Яш бусурманны эдеплери
Яш бусурманны эдеплери
Аявлу яшлар! Сизге «Яш бусурманны эдеплери» деген китапны чыгъармагъа сюйдюк. «Эдеп деген недир?» – соравдан башлайыкъ. Шо дюр адам аралыкъланы гьакъындагъы ва яхшыны ямандан айырагъан илму. Эдеп нормалар буса, жамиятдагъы яшавну онгайлы ва арив этеген къайдалар (правила). Шолайлыкъ булан, эдеп – яшавубузну агьамиятлы яны ва шогъар гёре юрюмеге герекбиз.
Белгили йимик, тарбиялангъан ва маданияты оьсген адамланы къатнаву жамият токъташдыргъан нормалагъа гёре бола. Эдепни юрютмесе, адамлар янгыз оьз гьайын этип, айлана якъны сан этмежек. Шолай юрюйген адам буса, айлана якъдагъылар булан байлавлугъун тас эте. Эдеп нормалар адамлагъа бирикмеге ва сыкълашмагъа кёмек эте.
Энниден тутуп бу бёлюкде биз Есибиз Аллагьгъа ﷻ, Къуръангъа, Пайхаммаргъа ﷺ, ата-анагъа, муаллимлеге, хоншулагъа, къурдашлагъа, айлана якъгъа байлавлу эдеплени гьакъында язажакъбыз. Шону булан бирче уьлгю болагъан Пайхаммарны ﷺ, ону асгьабаларыны ва сыйлы адамланы яшавундан хабарлар бережекбиз.
1-нчи бёлюк. Эдепни кюрчюлери
1-нчи дарс. Есибиз Аллагьны ﷻ сыйлав
Яратгъаныбыз Аллагьны ﷻ абурлавуну лап биринчи борч саналагъан шарты – гьакъ юрекден Ону бар бомакълыгъына инанмакъ. Аллагьгъа ﷻ инанмакъ демек – Ол бар ва Ону башланыву да, ахыр болжалы да ёкъ экенге тюшюнюв. Есибиз – даим, Ол алышынмай, Ол бир затда да гьажатлы тюгюл, Ол яратгъан бары да зат буса Огъар харлы, Ол янгыз Бир бар ва Огъар ошайгъан дагъы гьеч зат ёкъ.
Бизин жамиятыбыз уллулагъа гьюрмет этмеге, гиччилеге рагьмулу болмагъа уьйрете. Олай болгъанда, бизин Яратгъан Есибизни нечик уллу кюйде абурламагъа, сыйламагъа герекбиз!
Аллагь ﷻ – бизин Пачабыз ва Есибиз, Ол даим бизин булан байлавлу, сав яда оьлген бусакъ да, ёлда яда уьйде бусакъ да башгъа тюгюл. Ол гьар заман бизин гёре ва биз этеген бары да затны, юрекдегин ва ойларыбызны да биле. Ол бизин яратгъан ва бары да тарыкъ-герек булан таъмин этген. Жаны бары ва жансыз бары да затны Къудратлы Аллагь ﷻ яратгъан. Ер юзюнде болагъан бары да зат, гьатта елни гиччинев уьфюрювю, япыракъны тербенивю Аллагьны ﷻ пурманы булан бола. Шо саялы Аллагьгъа ﷻ гьюрмет этмейгенлик авамлыкъ ва гьакъыл ёкъну гёрсете.
Есибиз Аллагьгъа ﷻ байлавлу эдеплер:
1.Есибиз Аллагьгъа ﷻ инанмакъ.
2.Аллагьны ﷻ Ону арив атлары булан макътамакъ.
3.Аллагьгъа ﷻ ювукъ этегенни ва Ону гьакъында эсге салагъанны сюймек.
4.Бары да ишлерде Аллагьдан ﷻ кёмек тилемек.
5.Аллагьны ﷻ буйрукъларын кютмек ва Ол гери ургъан затдан сакъланмакъ.
6.Есибиз берген яхшылыкълагъа Огъар шюкюрлюк этмек.
7.Ол берген чакъгъа рази болмакъ, къышда сувукъгъа, яйда иссиге, къар явмакъгъа яда къургъакълыкъгъа кант этмеге ярамай.
8.Есибизге байлавлу масхара этмеге ярамай, шолай затны эшитсе пысып турма да ярамай.
9.Есибиз Аллагьны ﷻ алдында уялагъан болмакъ.
10.Къайда болсакъ да, не этсек де Аллагь ﷻ бизин гёрегенни билмек.
(Давамы гелеген номерде)
