Къызартылгъан экмек гесеклер
Къызартылгъан экмек гесеклер
Анайым – уллатамны анасы. Мени атам – абийим айтагъангъа гёре, давну йылларында ол юртда къалгъан гючсюз-къуватсыз къартлар, къатынлар булан бирче оьзге яшлагъа къошулуп авлакъ ишлеге къуршалып, бош турмагъан.
Ашлыкъ орулгъан ерлерден будайбашланы къыдырып айлангъан. Шо йылларда акъ экмек чи къайдан, къара аш гесек де оланы къолуна нагагъ да тюшмеген. Ачлыгъын басылтмакъ учун гюлайлан урлукъну сыгъып майын чыгъаргъан сонг къалгъанын да чайнагъан. Яз-яй айларда алаботадан, къычыткъандан болгъан буламукъ булан да амал этген.
Шо саялы болма ярай, ол баркаманны хадирин бек биле. Алдагъы гюнлерден берли къалып, бираз къатгъан экмек гесеклени чёплюкге ташламагъа, не де аранда сакъланагъан бузавгъа берип ашатмагъа къайдан къойсун?! Шолай жыйылгъан экмек гесеклени барысын да ол итти бичакъ булан бирерлетип дёртгюл бир тенг гесеклеге бёлюп, тавагъа тёшеп, янып турагъан кёрюкге сала. Шондан алда ол шо экмек гесеклени урлукъмай, туз, эзилген самурсакъ булан ярашдырма да унутмай.
Оьзю экмек гесген такътаны уьстюндеги ашувакъланы да:
– Бу да – жымчыкъланы – языкъ жанланы пайы, азыгъы, – деп, жыйып алып, кёрюкюйден чыкъмай токътай. Кёрюкде экмек гесеклер къызаргъанча, гююп къалмасын деп, уьстюне бир тюгюл, нече керен де барып къарай. Экмек гесеклер къызарма урунгъанда буса, инандыраман сизин, тойгъан адамны да ашгъа дамагьлы этердей ийиси абзар-уьйню толтура. Шо ийисге татлиге ябушагъан телижибинлер йимик биз, яшлар, ябурулуп къалабыз. Абийим де, халайым да шо къызартылгъан экмек гесеклени ашамай тюгюл.
Бугюн чю мен чыдап болмай, кёрюкюйге иниме де, къызардашыма да айтмай янгыз гирип барып, барындан да алдынлыкъ этдим. Сувуп да битмеген къызартылгъан экмек гесеклерден бирисин мен тавадан алып, исси экенге бишмейим деп, къолдан-къолгъа атып-атып йибердим, бираз заман гёлегимни этегинде де сакъладым. Шо экмек гесек сувугъанда буса, авузумда ону хырчыллатып бир ашадым дагъы!
– Шу сен къызартагъан экмек гесеклер нече де татывлу бола. Шоланы ашагъан оьзлени татывлу, демли этеген яшылчалар, бишлакъ, гьатта балыкъ къошулгъан деп айтылагъан «Къурутулгъан экмек гесеклер» деген тюрлю ренкли гиччи кагъыз бокъчаланы тюкенлерден бир де сатып алмажакъ эди. Мен, баягъы, шатырлайгъан «Три корочки» къутукъланы айтаман дагъы, – дегенде де, анайым магъа жавап бермеге алгъасамады. Ол къызартылгъан экмек гесекни авузунда астаракъ айландыра туруп, йыракъдан гелеген бир сесге тынглагъандай терезеге тикленип токътады. Мен билсем, шо заманда ою булан ол давну йылларына рас гелген яшны да, уллуну да аш да, ялангъач да къойгъан оьзюню яшлыгъына гетген эди. Тек шо мюгьлетде ол гёзлерин бир сама лип этмейли, ташдай къатгъан гьалында:
– Я Рабби, бары да къулларынга рагьму эт, давланы къайгъысындан арек сакъла! Баркамандан айырып, оланы рызкъысыз къойма! – деп шыбышлап айтагъанын чы мен мекенли кюйде эшитип англадым...
