«Яман» гюн
«Яман» гюн
Марат гече яман юхлап чыкъды. Бир токътамай ари бурулуп, бери бурулуп, онгайлы кюй тапмай: ювургъан, бойлукъ, тёшек – бары да зат онгайсыз.
Эртен уянгъанда ону бети бюрюш-чюрюш, гьалы осал. Юхлап тоймагъан саялы, уланны гёнгю бузукъ. Орундан тургъанда Марат жувунмагъа бара. Тиш тазалайгъан пастаны билмей ерге тёгюп къоя. Сонг сюймей туруп, чюпюрек булан жабарны сибире, тек ёлакълар таймай. «Ай, шулай да ярай, кимге четим эте бу ёлакъ», – деп, ол оьз-оьзюне маслагьат эте. Бу ой булан рази болуп, улан ванныйден чыгъа. Сонг уьйде гиеген гёлегин гие, тюймелерин сала ва ашюйге гире.
– Марат, не буса да бугюн осал гёрюнесен, – дей огъар анасы.
Улан сюйсюнмей тепсиге олтура ва:
– Бигь, янгыдан кашмы? Ашамажакъман шону, – деп ачувлана.
– Бугюн иш этип сен кёп сюеген каш биширгенмен.
– Не башгъадыр, ашамажакъман!
– Яхшы буса, ач болгъанда гелип ашарсан.
Не затгъа хатири къалгъанны оьзю де билмей, Марат уьюне къайта. Гюзгюге къарагъанда тюймелири терс салынгъанны гёре. Гёрюнюшюн багъыйлы этмеге къарай. Амма тюймелер ерли-ерине салынмагъа сюймей. Бираз къаст этип, артда да ол тюймелерин дурус сала. Сонг ойнайгъан конструктор оюнчагъын, «санларын» ер-ерге яйып, къурулуш булан доланма гирише.
– Марат! – деп, бириси уьйден чакъырагъан тавуш эшитиле.
«Янгы ойнама башлай тура эдим», – деп, ол хонтурлана.
Халчаны уьстюнде оюнчакъларын бир тёбеге жыйып, ол анасыны янына бара.
– Сагъа бир зат да болгъанмы? – деп анасы сорай. – Сен бугюн пашман гёрюнесен.
– Бир зат да болмагъан, тек ялкъывлу магъа.
– Яхшы буса, тюшден сонг геземеге паркгъа барарбыз, орамда исси болгъан, яз геле турагъаны билине.
– Сёйлешинди буса! – дей Марат.
«Геземек» деген сёзню эшитгенде Маратны гёнгю ачылмагъа башлай ва гьатта иржайып да йибере.
Марат оьз уьюне гире. Конструктор оюнчагъыны гиччи алатын эс этмей, уьстюне баса ва сюрюнюп йыгъыла.
– Ай! – деп улан къычыра. – Аягъым!
Уьйге ата-ана чабып геле. Атасы Маратны аягъын тергеп къарай – о авурта, бираз шишген ва ерге басагъанда авуртдура. Артгъа салмай азарханагъа тез бармагъа токъташалар.
Доктор тергеп къарагъан сонг, аякъны байлай ва бир вакъти тёшекде турма тарыкъ болажакъ дей.
– Сен къатгъан затсан, – деп, доктор Маратны макътай. – Яхшы яшсан. Доктордан къоркъмадынг ва рентгенден чыкъдынг. Тут савгъат.
Доктор Маратгъа уьстюнде «къоччакъ» деген сёз булангъы гёлекге ябушдурагъан яшыл юлдуз узата. Улан разилик булан савгъатын ала.
Уьйге къайтагъанда Маратны гёнгю янгыдан бузула, аякъ авуртагъаны да таймай.
Къурдашыны гьайын этмек учун, ахшам ону гёрмеге ёлдашлары геле, татлиликлер ва бир-нече савгъатлар да бере.
Баласыны баласын гёрмеге гече буса, уллата да геле.
– Ишлеринг нечикдир, Марат? – деп уллата сорай. – Сени ананг да, атанг да бугюн сагъа болгъан ишлени гьакъында айтды магъа.
– Ата, не де болду, неге десе бугюн яман гюн!
– Дюрмю? Гюн яман болуп боламы дагъы?
– Эртенден тутуп ишлерим юрюлмей эди ва сонг паркны орнунда азарханагъа тюшдюм. Пашман нечик болмайым дагъы?
– Пашман, болмагъа боласан, озокъда. Амма бизин гёнгюбюз саялы гюн яман болуп болмай. Гьаманда йимик, бугюн де гюн ярыкъ бере, орамда буса, алда йимик салкъын тюгюл. Доктор сени макътады, ахшам буса, савгъатлары булан сени гёрмеге къурдашларынг гелди. Бир-эки гюн ятгъан сонг, саппа-сав болажакъсан. Аягъынг сынмагъан, тез къолай болажакъсан. Къырда къарангы, кёкде ай бар. Гюнешни орнун гьали шо тутгъан. Эртен буса, янгыдан гюн чыгъажакъ. Бары да зат алышына. Сен оьтгерген гюн къыйынлы болса да, яман гюн тюгюл. Къыйынлыкълар бизин къатдырта ва къоччакъ эте. Булай гюнлер де гете ва оланы орнунда яхшылыкълар гележек.
– Ата, сен дурус айтасан. Мен негер буса да, бу гюн айыплы деп ойлаша эдим.
Бир-эки гюнден аякъ сав бола, аруйгъаны тая ва Марат къурдашлары булан ойнайгъан, къыргъа барагъан бола. Энниден сонг бир гюн де ону гёнгюн бузмагъа болмай. Неге десе гьар гюнде не йимик буса да яхшылыкъ болмай къалмай.
