Эки къызардаш

Эки къызардаш

Эки къызардаш

Бир болгъан, бир болмагъан, Ася булан Дина дейген эки къызардаш болгъан. Дина эртерек туруп, анасына уьй къуллукъда кёмек эте, тепси къура, йымышакълар бишире. Ася буса, тёшекден турмагъа сюймей, геч болгъанча ятып яйнай. Ашуьйден татувлу йымышакъланы ийиси гелгендокъ, ач болгъан Дина шо заман тура экен. Ол агьлюсю булан тез-тез ашап, ойнамагъа деп къыргъа къачып гете. Шолайлыкъ булан, къызардашлар бир-бирине тыш якъдан да ошамай, хасиятлары да бек башгъа болгъан.

Каникуллар башлангъанда олар яйда турмакъ учун улланасыны янына юртгъа гете. Ата-анасы къызардашланы юртда къоюп гете. Огь, къызлар юртну сюеген кюй, ажайып зат! Айрокъда яйда онда арив бола. Къыздырагъан гюн, яп-яшыл от, шыбышлайгъан къушлар, бираз аридеги тап-таза суву булангъы оьзен – айтып битдирип болмасдай жан сююнч. Амма сакълыкъ яхшы зат, шо саялы уллана къызланы янгыз оьзенге йибермей. Ол бир зат болуп къалардан бек къоркъа болгъан.

Бир гезик буса, Ася айтгъангъа да тынгламай, оьзбашына абзардан чыгъып, эртенокъ оьзенге чабып гете.

Дина буса, уьйренген кююнде эртенден башлап уьй къуллукъгъа гиришип, улланагъа кёмек этмеге башлай. Ол да баланы баласындан сююнюп, оьзюне ер тапмай: гиччи буса да, бу къыз: «Не этейим», – деп гьап-гьазир тура, гелип къучакълар, гёнгюн алар, сырын чечер. Ахшамлар арып талгъан диванда юхлап къалагъан уллананы Дина гелип уьстюн ябар, аякъларын сыйпар.

Муна шолай, бир къызардаш ял алмай, талашып къуллукъ эте, башгъасы буса гьалла-гьалла гезеп ойнай. О да аз йимик, айтгъанны сан да гёрмей, чаба туруп оьзенге гете. Ол бир башлап ягъада олтуруп, агъып барагъан сувгъа таш ата. Сонг аякъларын сув этмеге сююп, астаракъ сувгъа гире. Сувну ичинде атылып ойнай туруп, Ася билмей агъымны гючлю ерине гирип гете.

Шо мюгьлетде тобукъларындан теберип йибергендей, къыз агъымгъа багъып гетип къала. Насипге, шо гюн оьзенни агъымы башгъа заманда йимик гючлю болмагъан ва Ася ягъадагъы терекни бутагъын тутмагъа бола. Бары да гючюн жыйып, гьаракат этип, гьаран-гьаран ол ягъагъа чыкъмагъа бажара.

Йылай туруп Ася уьйге чабып геле. Уьстюндеги гёлеги сыкъма-сув болгъан, гёзьяшдан шишген бети булан Ася улланасын ва къызардашын бек гьайран эте. Оланы эсине гелеген кюйде, Ася гьали де тёшекде ятып юхлай. Уллана шоссагьат сув опуракъны чечип, къурусун бере, къызны исси ювургъангъа чырмай. Дина буса, тез айланып къайнамагъа чай сала, эртен де ашамагъан къызардашын ашатмакъны гьайын эте.

Нечик де Асяны исиндире, чай ичирте, сонг олар бирче ашамагъа олтура.

– Гьы, Ася, энни англадынгмы айтгъанны этмесе не болагъанны? Мен айтгъан эдим чи сагъа оьзенге янгыз бармагъай эдинг, – деп уллана къызны айыплай.

– Ана, мен дагъы шолай этмесмен, айтгъан гьыздан чыкъмасман ва уьй къуллукъгъа да къошулажакъман, – деп Ася сёз бере.

Ол гертиден де шолай этмеге юрек тута, неге десе агьлюде олтуруп, къызардашы ва улланасы булан бирче болмакъ – уллу насип экенни сезмеге башлай.

Айша Тухаева

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ башчылыгъы булан этилген походлар   Ухуд къазаватны алдында гьижраны уьчюнчю йылыны мугьаррам айында болгъан бу поход Пайхаммар ﷺ башчылыкъ этген походлардан лап уллусу болгъан. Бу походну себеби – гьызарлавчулар билген кюйде,...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...