Гьар халкъны оьз адатлары бола

Гьар халкъны оьз адатлары бола

 

Аявлу яшлар, гьар халкъны оьз адатлары болагъанны сиз билесиздир. Ким де халкъыны о-бу адатларын язып бизге билдирмеге бола. Оьз миллетини яшавун билегенде йимик, хоншу халкълар булан да таныш болмакъ яхшыдыр. Бугюн анадаш азербайжан халкъны адатларыны гьакъында, шоланы ачыкъ этип, Камран Абдуллаев язгъан гиччи маълуматны бермеге тийишли гёрдюк.

 

Къужурлу адатлар

Дюньяда хыйлы халкълар яшай. Оланы гьарисини оьз тили, милли опурагъы, дини, аш этеген кюю ва, озокъда, оьз адатлары бола.

Мен азербайжанлыман ва халкъымны бек сюемен, оьзге миллетлеге де гьюрмет булан янашаман, оланы маданиятын билмеге къарайман.

Кёп сюеген «Ас-Салам» газетибизни охувчуларына бугюн азербайжан халкъны бир-бир къужурлу адатлараны гьакъында язмагъа сюемен. Инг башлап агьлю булан байлавлуларын айтайым. Биз агьлюбюзде ата-анабызгъа бек гьюрмет этебиз, олар гелегенде ва гетегенде эретурабыз, олар бар ерде къычырып сёйлемейбиз, олар ишден арып гелегенде башын инжитмейбиз, къавгъаламайбыз. Шулай низамны уьйдегилер барысы да ушата.

Бизин халкъыбыз къонакъны кёп сюе, огъар абур этип де бажара. Къонакъ тёрде олтура, ол гелгенде бир башлап чай бериле, сонг буса, тепсиге тюрлю-тюрлю ашлар салына. Гьар аш айрыча гезиги булан бериле, неге тюгюл оланы ийислери бир-бири булан булгъанмагъа герекмей. Мени эсиме гелеген кюйде, шолардан лап татлиси, анам чоюн къазанда кама булан биширеген пилав. Пилавну нарны бюртюклери булан безендирегенде буса, шо арив гюлге ошап къала. Олай да, къонакълар овошлардан этилген бек татувлу ва пайдалы долманы ушата. Азербайжанлыланы люля-кебабын ашамагъан бармы? Тююлген къой этден къызартылгъан котлетлер? Дюшбара деген ашыбыз – шорпасында къайнагъан курзе. Бозбаш, пити, хаш ва татли ашлардан – пахлава, шакер-бура ва дагъы да кёп оьзгелери бар. Шоланы барысын да эсгерсе хыйлы заманны алажакъ. Шоланы татувун билмек учун бизге къонакълай гелмеге тарыкъ болажакъ.

Олай да, биз милли опурагъыбызны, бийивлени, музыканы сакълагъанбыз. Шоланы барысын да гиччи хабарда толу эсгермеге къыйын, гьарисин айрыча язма тарыкъдыр. Милли маданиятыбыз къужурлу ва башгъалагъа ошамагъан.

Мени йимик башгъа яшлар да оьз миллетини гьакъында язса, кёп затны билер эдик.

 

А.Байгереев

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Забургъа (Псалтирь) иътикъатынг нечик болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Забур китап, Аллагьны ﷻ сыйлы китапларыны бириси, Аллагь ﷻ ону Оьзюню пайхаммары Давутгъа йиберген. Сыйлы болгъан Къуръан каламында Аллагь ﷻ булай айта: «Ва...


Къапуста булан тавукъ этден этилген шорпа

Сувукъ вакътиде ичин исиндиреген ашлар айрокъда агьамиятлы. Шогъар гёре, къапуста булан тавукъ этден биширеген шорпаны таклиф этебиз.   Тарыкълылар: тавукъ эт – ярым килогъа ювукъ; орта оьлчевдеги картоп – 3 тарыкъ; сувгъа салынгъан къапуста – 400 грам; чита (морковь)...


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...