Эндирей – дин оьсювню очагъы

Эндирей – дин оьсювню очагъы

Эндирей – дин оьсювню очагъы

Пайхаммар ﷺ тувгъан раби уль-аввал айда бусурманлар мавлетлер охуй, дин яйывгъа багъашлангъан тюрлю чаралар оьтгере. Бырынгъы къумукъ юрт Эндирей бу агьвалатгъа айрыча янашды ва кёплени тамаша этди. Мунда сав юртну ва хоншу юртланы вакиллерини ортакъчылыгъы да булан юртну маданият Уьюнде Къуръан охуп уьйренип битген яшлагъа уллу байрам чара оьтгерилди.

 

Жыйын оьтгеривде актив кюйде Дагъыстанны транспортуну ва ёл хозяйствосуну министри Жамболат Салавов, Хасавюрт районну ёлбашчысы Арсланбек Алибеков ва Эндирей юртну ёлбашчысы Ирази Абсаламов ортакъчылыкъ этгенин айрыча эсгермеге тюше. Оланы кёмеклиги бу агьвалат уллу байрамгъа айланды. Оьтгерилген жыйын юрт ва район гьаракатчылар этген ишни гёрюнеген яны, амма халкъгъа белгисиз къалгъан яны дагъы да уллу. Айтагъаным, яшланы бир ерге къуршап, билим бермесе, муаллимлени гьайын этип, тарыкълы шартлар болдурмаса, къутлама чакъы яш да болмас эди…

Жыйынны башында Эндирей юртну имамы ва хоншу юртлардан гелген имамлар жыйылгъанлагъа юрек къабул этеген, жанынгна етишеген яхшы ваъза охуду, нашитлер йырланды. Насигьат этмек бирт де артыкъ болмас, шо ахшам айтылгъан сёзлер жыйылгъанланы эсинде узакъгъа къалыр ва таъсир этмей къоймас. Гертиден де, алимлерибиз жамиятгъа айтагъан сёзю ерде къалмай, яшавгъа чыгъа. Шо гюн башына песлер гийген уланпавлар, бусурман къайдада явлукъ байлагъан къызъяшлар Эндирейде дин нечик оьсгенин алай арив англатды. Олай гийинмеге ким де болар, тек билими булан эндирейли яшлар гьакъ кюйде динге ювукъ экенин белгилегени ачыкъ.

 

 

 

 

 

Ери гелгенде бу йыл юртда ишлейген мадрасаны 240 яшы охувун тамамлагъанны эсгермеге тюше. Демек, шо юртда яшланы ругь-намус тазалыкъда тарбиялав булан бирге ана тилибизни уьйренивге, Ватаныбызны, тарихибизни сюювге яхшы агьамият берилегенин ташдыра. О гюн зал адамдан тыгъылып толгъан эди, олтурма ер къалмай, хыйлы халкъ узакъ заманны ичинде эретургъан гьалында къалды. Яшланы къутлай, савгъатлар бере, оланы гёзлери йыртыллай, бетлери нюрден толгъан. Ажайып гьал бар эди о гюн сав юртну ичинде. Бир якъдан – жанланыв, башгъа якъдан – ажайып низам ва гелишлик. Инсанны тап ругьландырагъан кюй.

Жыйынны барышында сыйлы Къуръанны яхшы охугъанланы, сыйлы калималаны гёнгюнден ва динибизни кюрчюсюн билегенлени арасында лап да яхшы болуп чыкъгъан яшлагъа айры савгъатлар да тапшурулду. Биревлеге шо гюн гьатта аякъмашинлеге минмеге насип болду. Юртну башчысы Ирази Абсаламов яшланы сююндюрмеге болду, оланы гьайын этмеге, гёнгюн алмагъа ёл тапды.

Байрам яшланы ва савлай эндирейлилени узакъ замангъа эсинде къалардай оьтгерилди. Къонакълай гелгенлер, юртну жамиятына баракалласын билдирди. Ал заманларда йимик, Эндирей гьали де Къумукътюзню дин якъдан алдынлы юртлары экенин белгилемеге болду.

 

Азиз Мичигишев

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Бирикдиреген мажлислер

Ораза ай нече де тез битди. Яхшылыкъны, берекетни айы дагъы да узатылгъанны сюер эдик. Рамазанны вакътисинде бусурманлагъа ажайып гьал тува – ругь гётериле, аралыкълар ювукъ бола. Айрокъда ораза ачагъан заман гелгенде. Ифтар деп айтылагъан бу сыйлы гюнлердеги бирче бир тепсини айланасында...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Эмчи (лекарь) сюек гесеген бычгъы ва докторлар къоллайгъан хас бичакъны къолуна тутгъанда, Урвагъа: «Мен гьисап этеген кюйде, биз сени чагъыр берип эсиртме герекбиз, неге десе шолай этсек, сагъа бу...


Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   «Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда...


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...


«Рамазан айны чатыры» Къызылюртда оьтгерилди

Гьар йыл дегенлей, уьстюбюздеги йылда бир керен гелеген рамазан айны сыйлап, гьар ким яшавубузда бир яхшы амал этмекни гьайында болабыз.   Рамазан айны оразасын тутмакъны зувабы уллу йимик, ону ачмакъ учун сурсат берген адамгъа да шолай зувабы тиегени юрекге сабурлукъ бере. Артдагъы...