Яш бусурманны эдеплери
(Давамы. Башы алдагъы номерде)
1-нчи бёлюк. Эдепни кюрчюлери
3-нчю дарс. Пайхаммарны ﷺ абурлав
Есибиз Аллагь ﷻ сав аламда Мугьаммат Пайхаммардан ﷺ артыкъ абурлу ва яхшыны яратмагъан.
Аллагьу таала лап арив Ислам динни адамлагъа яймакъ учун Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ сайлагъан. Бизин огъар бакъгъан борчубуз – ону сюймек ва абурламакъ. Дюнья тарихинде Мугьаммат Пайхаммар ﷺ инг яхшы, инг гьакъыллы, инг адилли, инг билимли, инг къылыкълы адам болгъан. Ол бары да пайхаммарланы мюгьюрю (печать), демек ондан сонг дагъы башгъа пайхаммар болмас. Яратгъаныбыз огъар ажайып муъжизатлар берген: Пайхаммар ﷺ тилеп, ай эки ярылгъан, къолундагъы ташлар Аллагьгъа ﷻ макътав этген, авур авруйгъанлар сав болгъан, сав асгер ичип тояр чакъы аясындан сув акъгъан. Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ лап уллу муъжизат (чудо) – Къуръан да берилген.
Пайхаммаргъа ﷺ эдепли янашагъан кюй
- Пайхаммарны ﷺ аты эсгерилген гьар гезик огъар: «Салла-ллагьу алайгьи ва саллам», – деп салават салмакъ.
- Пайхаммарны ﷺ яшавун билмек ва ахтармакъ. Пайхаммар ﷺ тувгъан кююн, ону тухумун, агьлюсюн, ата-анасыны атларын, къатынларын ва яшларын, яшаву булан байлавлу хабарланы билмек.
- Болгъан чакъы кёп: «Аллагьумма салли гъала саййидина Мугьаммат ва гъала али саййидина Мугьаммат», – деп салават салмакъ яхшы.
- Пайхаммаргъа ﷺ ва ону агьлюсюне, асгьабаларына ва оланы артына тюшгенлеге лап яхшы кюйде ва сююп янашмакъ.
- Пайхаммарны ﷺ сюннетине гёре юрюмек. Шолайлыкъ Есибизге бакъгъан сюювню ва Есибиз де бизин сюегенни белгиси бола.
Абдуллагь ибн Масъуд дейген асгьаба
Абдуллагь ибн Масъуд яш йылларында Укба дейген къурайшитлени бир уллу адамыны сиривюне багъа болгъан. Отлав Маккагъа ювукъда болгъан. Тангда къойланы къувалап чыгъартып, ахшам Абдуллагь оланы гери къайтарып тургъан. Шо вакътиде Маккада Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьакъында айтмагъа башлай. Абдуллагьгъа буса, шо хабарлар етишмей. Етишсе де, нени гьакъында айтылагъанны яш экенге англамас эди.
Бир гезик гьаманда йимик Абдуллагь къой багъа болгъан. Йыракъдан оьзюне багъып гелеген экевню гёре. Арыгъан эргишилер сув ичмеге сюегени англашыла. Ювукъ болгъанда шо белгисиз экев талгъанын ва сувсаплыгъын билдире ва:
– Сен бизге сют бермейген бир эчкини гёрсет, – деп тилей.
Абдуллагь оьзюню къырыйындагъы бир гиччи эчкини гёрсете. Гелген адам Аллагьны ﷻ эсгере туруп, эчкини сыйпай. Бираздан шо эчки ажайып кёп сют бермеге башлай. Абдуллагь ажайып тамаша бола. «Гиччинев эчки сют нечик бермеге бола?» – деп ол ичинден гьайран къала. Эки де эргиши шо сютден оьзлер де ичип, огъар да бере.
Эчкини савгъан адам Мугьаммат Пайхаммар ﷺ болгъан, ёлдашы буса – Абу Бакр асгьаба. Олар шо гюн Маккадан Мадинагъа бара болгъан.
Улан шоссагьат Расулуллагьны ﷺ ва Абу Бакрны бек сююп къоя. Олар да Абдуллагьны сюе ва ону яхшы хасиятларын эс эте.
Бираздан Абдуллагь Ислам динни къабул эте ва озюне къуллукъ этмеге алсын деп Пайхаммаргъа ﷺ тилей. Ол да рази бола.
Абдуллагь ибн Масъуд тарыкъ-герегине табылып, янындан таймай Пайхаммаргъа ﷺ къуллукъ эте. Пайхаммар ﷺ Абдуллагьгъа уьюне сюйген заманда гирмеге ихтияр бере. Шо саялы адамлар Абдуллагьгъа Пайхаммар ﷺ сырын сакълавчусу дей. Абдуллагь Пайхаммарны ﷺ уьюнде оьсе, ону тарбиясын алып. Ол гьар этеген абатын Пайхаммаргъа ﷺ ошамагъа къарап эте, шо саялы къылыгъы да яхшы бола. Адам арада Абдуллагь оьзгелерден эсе Пайхаммаргъа ﷺ лап бек ошайгъан болгъан деп айтыла.
(Давамы гелеген номерде)
