Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

5-нчи бёлюк. Тарбия – инсанны лап арив безенчиси.

 

19-нчу дарс. Телефон сёйлемек булан байлавлу эдеплер.

 

Яшавлукъ онгайлыкълар

Гьалиги девюрде инсан урлукъ хыйлы онгайлыкълардан пайдалана, нечесе яхшылыкъланы къоллай. Шоланы арасында, озокъда, байлавлукъ алат – телефон да бар. Бизге берилген бу ниъмат саялы да, Есибиз Аллагьгъа ﷻ шюкюрлюк этмеге тийишлидир. Телефон – адамланы арасында байлавлукъ болдурмакъ учун яралгъан онгайлыкъ. Адамлар бир-бири булан бетге-бет хабарлайгъанда багъыйлыкъны, гелишликни юрюте ва лап шо кюйде телефондан таба сёйлейгенде де къатнав булан байлавлу эдеплени сакъламагъа тарыкъ бола.

Телефондан таба къатнайгъанда, шону булан байлавлу оьз эдеплерин юрютеген гиши, оьзюню де, айлана якъдагъыланы да хошун гётерер, аралыкъланы да исси сакълар.

 

Телефон къоллав булан байлавлу эдеплер

  1. Пелен адамгъа сёйлейгенде, кимни номерине сёйлегенни яхшы тергемек.
  2. Телефон зенг этген заманда, къаратып турмай, тез жавапланмакъ.
  3. Нече де эрте яда бек геч телефон сёйлемесе яхшы.
  4. Телефон зенг этгенде: «Алло» яда «Тынглайман сизге», – деп илиякълы кюйде жавапланмакъ яхшы.
  5. Тарыкъ болмай туруп телефон сёйлемесе яхшы, бош лакъырлардан сакъланма герек ва адамланы негьакъ заманын алмаса яхшы.
  6. Лакъырны барышында «ярай буса», «къыйын тюгюл буса», «тилевюме гёре», «геч хари» йимик илиякълы сёзлени къолламакъ арив болур.
  7. Дарсны вакътисинде телефон къолламакъдан сакъланмагъа тарыкъ. Дарс англатмагъа муалимге де, тынгламагъа муталимлеге де шо пуршав эте.
  8. Телефонну киседе юрютмей яда партаны уьстюне салмай, портфельде сакъласа яхшы.
  9. Телефон булан танапусда (перемена) сёйлемеге тарыкъ ва янгыз ата-ана булан.
  10. Телефондан таба сёйлеп турагъан адам бар ерге гирмей токътаса яхшы.
  11. Адамлар бар ерде телефон къоллайгъанда наушниклер булан тынгласа яхшы.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

А.Байгереев

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Эмчи (лекарь) сюек гесеген бычгъы ва докторлар къоллайгъан хас бичакъны къолуна тутгъанда, Урвагъа: «Мен гьисап этеген кюйде, биз сени чагъыр берип эсиртме герекбиз, неге десе шолай этсек, сагъа бу...


Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз

Борч оразаны гюнлери битди. Бу сыйлы рамазан айда биз тутгъан оразаланы, къылгъан таравихлени, этген садагъаланы ва оьзге ибадатланы Яратгъаныбыз къабул этсин, йа Аллагь ﷻ.   Гертиден де, Есибиз бу сыйлы вакътилени, бизин иманларыбызны дагъыдан-дагъы артдырып, динибизни мугькам кюйде...


Аллагьны ﷻ ёлундагъы агьлю

Мама-гьажи   Къоччакъ адамлардан тамаша болабыз, оланы гьюнерлери эсибизде къала. Амма аты арагъа чыкъмаса да, тек ишлери батырланыкинден артда къалмай игит кюйде яшагъанлар да бар.   Бу адамлар яшавун дин яйывгъа, ярыкъландырывгъа багъышлагъан. Шолайланы бириси – Халимбекавулда тувгъан дин...


Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.   Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары...