Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз
Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз
Борч оразаны гюнлери битди. Бу сыйлы рамазан айда биз тутгъан оразаланы, къылгъан таравихлени, этген садагъаланы ва оьзге ибадатланы Яратгъаныбыз къабул этсин, йа Аллагь ﷻ.
Гертиден де, Есибиз бу сыйлы вакътилени, бизин иманларыбызны дагъыдан-дагъы артдырып, динибизни мугькам кюйде юрютсюн, деп яратгъан.
Адамны табиаты бек ажайып къайдада яратылгъан, адам бир затны даим этип турса арыма, ялкъма бола, эринчеклик геле. Муна бу сыйлы гюнлер, жумалар, айлар инсанны жагьландырып, ибадатгъа муштарлы эте.
Ойлашып къарасакъ, Аллагьны ﷻ рагьмусуну ахыры ёкъ, адам сав айны узагъында Есибиз учун ашын, сувун ва оьзге кеп чегивлени къойгъаны саялы, Аллагьутаала ол адамны байрам гюн булан юрегине шатлыкъ ва сююнч гийире.
Пайхаммар ﷺ бизин: «Байрам гюн малайиклер орамланы башларында: “Гелигиз, гьей бусурманлар, олай Есигизге Оьзю чомарт болгъан, зувапланы артдырып береген, Оьзю сизге буйрукъ этген эди, гечелени ибадат этип гюндюзлени ораза тутуп оьтгеригиз деп, сиз Ону буйрукъларын кютдюгюз, Огъар мутиъ болдугъуз, муна гьали алыгъыз сизге онгарылгъан савгъатланы”, – деп къычырып, чакъырыв этер», – деп сююндюре.
Ол адамлар оьзлени байрам намазларын къылып битгенде, олагъа: «Муна сизин гюнагьларыгъыз гечилди, уьйлеригизге къайтыгъыз бу сыйлы савгъатланы да алып», – деп айтар дей.
Инсан бу байрам гюнге нечик сююнмей болсун?! О гюн рагьмуну, гечмекни, шатлыкъны, чомартлыкъны, гюнюдюр. Инсанлар бир къаркъара йимик болуп, байлар пакъарланы, уллулар гиччилени, гючлюлер осалланы къолларын алып, иржайып, шатлы гьалда оьтгере.
Дагъы да, Есибиз байрам гюн пакъырлагъа, мисгинлеге бакъгъан якъда Оьзюню айрыча чомартлыгъын гёрсете. Бир гюн бир гече ашама ашы бар адамгъа, Есибиз борч этген рамазан айны оразасын ачмакъ булан, секет сагь чыгъарма. Олар оьзлени гьажатларын кютгенден къайры, сююне ва шат бола.
Байрам гюн бусурманлар тилеген тилеклеге Яратгъаныбыз жавап береген гюндюр, шо саялы бир-бирибизге дуалар этейик, Аллагь ﷻ оьзюню сыйлы болгъан Къуръан каламында булай айта (маънасы): «Сиз тилегиз – Мен жавап берермен». Ва дагъы да бу байрам гюн къатнашывну, дослукъну гюнюдюр. Бирибизге де яшыртгъын тюгюл, сав йылны узагъында гирмеген къардашларынга ва къурдашларынга, хоншуларынга гирип къутлап, арив тилеклер этип чыгъасан.
Бир хабарда гелегенге гёре, Пайхаммар ﷺ байрам намаз къылмагъа деп, ёл чыкъгъан заманда яшланы бек шат, ойнай туруп гёрген болгъан. Шо вакътиде къараса, ёлну бир къырыйында, оьзю пашман да болуп, йылап турагъан бир яшны гёрген. Оьзюню уьстюндеги опуракълары йыртылгъан, эсги. Пайхаммар ﷺогъар: «Гьей, улан, сен негер йылайсан, неге яшлар булан ойнамайсан, бу не пашманлыкъдыр?» – деп сорагъан. Ол Пайхаммар ﷺ экенин билмейли, огъар: «Гьей, гиши, къой дагъы мени, – деп жавап берген ва: – Мени атам пелен къазаватда оьлген, анам буса башгъагъа эрге чыкъгъан. Муна шулай уллу мусибат болду магъа. Мен неге пашман болмайым дагъы?! Бу байрам гюн яшланы янгы арив опуракъларын да гийип, ойнайгъанын гёргенде, мени пашманлыкъ къуршады». Пайхаммар ﷺ ону къолун да алып: «Сен рази болармысан, эгер мен сени атанг болсам? Агьлюм Айша сени къызардашынг болса, Али сени агъанг болса, Гьасан да, Гьусейин де сени къардашларынг болса?» О заман бу яш ол Пайхаммар ﷺ экенин билип: «Неге болмайман?! Вагь, боларман!» – деп, жавап берди дей. Пйхаммар ﷺ ол уланны уьюне де элтип, арив опуракълар да гийдирип, ашатып, сююнген гьалда иржая туруп, янгыдан яшланы янына къыргъа ойнама йиберген. Муну яшлар гёргенде ажайып болуп: «Сен чи бир аз алдын бек пашман эдинг, гьали не болду, бу шатлыкъ къайдан гелди?» – деп сорай.
Ол: «Мен ач эдим – мени токъ этди, ялангъач эдим – мени гийиндирди, мен етим эдим – гьали буса Пайхаммар ﷺ магъа ата болду», – деп сююне туруп билдире. Бу тамашалыкъны эшитгенде, ол яшлар: «Биз де болгъан болгъай эдик сени йимик», – деген.
Пайхаммар ﷺ бу дуньядан о дуньягъа гёчген сонг, ол яш башына топуракъны себе туруп: «Муна мен гьали герти етим болдум, ят болдум», – деп къычыра болгъан. Тарихни китапларында Пайхаммардан ﷺ сонг ону Абу Бакр къысып къучакълап, оьзюню янына алды деп языла.
Аллагь ﷻ юреклерибизни оьктемликден, гюнчюлюкден, ачувлукъдан таза этсин. Аллагьны ﷻ буйрукъларын кютюп, татывлукъда, шатлыкъда ахыр тынышыбыз «Аллагь ﷻ – бир, Пайхаммар ﷺ – гьакъ», – деп, бу дюньядан гетме насип болсун барыбызгъа да.
