Кенгуру

Кенгуру

– Ата, мени бир арив китабым бар эди, онда жан-жаныварланы суратлары булан бизин планетабыз гёрсетилген. Шону алма кёмек этермисен? Анам бу китапны оьрдеги такъчагъа салгъан бугъай. Гьона, шов-ву ерге, – деп, Марат шкафны уьстюн гёрсете.

 

 

– Шону алма кёмек этейим, – дей уллата. – Охума сюемисен?

– Яшлар бавунда бизге борч салды: не йимик буса да бир жанны, гьайванны гьакъында айтып бермек. Мен кенгуруну гьакъында айтма сюйдюм. Амма шо къайсы материкде яшайгъанын унутдум.

– Кенгуруну гьакъында не билесен?

– Олар бек чалт ва ажайып атылып бола. Сонг да ону кисесинде баласы яшына.

Уллата китапны алып, охума башлай.

– Муна, бизге Австралия, – деп ата тарыкълы бет таба.

– Австралия? – деп Марат тамаша бола.

– Тюппе-тюз. Бу материк планетабызда лап гиччиси. Австралияда хыйлы тюрлю гьайванлар, жанлар яшай. Оланы арасында кенгуру да бар. Бу гьайван не этме бажарагъанны охуп къарайыкъ.

Марат арив ерлешип, тынглама гьазир.

– Кенгуру бир атылып хыйлы арекге чыкъма бола, – деп уллата охума башлай. – Кенгуру артгъа юрюме болмай, ол арив эшите ва итти гёре. Баласын исси ва къоркъунчсуз кисесинде сакълап оьсдюре. Австралия бек къургъакъ ер. Кенгуру бу гьалгъа уьйренген ва сувну оьсюмлюклерден таба алма да бажара. Кенгуру сувсуз узакъ заман турма бола. Къоркъунчлукъ тувагъанда бу тамаша жанлар какичлери булан ерге урма башлай. Булайлыкъ булан кенгуру оьзгелерине билдирив эте. Эгер оланы арасында ябушув болса, бу жанлар къуйрукъларына таянып, уьстюне чабагъанлагъа какичлери булан тепмеге онгайлы кюй тапгъан.

– Бигь, ата, кенгуру бек гючлю жан болгъан экен! Мультиклеге къарасанг, олар ябушуп бола деп эсинге гелмей.

– Юхлап да олар арив бажара. Гюн тиймейген чет ерде, анакъларда бюкленип олар узакъ заман юхлай, – деп уллата иржая.

– Билгенлеримни эсде сакълама тарыкъ, – дей Марат.

– Не аривдюр китапдагъы суратлар! Шону яшлар бавуна алмагъа яраймы? Къурдашларыма гёрсетейим, олар да ушатар.

– Ал ва билгенингни айт.

– Кёп савбол, ата! – деп, Марат уллатасын къучакълап, китапны алып уьюне гире.

 

Айшат Расулова

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...