Гьар халкъны оьз адатлары бола

Гьар халкъны оьз адатлары бола

 

Аявлу яшлар, гьар халкъны оьз адатлары болагъанны сиз билесиздир. Ким де халкъыны о-бу адатларын язып бизге билдирмеге бола. Оьз миллетини яшавун билегенде йимик, хоншу халкълар булан да таныш болмакъ яхшыдыр. Бугюн анадаш азербайжан халкъны адатларыны гьакъында, шоланы ачыкъ этип, Камран Абдуллаев язгъан гиччи маълуматны бермеге тийишли гёрдюк.

 

Къужурлу адатлар

Дюньяда хыйлы халкълар яшай. Оланы гьарисини оьз тили, милли опурагъы, дини, аш этеген кюю ва, озокъда, оьз адатлары бола.

Мен азербайжанлыман ва халкъымны бек сюемен, оьзге миллетлеге де гьюрмет булан янашаман, оланы маданиятын билмеге къарайман.

Кёп сюеген «Ас-Салам» газетибизни охувчуларына бугюн азербайжан халкъны бир-бир къужурлу адатлараны гьакъында язмагъа сюемен. Инг башлап агьлю булан байлавлуларын айтайым. Биз агьлюбюзде ата-анабызгъа бек гьюрмет этебиз, олар гелегенде ва гетегенде эретурабыз, олар бар ерде къычырып сёйлемейбиз, олар ишден арып гелегенде башын инжитмейбиз, къавгъаламайбыз. Шулай низамны уьйдегилер барысы да ушата.

Бизин халкъыбыз къонакъны кёп сюе, огъар абур этип де бажара. Къонакъ тёрде олтура, ол гелгенде бир башлап чай бериле, сонг буса, тепсиге тюрлю-тюрлю ашлар салына. Гьар аш айрыча гезиги булан бериле, неге тюгюл оланы ийислери бир-бири булан булгъанмагъа герекмей. Мени эсиме гелеген кюйде, шолардан лап татлиси, анам чоюн къазанда кама булан биширеген пилав. Пилавну нарны бюртюклери булан безендирегенде буса, шо арив гюлге ошап къала. Олай да, къонакълар овошлардан этилген бек татувлу ва пайдалы долманы ушата. Азербайжанлыланы люля-кебабын ашамагъан бармы? Тююлген къой этден къызартылгъан котлетлер? Дюшбара деген ашыбыз – шорпасында къайнагъан курзе. Бозбаш, пити, хаш ва татли ашлардан – пахлава, шакер-бура ва дагъы да кёп оьзгелери бар. Шоланы барысын да эсгерсе хыйлы заманны алажакъ. Шоланы татувун билмек учун бизге къонакълай гелмеге тарыкъ болажакъ.

Олай да, биз милли опурагъыбызны, бийивлени, музыканы сакълагъанбыз. Шоланы барысын да гиччи хабарда толу эсгермеге къыйын, гьарисин айрыча язма тарыкъдыр. Милли маданиятыбыз къужурлу ва башгъалагъа ошамагъан.

Мени йимик башгъа яшлар да оьз миллетини гьакъында язса, кёп затны билер эдик.

 

А.Байгереев

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   Самак бин Харб хабарлагъан кюйде, ан-Нуъман бин Башир асгьабалагъа багъып булай айтгъан болгъан: «Ашгъа ва сувгъа байлавлу артыкълыкъ юрютмеймисиз дагъы? Мен сизин Пайхаммарыгъызны ﷺ къурсагъын тойгъанча...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...