Эндирей – дин оьсювню очагъы

Эндирей – дин оьсювню очагъы

Эндирей – дин оьсювню очагъы

Пайхаммар ﷺ тувгъан раби уль-аввал айда бусурманлар мавлетлер охуй, дин яйывгъа багъашлангъан тюрлю чаралар оьтгере. Бырынгъы къумукъ юрт Эндирей бу агьвалатгъа айрыча янашды ва кёплени тамаша этди. Мунда сав юртну ва хоншу юртланы вакиллерини ортакъчылыгъы да булан юртну маданият Уьюнде Къуръан охуп уьйренип битген яшлагъа уллу байрам чара оьтгерилди.

 

Жыйын оьтгеривде актив кюйде Дагъыстанны транспортуну ва ёл хозяйствосуну министри Жамболат Салавов, Хасавюрт районну ёлбашчысы Арсланбек Алибеков ва Эндирей юртну ёлбашчысы Ирази Абсаламов ортакъчылыкъ этгенин айрыча эсгермеге тюше. Оланы кёмеклиги бу агьвалат уллу байрамгъа айланды. Оьтгерилген жыйын юрт ва район гьаракатчылар этген ишни гёрюнеген яны, амма халкъгъа белгисиз къалгъан яны дагъы да уллу. Айтагъаным, яшланы бир ерге къуршап, билим бермесе, муаллимлени гьайын этип, тарыкълы шартлар болдурмаса, къутлама чакъы яш да болмас эди…

Жыйынны башында Эндирей юртну имамы ва хоншу юртлардан гелген имамлар жыйылгъанлагъа юрек къабул этеген, жанынгна етишеген яхшы ваъза охуду, нашитлер йырланды. Насигьат этмек бирт де артыкъ болмас, шо ахшам айтылгъан сёзлер жыйылгъанланы эсинде узакъгъа къалыр ва таъсир этмей къоймас. Гертиден де, алимлерибиз жамиятгъа айтагъан сёзю ерде къалмай, яшавгъа чыгъа. Шо гюн башына песлер гийген уланпавлар, бусурман къайдада явлукъ байлагъан къызъяшлар Эндирейде дин нечик оьсгенин алай арив англатды. Олай гийинмеге ким де болар, тек билими булан эндирейли яшлар гьакъ кюйде динге ювукъ экенин белгилегени ачыкъ.

 

 

 

 

 

Ери гелгенде бу йыл юртда ишлейген мадрасаны 240 яшы охувун тамамлагъанны эсгермеге тюше. Демек, шо юртда яшланы ругь-намус тазалыкъда тарбиялав булан бирге ана тилибизни уьйренивге, Ватаныбызны, тарихибизни сюювге яхшы агьамият берилегенин ташдыра. О гюн зал адамдан тыгъылып толгъан эди, олтурма ер къалмай, хыйлы халкъ узакъ заманны ичинде эретургъан гьалында къалды. Яшланы къутлай, савгъатлар бере, оланы гёзлери йыртыллай, бетлери нюрден толгъан. Ажайып гьал бар эди о гюн сав юртну ичинде. Бир якъдан – жанланыв, башгъа якъдан – ажайып низам ва гелишлик. Инсанны тап ругьландырагъан кюй.

Жыйынны барышында сыйлы Къуръанны яхшы охугъанланы, сыйлы калималаны гёнгюнден ва динибизни кюрчюсюн билегенлени арасында лап да яхшы болуп чыкъгъан яшлагъа айры савгъатлар да тапшурулду. Биревлеге шо гюн гьатта аякъмашинлеге минмеге насип болду. Юртну башчысы Ирази Абсаламов яшланы сююндюрмеге болду, оланы гьайын этмеге, гёнгюн алмагъа ёл тапды.

Байрам яшланы ва савлай эндирейлилени узакъ замангъа эсинде къалардай оьтгерилди. Къонакълай гелгенлер, юртну жамиятына баракалласын билдирди. Ал заманларда йимик, Эндирей гьали де Къумукътюзню дин якъдан алдынлы юртлары экенин белгилемеге болду.

 

Азиз Мичигишев

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...