиатда олар оьзлеге аш излей, мунда буса оланы ашата. Бир-бир сувукъ заманда олар агъачлыкъда уьшюп де къала, мунда буса гьариси оьз мююшюнде эсен-аман тура. Авруп къалса, докторлар савлугъуна къарай! Эркинликде кёбюсю жанлар йырткъычлар булан ёлугъуп яда бир-бири булан ябушуп оьле, мунда буса, олар парахат яшай.

Муаллимни сёзлери огъар ажайып таъсир эте ва Муса маслагьатын гёрюп, яшлар булан ойнамагъа къошула.

Шондан сонг ол зоопаркгъа кёп гелеген бола. Муса оьзю булан о-бу ашамлыкъ гелтирип, къаравулчуланы ихтиярындан челтирден таба гьайванланы кёп сююп ашата. Ол гьис этген кюйде, гьайванлар да разилик билдирмеге бажара, шолайлыкъ оланы гёзлеринден билине.