Раби уль-аввал – Пайхаммар ﷺ тувгъан ай
Раби уль-аввал – Пайхаммар ﷺ тувгъан ай
Раби уль-аввал («язны биринчи айы» дегенни англата) – бусурман рузнама булан уьчюнчю гелеген ай. Токъташгъан умуми гьалгъа гёре, шу айны ичинде Есибиз лап кёп сюеген къулу Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ – Аллагьны ﷻ ахырынчы элчиси – тувмакълыгъы булан адам урлукъгъа рагьмулугъун яйгъан.
Бу ай оьзге агьвалатлар булан да бай ва шоланы арасында Расулуллагь ﷻ тувмакъдан къайры, асгьабалары булан ол Маккадан Мадинагъа гёчюп, гьижра этгенлиги де болгъан. Олай да, раби уль-аввал айда Мадина шагьарны къырыйында Аль-Къуба деген биринчи межит ишленив де болгъан. Биринчи жума намаз да шу айда къылынгъан.
Аллагьны Элчиси ﷺ – дюньяланы рагьмусу – сыйлы Маккада, Каабаны ювугъунда, раби уль-аввал айны 12-нде танг вакътиде тувгъан. Григориан рузнама булан, шо тарх 571-нчи йылны 22-нчи апрели бола.
Пайхаммар ﷺ аль-Хишам деген арап тухумдан. Бу тухум къурайшит къавумгъа гире. Расулуллагь ﷺ Исмайыл пайхаммарны тувра вариси. Исмайыл пайхаммар – Ибрагьим пайхаммарны уланы. Мугьамматны ﷺ атасы – Абдуллагь ибн Абд уль-Мутталиб (ол уланы тувгъанча бир-нече ай алда гечине), анасы – Амина бинт Вахб.
Айтылагъан кюйге гёре, болажакъ Пайхаммар ﷺ тувгъанда хыйлы тюрлю муъжизатлар болгъан. Бизге етишдирилген кюйде, айлы болгъанда анасы Амина тюшюнде уланы тувгъанда бек уллу адам болажагъыны гьакъында янгылыкъ ала. Демек, туважакъ улан Есибизни Пайхаммары болажакъ ва огъар Мугьаммат ﷺ (арапчадан гёчюргенде «Макъталагъан» яда «Макътавгъа тийишли») деген ат тагъылажакъ.
Пайхаммарны ﷺ къатыны Айша етишдиреген кюйде, сатыв-алыв къуллукълары булан гелген Маккада бир пелен ягьуди болгъан. Пайхаммар ﷺ тувгъан гече ол кёкде янгы юлдуз чыкъгъанын гёре. Булайлыкъ Есибизни Элчиси ﷺ тувмакълыгъыны белгиси болгъан. Шондан сонг, бу адам къурайшитлени жыйынына гелип, шу гюн кимге яш тувгъанын сорай. Огъар Абдуллагьны ва Аминаны агьлюсюнде улан тувгъанын айта. Шо заман ягьуди ондагъа адамлагъа тувгъан яш ахырынчы пайхаммар болажагъын билдире. Ону аркъасында пайхаммарланы белгиси бар – тюк битген минг. Ягьуди тилеп, адамлар ону Амиинаны уьюне элте, онда ол огъар уланын гёрсете. Ягьуди нарыстагъа къарап, пайхаммарлыкъны белгисин гёрюп, адамлагъа: «Есим булан ант этемен! Берилген бу пайхаммарлыкъ булан араплар абургъа ва къыйматлыкъгъа етишежек. Гьей, къурайшит къавум! Сююнюгюз! Аллагь ﷻ булан ант этемен, сиз гючлю ва къудратлы болажакъсыз, шо гьакъда хабар гюнтувушдан гюнбатаргъа ерли яйылажакъ» (аль-Гьаким).
Яшавубуздагъы кёбюсю ниъматланы биз сан да гёрмейбиз, шолай болма герек деп эсибизге геле. Гьар эртен чыгъагъан гюнеш, ер «тойдуртагъан» янгурлар, гюнден-гюн ашдан толгъан тепсибиз ва шолай оьзгелери оьзлюгюнден болагъан йимик гёрюне. Амма шолар барысы да – дюньяланы Еси бизге береген яхшылыкълар, Аллагьны ﷻ рагьмулугъу.
Амма бу берекет, барлыкъ – Яратгъаныбыз бизге гёрсетген рагьмулугъуну бир пайы. Ондан къайры, насип ва ругь талайлыкълар да бар нечакъы да! Амма шоланы да хадирин билмейбиз, багьаламайбыз. Аллагьу таала бизге берген лап уллу ниъматланы бириси – гьакъ динни етишдирмеге мурат булан, Оьзюню кёп сюеген къулу Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ адам урлукъгъа йибергени. Бийибиз Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьакъында Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Ва Биз сени (гьей, Мугьаммат ﷺ) дюньялагъа (адамлагъа ва жинлеге) рагьму гьисапда тюгюл эсе йибермегенбиз» («Аль-Анбия» деген сураны 107-нчи аятына этилген баянлыкъны маънасы).
Бу сёзлер токъташдырагъан кюйде, Ислам – бир Аллагьгъа ﷻ инанмакъ демек ва Пайхаммар ﷺ яратылгъан бары да жангъа рагьмулукъ ва яхшылыкъ гьисапда йиберилген болгъан.
