Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

5-нчи бёлюк. Тарбия – инсанны лап арив безенчиси.

 

19-нчу дарс. Телефон сёйлемек булан байлавлу эдеплер.

 

Яшавлукъ онгайлыкълар

Гьалиги девюрде инсан урлукъ хыйлы онгайлыкълардан пайдалана, нечесе яхшылыкъланы къоллай. Шоланы арасында, озокъда, байлавлукъ алат – телефон да бар. Бизге берилген бу ниъмат саялы да, Есибиз Аллагьгъа ﷻ шюкюрлюк этмеге тийишлидир. Телефон – адамланы арасында байлавлукъ болдурмакъ учун яралгъан онгайлыкъ. Адамлар бир-бири булан бетге-бет хабарлайгъанда багъыйлыкъны, гелишликни юрюте ва лап шо кюйде телефондан таба сёйлейгенде де къатнав булан байлавлу эдеплени сакъламагъа тарыкъ бола.

Телефондан таба къатнайгъанда, шону булан байлавлу оьз эдеплерин юрютеген гиши, оьзюню де, айлана якъдагъыланы да хошун гётерер, аралыкъланы да исси сакълар.

 

Телефон къоллав булан байлавлу эдеплер

  1. Пелен адамгъа сёйлейгенде, кимни номерине сёйлегенни яхшы тергемек.
  2. Телефон зенг этген заманда, къаратып турмай, тез жавапланмакъ.
  3. Нече де эрте яда бек геч телефон сёйлемесе яхшы.
  4. Телефон зенг этгенде: «Алло» яда «Тынглайман сизге», – деп илиякълы кюйде жавапланмакъ яхшы.
  5. Тарыкъ болмай туруп телефон сёйлемесе яхшы, бош лакъырлардан сакъланма герек ва адамланы негьакъ заманын алмаса яхшы.
  6. Лакъырны барышында «ярай буса», «къыйын тюгюл буса», «тилевюме гёре», «геч хари» йимик илиякълы сёзлени къолламакъ арив болур.
  7. Дарсны вакътисинде телефон къолламакъдан сакъланмагъа тарыкъ. Дарс англатмагъа муалимге де, тынгламагъа муталимлеге де шо пуршав эте.
  8. Телефонну киседе юрютмей яда партаны уьстюне салмай, портфельде сакъласа яхшы.
  9. Телефон булан танапусда (перемена) сёйлемеге тарыкъ ва янгыз ата-ана булан.
  10. Телефондан таба сёйлеп турагъан адам бар ерге гирмей токътаса яхшы.
  11. Адамлар бар ерде телефон къоллайгъанда наушниклер булан тынгласа яхшы.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

А.Байгереев

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...