Адамгъа ялгъан къыйышмай
Адамгъа ялгъан къыйышмай
Язда орамда геземеге бирден-бир къужурлу. Гюн узакъ, исси ва гьатта бир-бирде къыздырып да йибереген болгъан. Айлана якъда не де бар: оюнлар, къурдашлар, аякъмашинлер – лап да завх этеген заман! Шагьардагъы бары да яш гьар гюн абзарларындагъы паркларда ойнама чыгъа.
Артур ва Тимур, эки къурдаш, аякъмашинлерине минип гьайдамагъа бек сюе. Олар о якъгъа да, бу якъгъа да гьайдай. Ким чалт геле деп ярышгъа чыгъа. Бир гюн Артур аякъмашинин бек чалт гьайдап йыгъылып, ёл ягъадагъы машинни хырына уруна. Къурдашлар машинге не болгъан, деп яхшы кюйде къарай ва къабургъасында сыдырылгъан ерни гёре.
– Гьали не этейик? Болду бизге болагъыны, – деп Артур къоркъду.
– Мунда этмеге зат ёкъ, – деп Тимур жаваплана, – ата-анабызгъа айтмагъа герек.
– Не зат?! Магъа нечик тиерни билемисен? Уьстевюне тёлеме де тюшежек. Къой, уьйге къайтайыкъ. Балики, бизин бирев де гёрмегендир, иннемей къутулуп къаларбыз. Гьайда-гьайда, – деп, Артур алгъасатма башлады.
– Бирев де гёрмеген, деп гетип къалайыкъмы дагъы? – деп, Тимур къурдашына тынглама сюймей. – Сен иш этип этмединг чи. Бары да затны болгъан кюйде айтма тарыкъ.
– Тарыкъ тюгюл. Мен бир зат ойлашарман.
Шолай деп, олар гьариси оьз уьюне къайта. Тимур ата-анасына бир зат да айтмай. Ол ойлашагъан кюйде, Артур эс табып, болгъан ишге мюкюр болажакъ.
Шо ишден сонг бир-нече гюн гете ва Тимурну эшигине танкъ этиле. Къабакъ алда Артурну ата-анасы ва машинни еси эретургъан. Тимурну атасы оланы уьйге гирмеге чакъыра. Олар узакъ заман сёйлеген сонг, Тимурну чакъыра.
– Балам, Артур булан аякъмашин гьайдайгъан гюн не болгъанны айт бизге, – дей огъар атасы. – Тек тюз затны айт, бар кююнде. Ялгъан айтма.
– Биз аякъмашин гьайдап тура эдик, сонг Артур хапарсыздан йыгъылып, ёл ягъадагъы машинге урунду. Муна шолай болду.
– Машинни сен сыдырмадынгмы?
Тимур бу соравгъа бек тамаша бола. Болгъан иш ачылгъанда Артур айыпны огъар салып къойгъанын англай. Къурдашы шолай этгенге Тимур бек пашман бола.
– Мен сизге бар кюйде, гертини айтдым, – дей ол.
– Яхшы, бар оьзюнгню уьюнге, – дей атасы.
Тимур уьюне къайта, тек болгъан ишни юрегине сыйышдырып болмай.
Шондан сонг бираз заман гете. Тимур ва Артур бир-бири булан ёлукъмай. Машинни иши де тез бите, ону ярышдырып бере ва ата-ана айтгъан кюйде масъала чечиле.
Бирдагъы бир-нече гюн гетип, Тимурну эшигине янгыдан къагъыла. Бу гезик къабакъ алда ата-анасы булан Артур эре тургъан. Озокъда, Тимурну хатири къалгъан къурдашына ва ол гелгенни ушатмай. Амма Тимурну ата-анасы къонакъланы уьйге чакъыра ва барысы да бирче бир уьйде олтура.
Артур Тимурну янына гелип:
– Мен шо гюн бек яман иш этдим. Машинни еси гелгенде, къоркъгъанлыгъымдан ата-анамны алдатып, бар айыпны сагъа салдым. Мен сизин алдыгъызда бек айыплыман. Амма шолай этмеге ярамайгъанны гьали бек яхшы англадым. Энниден сонг нечакъы къыйын буса да, ялгъан айтмасгъа сёз беремен ва менден гечмекни тилеймен. Инамлы къурдашдан артыкъ зат ёкъ.
Тимур къурдашын гече, иржайып уланлар къолларын ала ва алда йимик ойнамагъа башлай.
