Яш бусурманны эдеплери
Яш бусурманны эдеплери
(Давамы. Башы алдагъы номерде)
1-нчи бёлюк. Эдепни кюрчюлери
2-нчи дарс. Аллагьдан ﷻ къоркъув – уьстюнлюкню башы
Аллагьдан ﷻ къоркъув – инсан хасиятланы лап яхшыларындан. Шолай хасияты булангъы адамны гьакъында: «Ону иманы къатты», – деп айта. Сыйлы адамлар шо гьакъда булай билдире: «Герти байлыкъ – адамны жанында, герти къылыкълыкъ – Аллагьдан ﷻ къоркъувда, герти абурлукъ – саламатлыкъда». Байбызмы, ярлыбызмы деп къаралмай, Есибиз Аллагьны ﷻ алдында бир тенгбиз, неге десе биз барыбыз да – дин къардашларбыз.
Аллагьдан ﷻ къоркъув
Халипа Умар ибн аль-Хаттаб адилли пача болгъан. Простой халкъ яшайгъан кюйню билмеге сююп, геч вакътиде шагьаргъа чыгъагъан ону тамаша хасияты болгъан. Адамлар пачасын танымас учун ол плашгъа чырмала. Шолай гечелени бирисинде, халипа Умар Мадина шагьарны орамларындан гезейгенде арып, бир уьйню тамына таяна. Танг къатагъан вакъти болгъан. Шо мюгьлетде ол ананы да, къызны да лакъырын эшите.
– Тур, къызым, сют алагъан гиши гелгенче сютге сув къошмагъа тарыкъ.
– Анам, сен билесен чи халипа Умар сютге сув къошмагъа гери ургъанны.
– Билемен, къызым, унутмагъанман шону, тек Умар халипа энни юхлай ва биз сютге сув къошагъанны гёрмей.
– Тюз айтасан, анам, халипа гёрмей, амма Яратгъаныбыз гёре чи бизин! Аллагь ﷻ булан ант этемен, Есибиз гери ургъан затны бирт де этмеге болмасман. Къайда болсам да, Аллагьу таала мени гёрегенни билемен, сеземен!
Къызны сёзлерине Умар халипа гьайран бола. Ол бу тиштайпа Аллагьдан ﷻ къоркъагъан кюйню ва Ону буйрукъларын къатты сакълайгъанны гьис эте. Бар ерин билдирмей, ол астаракъ булан уьюне къайта. Сонг гелечилер йиберип, бу таза къылыкълы къызны ол уланы Асимагъа къатын этип ала.
Сёзлюк
Халипа – бусурманланы ёлбашчысы, пачасы.
Мадина – Маккадан сонг гелеген бусурманланы экинчи сыйлы шагьары. Онда Мугьаммат Пайхаммар ﷺ гёмюлген, сыйлы зиярат бар.
Къылыкъ – адамны хасияты, оьзюн тутагъан кюй.
Гьасили
Аллагьгъа ﷻ теренден инаныв ва Ону буйрукъларына гёре юрюв адамны къылыгъын безендире. Адамлар яхшы ишлерде ва Аллагьдан ﷻ къоркъувунда даим бир-бирине кёмек этмеге тарыкъ.
(Давамы гелеген номерде)
