Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер берди.

 

Маратны насибини эби ёкъ. Ахшам уьюне къайтгъанда арыгъанлыкъдан ол чечинмей ва тишлерин тазаламай ятып юхлап къала.

– Марат, тишлени тазаламаймысан дагъы? – деп ана ону янына гире, тек уланы юхлайгъанын гёре.

Яшын уятмай, ана ону уьстюне ювургъан яйып, ярыкъланы сёндюрюп, астаракъ уьйден чыгъа.

Эртен Марат уьюнден яягъын тутгъан гьалда чыгъа.

– Ана, тишим авруй, – деп ол кант эте.

– Гёрсет чи тишинги. – Ана яхшы кюйде ону авзуна къарай. – Сени тиш аралыгъынга бир зат чы къысдырылгъан. Ахшам да сен тиш тазаламадынг.

Марат ванныйге гирип, тиш тазалайгъан шётке булан яхшы кюйде тишлерин тазалап чыгъа.

– Яшлар бавуна бугюн бармайсан, – деп ана токъташдыра. – Кюйге къарагъанда, тиш докторгъа бармасакъ болмай. Тиш оьзлюгюнден аврумас эди.

Ана тиш докторгъа телефон сёйлеп, сёйлешип, яшын тюшге таба огъар элтежек бола.

– Тишлени арасында гиччи тешик бар саялы тиш авруду. Шону ичинде буса, мармелад гесек къалгъан. Тишлени гьар заман тазалаймысан? – деп доктор Маратгъа сорай.

– Тазалайман, тек бир-бирде ахшамлар унутуп къаламан.

– Тиш тазаламакъ бек агьамиятлы иш, – дей доктор. – Айрокъда юхлама ятагъанда тишлени тазалап ятмагъа тарыкъ бола. Гьали тишингни сав этейик, дагъы ёгъесе хурт ашама бола.

Тишин сав этегенде Марат къоччакъ кюйде чыдай.

– Гьар эртен ва ахшам тишлерингни тазала, – дей огъар доктор. – Тишлени хурт ашаса, кариес болажакъ. Шо буса бара-бара тишлени буза ва теренге гете. Шётке булан гьар тишингни тазала, терге. Эгер тиш аралыкъда не зат буса да къысдырылып гёрсенг, хас йип булан шону тайдыр. Мунда сагъа ананг кёмек этер. Тишлени эки-уьч минутну узагъында тазалама тарыкъ. Тишлер сав буса, къаркъараны къалгъан янына да шо таъсир эте. Тергеп къарамакъ учун ярым йылдан янгыдан яныма гелерсен.

Марат тиш докторгъа баракалла билдирип, ону къолун ала ва тийишли кюйде гьар гюн тишлерин тазалажакъгъа сёз бере.

Тиш дагъы аврумады. Ахшам Марат парахат ашама болду. Энниден тутуп ол, докторгъа сёз берген кюйде, тишлерине мекенли къарап, гьайын этеген бола.

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...