Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

5-нчи бёлюк. Тарбия – инсанны лап арив безенчиси.

 

19-нчу дарс. Телефон сёйлемек булан байлавлу эдеплер.

 

Яшавлукъ онгайлыкълар

Гьалиги девюрде инсан урлукъ хыйлы онгайлыкълардан пайдалана, нечесе яхшылыкъланы къоллай. Шоланы арасында, озокъда, байлавлукъ алат – телефон да бар. Бизге берилген бу ниъмат саялы да, Есибиз Аллагьгъа ﷻ шюкюрлюк этмеге тийишлидир. Телефон – адамланы арасында байлавлукъ болдурмакъ учун яралгъан онгайлыкъ. Адамлар бир-бири булан бетге-бет хабарлайгъанда багъыйлыкъны, гелишликни юрюте ва лап шо кюйде телефондан таба сёйлейгенде де къатнав булан байлавлу эдеплени сакъламагъа тарыкъ бола.

Телефондан таба къатнайгъанда, шону булан байлавлу оьз эдеплерин юрютеген гиши, оьзюню де, айлана якъдагъыланы да хошун гётерер, аралыкъланы да исси сакълар.

 

Телефон къоллав булан байлавлу эдеплер

  1. Пелен адамгъа сёйлейгенде, кимни номерине сёйлегенни яхшы тергемек.
  2. Телефон зенг этген заманда, къаратып турмай, тез жавапланмакъ.
  3. Нече де эрте яда бек геч телефон сёйлемесе яхшы.
  4. Телефон зенг этгенде: «Алло» яда «Тынглайман сизге», – деп илиякълы кюйде жавапланмакъ яхшы.
  5. Тарыкъ болмай туруп телефон сёйлемесе яхшы, бош лакъырлардан сакъланма герек ва адамланы негьакъ заманын алмаса яхшы.
  6. Лакъырны барышында «ярай буса», «къыйын тюгюл буса», «тилевюме гёре», «геч хари» йимик илиякълы сёзлени къолламакъ арив болур.
  7. Дарсны вакътисинде телефон къолламакъдан сакъланмагъа тарыкъ. Дарс англатмагъа муалимге де, тынгламагъа муталимлеге де шо пуршав эте.
  8. Телефонну киседе юрютмей яда партаны уьстюне салмай, портфельде сакъласа яхшы.
  9. Телефон булан танапусда (перемена) сёйлемеге тарыкъ ва янгыз ата-ана булан.
  10. Телефондан таба сёйлеп турагъан адам бар ерге гирмей токътаса яхшы.
  11. Адамлар бар ерде телефон къоллайгъанда наушниклер булан тынгласа яхшы.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

А.Байгереев

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...