Аль-Исраъ валь-Миъраж

Аль-Исраъ валь-Миъраж

Аль-Исраъ валь-Миъраж

Ражаб айны 27-ине чыгъагъан гече бизин Пайхаммарыбызны ﷺ муъжизаты: кёкге чыгъыву – аль-Исраъ валь-Миъраж болду. Шогъар гёре, ражаб айны 27-нде ораза тутмагъа яхшы санала.

 

Ибн Сад айтагъан кюйде, бу иш гьижра этилгенче 18 ай алда болгъан. Пайхаммарны ﷺ кёкге чыгъыву къаркъарасы ва жаны булан болгъан. Шо саялы аль-Исраъ валь-Миъраж – Есибиз Аллагь ﷻ  Оьзюню лап аявлу къулу, Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ берген инг тамаша муъжизатларындан.

Шо гече Каабаны къырыйында юхлап турагъан Пайхаммарны ﷺ: «Тур, юхлайгъан адам!» – деген тавуш уята. Гёзлерин ачгъанда Пайхаммар ﷺ алдында алтын ва жавгьар булан безендирилген акъ опуракълар гийген Жабрайыл ва Микайыл малайиклени гёре. Оланы къырыйында атгъа ошайгъан, тек къанатлары бар тамаша гьайван да бола. Шо Буракъ болгъан: эшекден уллу, къачырдан гиччи, узун къаркъаралы, акъ тюслю гьайван. Пайхаммар ﷺ Буракъны уьстюне минип, шо мюгьлетде темиркъазыкъ бойгъа чыгъып гете (аль-Исраъ). Олар токътай ва Жабрайыл малайик Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ намаз къылмагъа бувара, ондан сонг ол огъар: «Бу ерлер – Мадина», – дей, гёчежек (гьижра этежек) ерлер экенин де билдире. Башгъа токътавну олар Тур (Синай) деген тавда эте, онда Муса пайхаммар булан Аллагь ﷻ  сёйлей болгъан. Мунда да Пайхаммар ﷺ намаз къылып, Иса пайхаммар тувгъан Бейт Лахам (Вифлеем) шагьаргъа чыгъа. Мунда да Пайхаммарыбыз ﷺ Аллагьгъа ﷻ  макътав эте. Сонг Иерусалим шагьаргъа чыгъа. Мунда Байт-уль-Мукъаддас деген межитде Аллагьны Элчиси ﷺ бары да пайхаммарлар булан ёлугъа: Ибрагьим, Муса, Иса ва оьзге пайхаммарлар булан имам болуп жамият намаз къыла.

Межитден чыкъгъанда, Пайхаммарны ﷺ янына эки хаба тутгъан Жабрайыл малайик гелип, огъар шоланы бирисин сайлама бере. Бирисинде сют, башгъасында чагъыр болгъан. Пайхаммар ﷺ сют сайлагъанда, Жабрайыл малайик: «Сен тазалыкъны сайладынг», – деген.

Бу ишден сонг, ол тамаша нюр булан шавла береген, кёкден тюшюрюлген канзини гёре ва шогъар аягъын басгъандокъ шо мюгьлетде кёклеге чыгъып гете (аль-Миъраж). Мугьаммат Пайхаммар ﷺ башлап етти кёклеге гётериле, сонг яратылгъанлардан бирев де етмеген оьрлюкге чыгъа.

Аль-Исраъ валь-Миъраж – Яратгъаныбыз янгыз бизин Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ этген айрыча абурлукъ болгъан.

Миъражда Пайхаммар ﷺ адамны гьакъылы етип болмасдай, кёп-кёп муъжизатлар гёрген. Огъар адамлар этген ишлери саялы гёрерни ачыкъ эте.

Пайхаммар ﷺ кёкдеги Каабаны, женнетни, жагьаннемни, Аршны, Курсну ва хыйлы оьзгелени гёре.

Гьар кёкде ол оьзюне салам береген пайхаммарланы гёре, сонг пердевсюз кюйде Аллагь ﷻ  булан сёйлеген. Бу тамаша гече Яратгъаныбыз бусурманлагъа гьар гюнлюк беш намазны да борч этген. Шо иш болгъан кюйню гьакъында Пайхаммар ﷺ оьзю сонг шу кюйде хабарлагъан:

«Аллагь ﷻ  магъа шо заман буюргъанны буюра. Шо гече Есим гюнде 50 намаз къылмагъа буюра.

Мусаны янына тюшгенде, ол магъа:

– Есибиз уьмметинге не буюрду? – деп сорай.

– Гюнде 50 намаз къылмагъа буюрду, – деп жавап бердим.

Ол магъа:

– Есибизге къайт ва енгил этмекни тиле: уьмметинг ончакъыны гётерип болмас. Гьакъ кюйде, мен Исраил къавумну сынап къарадым, олар бажармады, – деп таклиф берди.

