Эки къызардаш

Эки къызардаш

Эки къызардаш

Бир болгъан, бир болмагъан, Ася булан Дина дейген эки къызардаш болгъан. Дина эртерек туруп, анасына уьй къуллукъда кёмек эте, тепси къура, йымышакълар бишире. Ася буса, тёшекден турмагъа сюймей, геч болгъанча ятып яйнай. Ашуьйден татувлу йымышакъланы ийиси гелгендокъ, ач болгъан Дина шо заман тура экен. Ол агьлюсю булан тез-тез ашап, ойнамагъа деп къыргъа къачып гете. Шолайлыкъ булан, къызардашлар бир-бирине тыш якъдан да ошамай, хасиятлары да бек башгъа болгъан.

Каникуллар башлангъанда олар яйда турмакъ учун улланасыны янына юртгъа гете. Ата-анасы къызардашланы юртда къоюп гете. Огь, къызлар юртну сюеген кюй, ажайып зат! Айрокъда яйда онда арив бола. Къыздырагъан гюн, яп-яшыл от, шыбышлайгъан къушлар, бираз аридеги тап-таза суву булангъы оьзен – айтып битдирип болмасдай жан сююнч. Амма сакълыкъ яхшы зат, шо саялы уллана къызланы янгыз оьзенге йибермей. Ол бир зат болуп къалардан бек къоркъа болгъан.

Бир гезик буса, Ася айтгъангъа да тынгламай, оьзбашына абзардан чыгъып, эртенокъ оьзенге чабып гете.

Дина буса, уьйренген кююнде эртенден башлап уьй къуллукъгъа гиришип, улланагъа кёмек этмеге башлай. Ол да баланы баласындан сююнюп, оьзюне ер тапмай: гиччи буса да, бу къыз: «Не этейим», – деп гьап-гьазир тура, гелип къучакълар, гёнгюн алар, сырын чечер. Ахшамлар арып талгъан диванда юхлап къалагъан уллананы Дина гелип уьстюн ябар, аякъларын сыйпар.

Муна шолай, бир къызардаш ял алмай, талашып къуллукъ эте, башгъасы буса гьалла-гьалла гезеп ойнай. О да аз йимик, айтгъанны сан да гёрмей, чаба туруп оьзенге гете. Ол бир башлап ягъада олтуруп, агъып барагъан сувгъа таш ата. Сонг аякъларын сув этмеге сююп, астаракъ сувгъа гире. Сувну ичинде атылып ойнай туруп, Ася билмей агъымны гючлю ерине гирип гете.

Шо мюгьлетде тобукъларындан теберип йибергендей, къыз агъымгъа багъып гетип къала. Насипге, шо гюн оьзенни агъымы башгъа заманда йимик гючлю болмагъан ва Ася ягъадагъы терекни бутагъын тутмагъа бола. Бары да гючюн жыйып, гьаракат этип, гьаран-гьаран ол ягъагъа чыкъмагъа бажара.

Йылай туруп Ася уьйге чабып геле. Уьстюндеги гёлеги сыкъма-сув болгъан, гёзьяшдан шишген бети булан Ася улланасын ва къызардашын бек гьайран эте. Оланы эсине гелеген кюйде, Ася гьали де тёшекде ятып юхлай. Уллана шоссагьат сув опуракъны чечип, къурусун бере, къызны исси ювургъангъа чырмай. Дина буса, тез айланып къайнамагъа чай сала, эртен де ашамагъан къызардашын ашатмакъны гьайын эте.

Нечик де Асяны исиндире, чай ичирте, сонг олар бирче ашамагъа олтура.

– Гьы, Ася, энни англадынгмы айтгъанны этмесе не болагъанны? Мен айтгъан эдим чи сагъа оьзенге янгыз бармагъай эдинг, – деп уллана къызны айыплай.

– Ана, мен дагъы шолай этмесмен, айтгъан гьыздан чыкъмасман ва уьй къуллукъгъа да къошулажакъман, – деп Ася сёз бере.

Ол гертиден де шолай этмеге юрек тута, неге десе агьлюде олтуруп, къызардашы ва улланасы булан бирче болмакъ – уллу насип экенни сезмеге башлай.

Айша Тухаева

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Къапуста булан тавукъ этден этилген шорпа

Сувукъ вакътиде ичин исиндиреген ашлар айрокъда агьамиятлы. Шогъар гёре, къапуста булан тавукъ этден биширеген шорпаны таклиф этебиз.   Тарыкълылар: тавукъ эт – ярым килогъа ювукъ; орта оьлчевдеги картоп – 3 тарыкъ; сувгъа салынгъан къапуста – 400 грам; чита (морковь)...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Женнет агьлю адамны гёрмеге сюегенлер бар буса, бугъар къарасын» (Абд уль-Малик ибн Мерван ).   Адамлар гиччирек гюплер булан йыракъдан гёрюнеген Каабаны айланасында жыйыла. Олар...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...