Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы
(Гёчюрген Бадрутдин Магьамматов)

(Давамы. Башы алдагъы номерде)

Къарт агьлюсюне къайта,
Къаршыдан гёз къарата:
Бийик уьйлер, акъ ташдан.
Къатын ачувлу къарай,
Оралып канзибашдан.
Гийгени – парча, дарай.
Хас ягъасы, киш тону;
Инжи-маржанлар тартып, 
Бойнун иелтген ону.
Алтын билезиклери,
Сакътиян этиклери.
Айланасын къуршагъан
Къуйрукъчудан – къуйрукъчу.
Олагъа янгыз оьзю
Бийке къатын – буйрукъчу!
Эркелей, тюрте, ташлай…
Къап тюпден къарагъан
Къартым булай сёз башлай:
«Танг яхшылар болсун, бийкем,
Оьзюнг булан бай малынга!
Мурадынга етишгенсен,
Разимисен шу гьалынга?»
Къатын къартын сансымай,
Акъыргъан, эсгик гёрген.
Сагъа шу да артыкъ деп,
Ат аранда иш берген.
Арадан жума гете,
Къатын къутуруп бите:
Гьар гюн аран кюрейген
Къартына яллыкъ бермей,
Денгизге ёрт деп тербей.
«Де, инжитмей денгизге къайт,
Тизден чёгюп балыкъгъа айт:
Бийке болуп гёрдюм. Энни
Пача къатын этсин мени!»
«Гьейлер, шашып битген къатын!» –
Деп товбагъа тюше къартым:
«Къатын, сен бек къутурасан,
Халкъны кюлетме турасан.
Сен кимсен – унутгъанмысан?
Гьакъыл-эсинг ютгъанмысан?»
Къатын жинли гёрюне…
Гётерилип тёрюне,
Маслагьатны ерине,
Къапас юклей эрине:
«Гьей, сен, ахмах, гьей сен, бузукъ,
Мужукъ болмасанг, бир мужукъ!
Мен бийке булан тартышма
Гьуя, сени не кююнг бар?!
Яхшы айтаман, ёлунга тюш,
Тюшмесенг, гюч булан гьайдар!»
Бир яна, бир талчыгъа,
Языкъ къартым ёл чыгъа.
Гьаран юрюй, сюрюне.
Гёк денгизи гёзюне
Къаравланып гёрюне.
Къартымны сёзюн эшитип,
Балыгъым геле етишип.
Алтын къанатларын яза:
«Айтып йибер, айт, тамаза».
«Багъышлап къой, балыкъ бийкем,
Уялдым сенден, илыкъдым.
Къатын чыкъгъыр, къатын къоймай,
Оьзю тойгъан, гёзю тоймай,
Муна шу ерлеге чыкъдым…
Бийке болуп къалма сюймей –
Пача къатын боламан, дей!»
Балыкъ сабур жавап бере:
«Къыйналма, къарт, Аллагь гёре
Гьар инсанны табиатын.
Болду деп къой пача къатын!»

(давамы гелеген номерде)

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...