Гьар халкъны оьз адатлары бола

Гьар халкъны оьз адатлары бола

 

Аявлу яшлар, гьар халкъны оьз адатлары болагъанны сиз билесиздир. Ким де халкъыны о-бу адатларын язып бизге билдирмеге бола. Оьз миллетини яшавун билегенде йимик, хоншу халкълар булан да таныш болмакъ яхшыдыр. Бугюн анадаш азербайжан халкъны адатларыны гьакъында, шоланы ачыкъ этип, Камран Абдуллаев язгъан гиччи маълуматны бермеге тийишли гёрдюк.

 

Къужурлу адатлар

Дюньяда хыйлы халкълар яшай. Оланы гьарисини оьз тили, милли опурагъы, дини, аш этеген кюю ва, озокъда, оьз адатлары бола.

Мен азербайжанлыман ва халкъымны бек сюемен, оьзге миллетлеге де гьюрмет булан янашаман, оланы маданиятын билмеге къарайман.

Кёп сюеген «Ас-Салам» газетибизни охувчуларына бугюн азербайжан халкъны бир-бир къужурлу адатлараны гьакъында язмагъа сюемен. Инг башлап агьлю булан байлавлуларын айтайым. Биз агьлюбюзде ата-анабызгъа бек гьюрмет этебиз, олар гелегенде ва гетегенде эретурабыз, олар бар ерде къычырып сёйлемейбиз, олар ишден арып гелегенде башын инжитмейбиз, къавгъаламайбыз. Шулай низамны уьйдегилер барысы да ушата.

Бизин халкъыбыз къонакъны кёп сюе, огъар абур этип де бажара. Къонакъ тёрде олтура, ол гелгенде бир башлап чай бериле, сонг буса, тепсиге тюрлю-тюрлю ашлар салына. Гьар аш айрыча гезиги булан бериле, неге тюгюл оланы ийислери бир-бири булан булгъанмагъа герекмей. Мени эсиме гелеген кюйде, шолардан лап татлиси, анам чоюн къазанда кама булан биширеген пилав. Пилавну нарны бюртюклери булан безендирегенде буса, шо арив гюлге ошап къала. Олай да, къонакълар овошлардан этилген бек татувлу ва пайдалы долманы ушата. Азербайжанлыланы люля-кебабын ашамагъан бармы? Тююлген къой этден къызартылгъан котлетлер? Дюшбара деген ашыбыз – шорпасында къайнагъан курзе. Бозбаш, пити, хаш ва татли ашлардан – пахлава, шакер-бура ва дагъы да кёп оьзгелери бар. Шоланы барысын да эсгерсе хыйлы заманны алажакъ. Шоланы татувун билмек учун бизге къонакълай гелмеге тарыкъ болажакъ.

Олай да, биз милли опурагъыбызны, бийивлени, музыканы сакълагъанбыз. Шоланы барысын да гиччи хабарда толу эсгермеге къыйын, гьарисин айрыча язма тарыкъдыр. Милли маданиятыбыз къужурлу ва башгъалагъа ошамагъан.

Мени йимик башгъа яшлар да оьз миллетини гьакъында язса, кёп затны билер эдик.

 

А.Байгереев

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...