Мен Яратгъаныбызгъа гелип:

– Гьей Есим, уьмметиме бираз енгиллик бер хари! – деп тиледим.

Шо заман Аллагь ﷻ  борч намазланы бешевюн тайдырды ва мен Мусаны янына къайтып:

– Есибиз гьар гюнлюк борч намазланы санавун бешге аз этди, – дедим.

Амма Муса магъа:

– Гьакъ кюйде, сени уьмметинг шону да гётерип болмас. Бар Есибизге ва дагъы да енгиллик тиле, – деп ёрав берди.

Шо кюйде Мусадан Есибизге мен бир-нече керен юрюп турдум, артда да гюнде беш намаз къалгъанда Есим магъа:

– Гьакъ кюйде, гюндеги шо беш намаз учун болагъан зувапны Мен он керенге артдырарман! Яхшы иш этмеге негет тутгъан, тек шону яшавгъа чыгъарма бажармагъан гишиге Мен бир яхшы иш этгендей язажакъман. Негет тутулгъан шо ишни яшавгъа чыгъарма бажарса чы, он яхшы иш этгендей язажакъман. Яман иш этмеге негет тутгъан, тек шону яшавгъа чыгъармагъан гишиге Мен бир зат да язмажакъман. Эгер яман иш этмеге негет тутгъан ва шону яшавгъа чыгъаргъан гишиге Мен бир яман иш этген деп язажакъман, – деген.

Мусаны янына гелгенде, мен шо гьакъда хабарладым. Ол магъа:

– Есибизге барып, дагъы да енгиллик тиле, – деп бирдагъы айтды.

– Мен Есибизге бара-бара туруп, уялагъан ерге етишдим, дагъы тилемеге гьалым ёкъ, – дедим».

Аль-Исраъ валь-Миъраж болгъанча алдын, Мугьаммат Пайхаммар ﷺ намазын Ибрагьим пайхаммар йимик, эртен ва ахшам экишер ракаат булан гюнде эки намаз къыла болгъан. Шо ишден сонг буса, Жабрайыл малайик Пайхаммарны ﷺ намаз къылагъан кюйге, заманын да белгилеп, биз гьали къылагъан кюйге уьйрете.

Кёкден тюшгенде Пайхаммар ﷺ Буракъны уьстюне минип, шо мюгьлетде юхлап тургъан ерине къайта.

Кёкге гётерилген сонг, артындагъы гюнню эртенинде Пайхаммар ﷺ гёргенин ва оьзю булан болгъан ишни гьакъында халкъгъа билдире. Шо янгылыкъны эшитгенде имансызлар бу хабарны биринден-бирине етишдирмеге ва инанмай иришхат этмеге башлай. Шо заман оланы бириси Пайхаммаргъа ﷺ аль-Къудсну ва ону айланасын суратламагъа тилей.

Амма о якъларда бола туруп да, Пайхаммар ﷺ шагьаргъа агьамият бермеген болгъан. Шо заман Есибиз Аллагь ﷻ  аль-Къудсну ва ону айланасын Пайхаммаргъа ﷺ суратлап ачыкъ гёрсете ва шолайлыкъ булан ол имансызлагъа, тилевюне гёре, бары да затны песте-пестесине ерли хабарлап айта.

Бир-бир имансызлар Пайхаммар ﷺ булан болгъан муъжизатны гьакъында Абу Бакргъа етишдирмеге алгъасай, ол болгъан ишге инанмажакъ деп эсине геле. Амма Пайхаммарны ﷺ инамлы къурдашы: «Эгер шо гьакъда Расулуллагь ﷺ айтгъан буса – шо гьакъ герти иш. Ондан да уллу ишлеге инанмагъа гьазирмен», – деген. Шо сёзлеринден сонг, айтылгъан хабаргъа далиллер излеп турмагъаны саялы, огъар «Сиддикъ» (Инамлы) деген ат бериле.

Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ душманлары ону хабарына инамсызлыкъ этген буса, бусурманлар огъар шоссагьат инана. Иманы барланы юреклеринде Пайхаммар ﷺ айтагъан сёзлеге шеклик тувмагъа герекмей.

 

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Бир-бирибизни айыплайгъаныкъны къояйыкъ

Бугюнлерде психология модагъа гирген ва «алгъа барывлу» болмакъ, китап охумакъ гьалиги дюньяда болмаса болмайгъан ишлерден санала. Булай оьсмек инсанны ич масъалаларын чечмеге ёл бере деп ёрала. Амма шогъар да къарамайлы, кёплерибиз ачувлангъанда айтмаса яхшы сёзлени айтып къоябыз,...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...