Къызыл бурун
Къызыл бурун
Гюзню бир эртенинде Маратны атасы ёлгъа чыкъмагъа гьазирлене. Иш къуллукълары болуп ол бир-нече гюнге гете.
Ана уланын уята – сапарына гетгенче ол атасы булан савболлашмагъа сюе болгъан.
Юхлап тургъан кююнде янгыз ич опурагъы ва чорапларсыз гийген мачийлери булан яш абзаргъа чабып чыгъа. Онда ата да, уллата да эре тургъан. Марат оланы янына чабып геле ва атасын къучакълай.
– Мен ёкъ заманда, ожакъда сенсен уллусу. Ананга тынга ва уллатагъа кёмек эт, – дей ата, яшыны башын сыйпай туруп.
– Болду деп къой, мен гьаракат этермен, – деп Марат сёз бере.
Сонг ата таксиге мине, уланы буса ону узата ва машин йыракъгъа гетгенче узакъ заман ёлгъа къарай. Ондан сонг яш уллатасыны къолундан тута ва сувукъ болуп:
– Не салкъындыр бугюн! Тюнегюн буса алай арив исси эди, – дей.
– Энни эртенлер шолай салкъын болжакъ. Гюзню вакътиси чи.
– Тереклерден япыракъ тюшеген заманмы?
– Дюр.
– Тереклеге языгъым чыгъа, бек пашмандыр олар. Япыракълар тюшмей даим еринде къала эди буса не бар эди…
– Япыракълар неге тюшегенни билемисен?
– Билмеймен, – деп Марат башын силкей.
– Гюзде гюн къысгъа болгъанда япыракълардагъы яшыл тюс береген хлорофилл деген зат аз бола. Шону орнунда башгъа затлар кёп бола, олар буса, наринжи (оранжевый) ва къызыл тюсге «бояй» япыракъланы. Топуракъ бузлай ва япыракълагъа тарыкълы сув ва минераллар терекге етишмейген бола. Гюз гелмеклиги булан табиат къышгъа гьазирлене.
– Япыракълар тюшмей еринде къалса не болажакъ?
– Япыракъ терекден тюшмесе, къышда оланы уьстюне къар явуп, авурлукъдан бутакълар сынмагъа бола. Сувукъгъа япыракълар олай да чыдамажакъ. Оланы ичи сувлу болагъан саялы, япыракълар бузлажакъ. Шо да оьсюмлюкге зарал гелтире.
– Не тамашадыр!
– Озокъда, тамаша… Амма бурнунг къып-къызыл болгъан, юрю уьйге, исси чай ичейик.
– Шоколад булан ичебизми?
– Озокъда, шоколад булан… – деп уллата иржая.
