Насипли къутулув
Муна язбаш да гелди. Чакъ алышынып йымышакъ болагъан вакъти, адамлар иссиге сююне. Баргъан сайын гюн узакъ бола.
Ял алагъан гюн эди, буса да Марат эртерек уянды. Тургъандокъ ол инг башлап терезеге багъып чапды. Абзарда назик оьзенлер агъа – къар яхшы ириме башлагъан. Къалкъыдан арив саллангъан салынчакъ буздан (сосулька) алай да сув тамчылар токътамай ерге тюше.
Бугюн къаттыгюн, олай болгъан сонг, бирев де, бир ерге де алгъасамагъа тарыкъ тюгюл.
Жувунуп битип, Марат орунун жыя ва гийине. Ашуьйден савут-саба аваз эте. Ана тепси къурагъаны англашыла. «Кёмек этмеге тарыкъ», – деп улан о якъгъа багъып алгъасай.
Марат тепсиге экмек тилимлер ва бишлакъ салмагъа, бошгъапланы ва хабаланы чыгъартмагъа, олагъа чиш ва къашыкъ къошмагъа – нече де ушатагъан иши.
Бугюн эртенги ашгъа сют каш биширилген, ана айтагъан кюйде, шо бек пайдалы аш.
Муна, тепси къурулуп битди, ата да, уллата да ашамагъа гелди.
Ял алагъан гюн уьйде болмакъ огь не аривдюр! Ата ишини гьакъында хабарлай, ана – оьз къуллугъуну, уллата айтагъан хабарлар буса – чай булан берилеген татлиликлер йимик. Олар адамны эсинден таймас кюйде къужурлу.
– Мен гиччи заманда, – деп уллата сёзюн башлай, – къышлар бек сувукъ ва гьатта апрель айда да къар ява эди. Къар тёбелер уьй чакъы болмагъа аз къала эди. Гече къар явса, эртенибиз шону тазалавдан башлана эди ва уьйню эшигинден ёлгъа ерли сокъмакъ эте эдик. Уллулар ва яшлар танг къатгъанча орамгъа чыгъып, къар тазалай эди.
Кёп къар явгъан шолай бир гюн школадан къайтып уьйге гелемен. Бир ерден аста гелеген языкъ аваз эшитемен, яхшы тынглап къарасам – мишик тавуш. Гьаран тапдым ону. Чыр тюпдеги чонкъда яшынгъан жанны къар бёлеген. О оьзю чыкъмагъа болмай тавуш эте болгъан. Ачувгъа йимик шо гюн къолгъапларымны уьйде унутуп гетген эдим ва мишикни къардан чыгъартагъанда къолларым бек уьшюдю, шишди. Мишик бала болгъан экен. О яхшы сувукъ болуп бек къартыллай эди. Анам жанланы онча да сюймей эди, тек языгъы чыгъып бу мишикни уьйге гийиртмеге къойду. Биз огъар иситип сют бердик, печни алдында ер этдик. Гьалы битген мишик ашап тоюп, шоссагьат юхлап къалды. Бир-эки гюнден айыгъып-торайып, мишик къыргъа чыкъмагъа сюйдю. Биз де огъар чыкъмагъа къойдукъ. Шондан берли мен ону дагъы гёрмедим. Кюйге къарагъанда, ону турагъан ери болгъан, неге десе о бир якъгъа багъып чабып гетди. Жан-жанываргъа не заманда да къыйын бола, айрокъда – къышда. Олагъа кёмек тарыкъ болгъанда, гёрмейген болуп оьтюп гетмеге ярамай.
– Ата, не яхшыдыр сен шо мишикге кёмек этгенинг! – деп Марат бек сююне ва уллатасын къысып къучакълай.