Эки къызардаш

Эки къызардаш

Эки къызардаш

Бир болгъан, бир болмагъан, Ася булан Дина дейген эки къызардаш болгъан. Дина эртерек туруп, анасына уьй къуллукъда кёмек эте, тепси къура, йымышакълар бишире. Ася буса, тёшекден турмагъа сюймей, геч болгъанча ятып яйнай. Ашуьйден татувлу йымышакъланы ийиси гелгендокъ, ач болгъан Дина шо заман тура экен. Ол агьлюсю булан тез-тез ашап, ойнамагъа деп къыргъа къачып гете. Шолайлыкъ булан, къызардашлар бир-бирине тыш якъдан да ошамай, хасиятлары да бек башгъа болгъан.

Каникуллар башлангъанда олар яйда турмакъ учун улланасыны янына юртгъа гете. Ата-анасы къызардашланы юртда къоюп гете. Огь, къызлар юртну сюеген кюй, ажайып зат! Айрокъда яйда онда арив бола. Къыздырагъан гюн, яп-яшыл от, шыбышлайгъан къушлар, бираз аридеги тап-таза суву булангъы оьзен – айтып битдирип болмасдай жан сююнч. Амма сакълыкъ яхшы зат, шо саялы уллана къызланы янгыз оьзенге йибермей. Ол бир зат болуп къалардан бек къоркъа болгъан.

Бир гезик буса, Ася айтгъангъа да тынгламай, оьзбашына абзардан чыгъып, эртенокъ оьзенге чабып гете.

Дина буса, уьйренген кююнде эртенден башлап уьй къуллукъгъа гиришип, улланагъа кёмек этмеге башлай. Ол да баланы баласындан сююнюп, оьзюне ер тапмай: гиччи буса да, бу къыз: «Не этейим», – деп гьап-гьазир тура, гелип къучакълар, гёнгюн алар, сырын чечер. Ахшамлар арып талгъан диванда юхлап къалагъан уллананы Дина гелип уьстюн ябар, аякъларын сыйпар.

Муна шолай, бир къызардаш ял алмай, талашып къуллукъ эте, башгъасы буса гьалла-гьалла гезеп ойнай. О да аз йимик, айтгъанны сан да гёрмей, чаба туруп оьзенге гете. Ол бир башлап ягъада олтуруп, агъып барагъан сувгъа таш ата. Сонг аякъларын сув этмеге сююп, астаракъ сувгъа гире. Сувну ичинде атылып ойнай туруп, Ася билмей агъымны гючлю ерине гирип гете.

Шо мюгьлетде тобукъларындан теберип йибергендей, къыз агъымгъа багъып гетип къала. Насипге, шо гюн оьзенни агъымы башгъа заманда йимик гючлю болмагъан ва Ася ягъадагъы терекни бутагъын тутмагъа бола. Бары да гючюн жыйып, гьаракат этип, гьаран-гьаран ол ягъагъа чыкъмагъа бажара.

Йылай туруп Ася уьйге чабып геле. Уьстюндеги гёлеги сыкъма-сув болгъан, гёзьяшдан шишген бети булан Ася улланасын ва къызардашын бек гьайран эте. Оланы эсине гелеген кюйде, Ася гьали де тёшекде ятып юхлай. Уллана шоссагьат сув опуракъны чечип, къурусун бере, къызны исси ювургъангъа чырмай. Дина буса, тез айланып къайнамагъа чай сала, эртен де ашамагъан къызардашын ашатмакъны гьайын эте.

Нечик де Асяны исиндире, чай ичирте, сонг олар бирче ашамагъа олтура.

– Гьы, Ася, энни англадынгмы айтгъанны этмесе не болагъанны? Мен айтгъан эдим чи сагъа оьзенге янгыз бармагъай эдинг, – деп уллана къызны айыплай.

– Ана, мен дагъы шолай этмесмен, айтгъан гьыздан чыкъмасман ва уьй къуллукъгъа да къошулажакъман, – деп Ася сёз бере.

Ол гертиден де шолай этмеге юрек тута, неге десе агьлюде олтуруп, къызардашы ва улланасы булан бирче болмакъ – уллу насип экенни сезмеге башлай.

Айша Тухаева

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...