Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас
Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол атасына:
– Ата, «яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас» деген недир? – деп сорай.
– Бирев не йимик буса да бир эрши иш этип, сонг шо гьакъда билинмей къалажакъ деп эсине геле, тек къачан буса да шо иш билинегенге шолай айтыла.
– Анама яшыртгъын савгъат этме сюйсем, ол да къачан буса да билежекми?
– Савгъат этсенг билежек, тек мунда маъна башгъа. Мисал учун, сен шиша хабаны сындырдынг ва ананга барып, этген ишинге мюкюр болмай, гечмекни тилемей, бирев де билмес деген умут булан сынгъан гесеклени жыйып ташлайсан. Асил сёз не заманда да ута чы.
– Бигь, анам нечик билер?
– Ананг сынгъан хабаны къоллама сюйгенде, шону тапмажакъ. Шо оьзлюгюнден ёкъ болуп болмай чы. Эсингдеми тюнегюн уллана сагъа бир гиччи яшны гьакъында ёммакъ охуду. Шо ёммакъдагъы яш кашын терезеден ташлагъан эди. Терезе тюпде полицияда ишлейген адам барны ол билмей эди чи.
Ата да, улан да бу ерде кюлеп йибере.
Эртенги ашдан сонг ана Адамгъа орамда ойнама ихтияр бере, тек ол бир башлап уьюн жыйышдырма герек. Улан, озокъда, шогъар рази бола. Амма уьюн жыйышдырма эринип, улан бары да палтарын шкафгъа тыгъып къоя. Ана яшны янына гирип, тергеп къарай ва уьй яйылмагъанын гёрюп, ону булан геземеге чыгъалар. Адам къурдашлары булан ойнап къана, атыла, чаба, самокат гьайдай, татлиликлер ашай.
Уьйге къайтма заман гелгенде Адам бираз пашман бола. Ол уьюн «жыйышдыргъан» кююн эсге алып, анасы шо гьакъда билсе, оьзюне урушардан къоркъа.
Ана баласыны пашманлыгъын эс этип, не болгъанны гьакъында сорай:
– Яшым, ойнагъан кююнг кепинге гелмедими?
– Ёкъ, ана, кёп савбол, бек арив ойнадым, – деп Адам анасын инандыра.
– Олай буса, негер булай пашмансан дагъы? Не болгъан сагъа?
– Болгъан зат ёкъ, бары да зат яхшы.
– Тюзюн айтамысан?
– Айтаман.
– Олай буса, юрю уьйге барайыкъ.
– Юрю, – деп Адам кюстюне.
Ойнап гелген сонг, Адам уьюне чечинмеге гете. Юхлама ятгъанча ол анасы булан киногъа къарама сюе. Ятагъанда гиген пижамасын гийме сюйген Адам шону излеме башлай, тек оьзге опуракъ булан излейгенин шкафгъа ташлап къойгъанын эсине ала. Адам пижамасын шкафдан тартып чыгъарма къарагъанда, онда тыгъылгъан опуракъ жабаргъа ава.
Къавгъагъа ана чабып геле:
– Балам, не болду?
Ол Адамны ерде олтуруп гёре, айланасында буса, опуракъ ва оюнчакълар яйылып ташлангъан. Ана, озокъда, болгъан ишни англай ва бираз ачувлана.
– Киногъа къарав болмас, – деп ол уьйден чыгъып гете.
Этген ишине Адам бек уяла. Ол яйылгъан палтарын ерли-ерине салып жыя ва оьзюнден гечмекни тилемек учун анасыны янына бара:
– Ана, геч дагъы менден, – деп тилей.
– Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас, – дей огъар анасы.
