Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер берди.

 

Маратны насибини эби ёкъ. Ахшам уьюне къайтгъанда арыгъанлыкъдан ол чечинмей ва тишлерин тазаламай ятып юхлап къала.

– Марат, тишлени тазаламаймысан дагъы? – деп ана ону янына гире, тек уланы юхлайгъанын гёре.

Яшын уятмай, ана ону уьстюне ювургъан яйып, ярыкъланы сёндюрюп, астаракъ уьйден чыгъа.

Эртен Марат уьюнден яягъын тутгъан гьалда чыгъа.

– Ана, тишим авруй, – деп ол кант эте.

– Гёрсет чи тишинги. – Ана яхшы кюйде ону авзуна къарай. – Сени тиш аралыгъынга бир зат чы къысдырылгъан. Ахшам да сен тиш тазаламадынг.

Марат ванныйге гирип, тиш тазалайгъан шётке булан яхшы кюйде тишлерин тазалап чыгъа.

– Яшлар бавуна бугюн бармайсан, – деп ана токъташдыра. – Кюйге къарагъанда, тиш докторгъа бармасакъ болмай. Тиш оьзлюгюнден аврумас эди.

Ана тиш докторгъа телефон сёйлеп, сёйлешип, яшын тюшге таба огъар элтежек бола.

– Тишлени арасында гиччи тешик бар саялы тиш авруду. Шону ичинде буса, мармелад гесек къалгъан. Тишлени гьар заман тазалаймысан? – деп доктор Маратгъа сорай.

– Тазалайман, тек бир-бирде ахшамлар унутуп къаламан.

– Тиш тазаламакъ бек агьамиятлы иш, – дей доктор. – Айрокъда юхлама ятагъанда тишлени тазалап ятмагъа тарыкъ бола. Гьали тишингни сав этейик, дагъы ёгъесе хурт ашама бола.

Тишин сав этегенде Марат къоччакъ кюйде чыдай.

– Гьар эртен ва ахшам тишлерингни тазала, – дей огъар доктор. – Тишлени хурт ашаса, кариес болажакъ. Шо буса бара-бара тишлени буза ва теренге гете. Шётке булан гьар тишингни тазала, терге. Эгер тиш аралыкъда не зат буса да къысдырылып гёрсенг, хас йип булан шону тайдыр. Мунда сагъа ананг кёмек этер. Тишлени эки-уьч минутну узагъында тазалама тарыкъ. Тишлер сав буса, къаркъараны къалгъан янына да шо таъсир эте. Тергеп къарамакъ учун ярым йылдан янгыдан яныма гелерсен.

Марат тиш докторгъа баракалла билдирип, ону къолун ала ва тийишли кюйде гьар гюн тишлерин тазалажакъгъа сёз бере.

Тиш дагъы аврумады. Ахшам Марат парахат ашама болду. Энниден тутуп ол, докторгъа сёз берген кюйде, тишлерине мекенли къарап, гьайын этеген бола.

 

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?   Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы):...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...