Яшлар учун хабарлар

Яшлар учун хабарлар

Яшны гьилласы

 

Мактапгъа юрюмеге башлагъан Муслим тёшегинден турмагъа алгъасамайгъанын гёрюп огъар:

 

– Сагъа не болгъан, яшым? Неге ерингден турмайсан? Авруп сама къалмагъанмысан? – деп сорай анасы.

– Авруйман. Дарслагъа да бармагъа болмажакъгъа ошайман, – дей аста тавуш булан яш.

– Не еринг авруй, балам?

– Башым авруй. Авруйгъаныма башымны ястыкъдан гётермеге де болмайман.

– Буса сагъа абанг гьали дарман берермен. Бары да аврувларынгны унутуп, саппа-сав болуп къаларсан, – деп айланып йибере анасы.

– Къой, тарыкъ тюгюл! Ичген булан дарман мени башымны сав этмежек. Дарманны ичгендокъ, тамагъымдан сыргъалап къурсагъыма гетежек. Авруйгъан башыма о не этип бола?! Сен талчыкъма, абам, бир дармансыз да тангалагъа сав болажакъман.

– Нечик?

– Тангала биз шагъаргъа экскурсиягъа баражакъбыз. Бугюн гьисап дарсдан тергев иш яза эдик. Башым шо саялы да авруп къалгъан буса ярай, – деп, ол бир янындан бурулуп, бириси къабургъасындан ята.

 

«Гьисапны билген адам лап тынч яшай»

Бир гезик муаллим дарсдагъы яшлагъа: «Сиз ата-анагъыз юрютеген касбуланы ушатамысыз? Уллу болгъанда къайсы касбуну тангламагъа сюесиз?» – деп сорай.

 Яшланы да гьариси бир еринден туруп, оьзлер гележекде муаллим касбугъа ес болуп, яшлагъа билим бермеге сюегенин, доктор болуп, аврувну ярасын сав этмеге сюегенинин, бавчу болуп, терек орнатмагъа сюегенин айталар.

Лап артдагъы партада тымыйып олтургъан Муслимге гезик етишгенде:

– Сен къайсы касбугъа ес болмагъа сюесен? Айтып бизге де билдир, – деп, муаллим огъар соравлу къарай.

Ол да сюйсюнмей, еринден туруп:

 – Лётчик болажакъман. Сюйсем къолум булан юлдузлагъа тиежекмен, Айгъа да... Сюе бусагъыз, муаллим, самолётум булан сизин де

къыдыртарман, – дей.

 Муаллим де оьз гезигинде:

 – Кёп арив, кёп яхшы. Тек сагъа лётчик болмакъ учун, гьалиден тутуп инг яхшы къыйматлар алып охумагъа герек, – деп де айтып, яшны башын да сыйпап, еринде олтурта.

Бираз заман да гетмей, Муслим, бирдагъы еринден туруп:

– Билемисиз, муаллим, мен сизге лётчик болажакъман деп айтгъаныма гьёкюнюп тураман. Мен математик болмагъа ойлашдым, – дей.

– Неге? – деп, муаллим тамаша балгъанда:

– Неге тюгюл, гьали гьисапны билген адам лап тынч яшай, – деп де айтып, тез еринде олтура.

 

«Яшны аврувун айтгъан – ялгъанчы»

Мактапдан къайтып гелип, къапуну ачып абзаргъа гиргендокъ мен инг алда ашюйден инимни шюшкюреген авазын эшитдим:

– Гьапчи!

– Хайыр яхшылыкъ! – дедим огъар адатгъа гёре. Ол буса бирдагъы да:

– Гьапчи! – деп аваз этгенде:

 – Уллу улан болгъур! Не болуп къалды? Авругъанмысан? – деп, мен ону янына гирдим. Къартылайгъангъа тиши тишине тиймейген иним къалын юн ювургъанны тюбюне гирип, диванда ятып токътагъан эди.

– Башым авруй. Иссилигим де бар. Дарслар битгинчеге де муаллимим мени уьйге йиберип къойду. Гьапчи! Гьапчи! Гьапчи!

– Эсен де бол, аман да, къарагъачда къабан да… Дарман, не де исси чай ичгенмисен?

– Ичмегенмен. Не дарман ичмеге тарыкъны мен билмедим.

Сувукъсындырып турагъангъа чайны къайнатып да айланмадым. Мишик баланы мангалайыма къаплап, бир хыйлы заман ятдым.

– Шо гьалда сен мишик баланы инжитип не эте эдинг дагъы?

– Мишиклер адамны авруйгъан ерин сав эте дей чи. Сен де шо гьакъда эшитмей къалмагъансандыр?! О мени сав этгенин сюйген эдим, озокъда, тек пайда чыкъмады, – деп, иним мени кюлетди. – Къолумдан сыпкъырылып къачып, бишев эшик артгъа барып яшынып токътагъан гьали. Мени о сав этмеге сюймедими, не де оьзюню къулакъ тюбюнде мен шюшгюрюп турагъанымны ошатмадымы, билмеймен, – деп, иним эшик пердени артында буюгъуп токътагъан мишик баланы гёрсетди.

Бюрлюген мурапа булан исси чай да берип, иссиликден дарман ичиргенде, оьзюм тюшашгъа олтургъанча да ол юхлап да къалды. Арандагъы бузавлагъа ичмеге сув да берип, арадан заман оьтюп, къайтып ашюйге гиргенде буса, мен ону ятгъан еринде тапмай терезеден иним орамда хоншу яшлар булан ойнайгъанын гёрюп тамаша болдум. Шо заман ишден къайтып гелген анам да: «Яшны аврувун айтгъан – ялгъанчы», – деп иржайды.

 

 

Насрулла Байболатов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ савуту   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ﷺ ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).   Пайхаммарны ﷺ...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Женнет агьлю адамны гёрмеге сюегенлер бар буса, бугъар къарасын» (Абд уль-Малик ибн Мерван ).   Адамлар гиччирек гюплер булан йыракъдан гёрюнеген Каабаны айланасында жыйыла. Олар...


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....