Шаввал айдагъы ораза тутув

Шаввал айдагъы ораза тутув

 

Шаввал – гьаж къылагъан уьч айны (ашхур аль-гьаж) биринчиси. Гьаж къылывну аслу адатлары зуль-гьижжа айны биринчи он гюнюнде башлана буса да, шаввал айны 1-нден тутуп Арапа гюн болгъанча (зуль-гьижжа айны 9-у) гьажны вакътиси деп санала.

 

Бу айда алты гюн сюннет ораза тутмакълыгъы булан бусурманлар ажайып уллу шабагъатны ораза тутувну агьамиятлыгъын Мугьаммат Пайхаммар ﷺ оьзю белгилеген болгъан. Ол: «Рамазан айда ораза тутгъан ва сонг шаввал айда да алты гюн ораза тутгъан гиши сав йыл ораза тутгъан гишиге тенг бола», – деген (Агьмат).

Имам ан-Навави, шо гьадисге баянлыкъ бере туруп: «Шолайлыкъ сав йылгъа тенг бола, неге десе этилген гьар яхшы иш учун он керен артып зувап языла: рамазан ай учун – он айгъа йимик ва шаввал айны алты гюнюне де – къалгъан эки айгъа йимик», – деп англатгъан.

«Нихаят аль-Мугьтаж» деген китабында ар-Рамли булай яза: «Шаввал айда алты гюн ораза тутмакъ яхшы ишлерден (сюннет), неге десе Пайхаммарны ﷺ токъташгъан гьадисинде: “Рамазан айда ораза тутгъан ва сонг шаввал айда да алты гюн ораза тутгъан гишиге болажакъ зувап оьмюр бою ораза тутгъанда йимик”, – деп айтыла. Демек, оьмюр бою тутгъан борч оразалагъа йимик шабагъат болажакъ».

Оьрде язылгъангъа баянлыкъ эте туруп, аш-Шабрамаллиси булай яза: «Булай шабагъатны адам алажакъ, эгер ол гьар йыл рамазан айны бары да гюнлеринде ва арты булан гелеген шаввал айда да алты гюн ораза тутгъан буса».

Арты булан ар-Рамли булай эсгере: «...Эгер шаввал айда оразаны алты гюн арты-артындан тутмай, айны ичинде тутуп къойса, шо да сюннет иш деп санала, тек байрамдан сонг, арты-арты булан алты гюн ораза тутмакъ артыкъ къыйматлы».

Шаввал айдагъы ораза тутувну терен гьакъыллыгъы – оьзге къошум ишлерде йимик. Ратибат-намазлар борч намазларыбызны толумлашдырагъанда йимик, шо алты гюн сюннет ораза тутув да, рамазан айда йиберилген кемчиликлени толумлашдыра, алдын ала.

Есибиз Аллагьны ﷻ разилигин алмакъ учун, Яратгъаныбыз бизге гьакъ юрекден болгъан чакъы кёп яхшы ишлер этмеге кёмек этсин! Амин.

 

Рашид Камалов

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   Самак бин Харб хабарлагъан кюйде, ан-Нуъман бин Башир асгьабалагъа багъып булай айтгъан болгъан: «Ашгъа ва сувгъа байлавлу артыкълыкъ юрютмеймисиз дагъы? Мен сизин Пайхаммарыгъызны ﷺ къурсагъын тойгъанча...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Асгьабаланы асил вариси ва бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз оьзюнден алда болгъан халипа Сулейман ибн Абд уль-Маликни къабурундагъы хумну къолларындан силкип тайдырып битгинче де аякъ тюпдеги...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....