Эндирей – дин оьсювню очагъы

Эндирей – дин оьсювню очагъы

Эндирей – дин оьсювню очагъы

Пайхаммар ﷺ тувгъан раби уль-аввал айда бусурманлар мавлетлер охуй, дин яйывгъа багъашлангъан тюрлю чаралар оьтгере. Бырынгъы къумукъ юрт Эндирей бу агьвалатгъа айрыча янашды ва кёплени тамаша этди. Мунда сав юртну ва хоншу юртланы вакиллерини ортакъчылыгъы да булан юртну маданият Уьюнде Къуръан охуп уьйренип битген яшлагъа уллу байрам чара оьтгерилди.

 

Жыйын оьтгеривде актив кюйде Дагъыстанны транспортуну ва ёл хозяйствосуну министри Жамболат Салавов, Хасавюрт районну ёлбашчысы Арсланбек Алибеков ва Эндирей юртну ёлбашчысы Ирази Абсаламов ортакъчылыкъ этгенин айрыча эсгермеге тюше. Оланы кёмеклиги бу агьвалат уллу байрамгъа айланды. Оьтгерилген жыйын юрт ва район гьаракатчылар этген ишни гёрюнеген яны, амма халкъгъа белгисиз къалгъан яны дагъы да уллу. Айтагъаным, яшланы бир ерге къуршап, билим бермесе, муаллимлени гьайын этип, тарыкълы шартлар болдурмаса, къутлама чакъы яш да болмас эди…

Жыйынны башында Эндирей юртну имамы ва хоншу юртлардан гелген имамлар жыйылгъанлагъа юрек къабул этеген, жанынгна етишеген яхшы ваъза охуду, нашитлер йырланды. Насигьат этмек бирт де артыкъ болмас, шо ахшам айтылгъан сёзлер жыйылгъанланы эсинде узакъгъа къалыр ва таъсир этмей къоймас. Гертиден де, алимлерибиз жамиятгъа айтагъан сёзю ерде къалмай, яшавгъа чыгъа. Шо гюн башына песлер гийген уланпавлар, бусурман къайдада явлукъ байлагъан къызъяшлар Эндирейде дин нечик оьсгенин алай арив англатды. Олай гийинмеге ким де болар, тек билими булан эндирейли яшлар гьакъ кюйде динге ювукъ экенин белгилегени ачыкъ.

 

 

 

 

 

Ери гелгенде бу йыл юртда ишлейген мадрасаны 240 яшы охувун тамамлагъанны эсгермеге тюше. Демек, шо юртда яшланы ругь-намус тазалыкъда тарбиялав булан бирге ана тилибизни уьйренивге, Ватаныбызны, тарихибизни сюювге яхшы агьамият берилегенин ташдыра. О гюн зал адамдан тыгъылып толгъан эди, олтурма ер къалмай, хыйлы халкъ узакъ заманны ичинде эретургъан гьалында къалды. Яшланы къутлай, савгъатлар бере, оланы гёзлери йыртыллай, бетлери нюрден толгъан. Ажайып гьал бар эди о гюн сав юртну ичинде. Бир якъдан – жанланыв, башгъа якъдан – ажайып низам ва гелишлик. Инсанны тап ругьландырагъан кюй.

Жыйынны барышында сыйлы Къуръанны яхшы охугъанланы, сыйлы калималаны гёнгюнден ва динибизни кюрчюсюн билегенлени арасында лап да яхшы болуп чыкъгъан яшлагъа айры савгъатлар да тапшурулду. Биревлеге шо гюн гьатта аякъмашинлеге минмеге насип болду. Юртну башчысы Ирази Абсаламов яшланы сююндюрмеге болду, оланы гьайын этмеге, гёнгюн алмагъа ёл тапды.

Байрам яшланы ва савлай эндирейлилени узакъ замангъа эсинде къалардай оьтгерилди. Къонакълай гелгенлер, юртну жамиятына баракалласын билдирди. Ал заманларда йимик, Эндирей гьали де Къумукътюзню дин якъдан алдынлы юртлары экенин белгилемеге болду.

 

Азиз Мичигишев

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бадр къазаватны натижалары   Къазават битгенде Расулуллагь ﷺ асгьабалагъа багъып: «Абу Жагьлге болгъангъа ким къарар?» – деп сорай. Шондан сонг адамлар ону излемеге башлай. Ону Абдуллагь бин Масъуд таба – Абу Жагьл жанындан...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...


Сорав – жавап

– Къардашы оьлгенде яслы турмакъ нече гюн гёрсетиле? – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында Ибн Гьажар аль-Хайтами булай яза: «Тиштайпагъа (эрдегисине де, эрге бармагъанына да) оьлген къардашына яда ят эргишиге гёре (шо эргишиге ол исси гьислер сезмейгенге шекликлер...