Къурдашны нечик тапмагъа бола?

Къурдашны нечик тапмагъа бола?

Оьмюр боюнда гьарибиз кёп-кёп адам булан таныш болабыз. Яшлар бавунда, школада, лагерде ва оьзге ерлерде янгы къурдашлар булан ювукълукъ тутабыз. Оланы хыйлылары булан узакъ йылланы боюнда байлавлукъ юрютебиз. Сонг бир-бир себеплеге гёре, школаны алышдыра, башгъа шагьаргъа гёче бусакъ, къурдашларыбыздан айрылмагъа тюше. Амма байлавлукъ оьсген гьалиги девюрде къурдашлар булан къатнав уьзюлюп къалмай, сакълана.

Янгы ерде тенглилер булан шоссагьат ювукъ болмагъа бажарылмайдыр, бир-биревню таныгъанча заман гете.

Къурдаш тапмагъа сюеген адам инг алдын уялмакъны къоймагъа тарыкъ. Айланадагъы адамлар бизден башгъа тюгюл: олар да кюлей, ойнай, къатнамагъа сюе, нени буса да ахтара, билмеге къаст эте. Яхшы адамлар кёп бар ва, балики, олар да сюедир янгы яш булан таныш болмагъа, тек тартынмакъ бар. Шо саялы уялып турмаса яхшы.

Гьар ким илиякълы да болуп, уьстю-бою да таза буса, таныш болмагъа сюеген адамы булан ойлаша турмай, биринчи къол узатса нечик арив болур!

Оьзю сюегенни яшырмай ачыкъ этсе, ушатагъан мультиклени яда киноланы, китапланы гьакъында хабарласа, къурдашлыкъ байламагъа нече де рагьат болургъа шеклик ёкъ.

Янгы адамлар да сен къайдан гелгенни билмеге сюежек, къайда яшагъанынгны, охугъанынгны соражакъ. Бара-бара къатнав туважакъ, сорав-алыв ювукълукъну биринчи абатлары болажакъ.

Ёлугъув болгъанда янгы танышлагъа бир-бир савгъатлар, татлиликлер берсе чи, дагъыдан-дагъы яхшы болур, танышлыкъ бек тынч оьтер.

Озокъда, тилесе, кёмек этмеге алгъаса, неге десе бу хасият кимни де оьзюне исиндирмеге бола.

Ювукълукъ оьсмекге бирче оюнлар да болушлукъ эте. Топ ойнамакъ, бир-бир чечеген ёмакъланы уьстюнде ойлашмакъ, кроссвордланы сёзлерин тапмакъ къурдашланы бир-бирине ювукъ этежек, аралыкъ сыкъланажакъ.

Яшланы ата-аналарын да бир-бири булан таныш этмек чи дагъы да яхшы болур.

Арада яман яшлар яда сагъа къыйышмайгъанлар болмакъ да бар. Эгер олайлар мысгъыллай, эрши атлар айтып хатирингни къалдырмагъа сюе буса, шолайлыкъгъа агьамият бермей къоймакъ арив болур. Шолагъа гёре болмаса яхшы, айтылгъан яман сёзню буса, масхарагъа айландырмагъа бажарылса, лап ери болажакъ. Шолай этилсе, къатарбашлар иришхатындан тез ялкъажакъ ва дагъы яман сёз айтмас.

Янгы къурдашлар тез табылмай буса, къыйналмагъа тюшмей. Бара-бара олар болмай къалмас.

А.Байгереев

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


Герти байлыкъ

Бырын заманларда бир юртда Ансар дейген гиччи улан яшай болгъан. Бу яшны юреги таза болгъан: ёлда барагъанда, гьар ёлукъгъан адамгъа, ол: «Ассаламу алейкум», – деп айтып, къолун ала болгъан. Ансарны гёзлери айлана якъны ярыкъ этегендей нюр яя.   Бир гезик муну алдына...