Сыйлы Бараат гече
Гетген номерде де бу бек сыйлы гечени гьакъында алданокъ язгъан эдик. Амма шо гьакъда бирдагъы керен охувчуланы эсине салмагъа сюйдюк, неге тюгюл март айда чыкъгъан газет къолгъа тюшген сонг, бир-нече гюнден Бараат гече болажакъ.
Шагьбан айда болагъан лап агьамиятлы агьвалат – Лейлат уль-Бараат («тазалыкъны гечеси»). Бу гече яман амаллары булангъы адамланы женнетден айыра, яхшы амаллы адамлар буса, жагьаннемден арек этиле.
Гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деген: «Шагьбан айны ортасындагъы гечени ибадат этип йиберигиз, гюндюз буса ораза тутугъуз. Есибиз шо гече, гюн батгъан сонг, кёкню гюмезине Оьз рагьмусун тюшюре ва булай деп бувара: “Мени алдымда товба этегенлер ёкъму – Мен гечермен олардан, Менден ниъматлар тилейгенлер ёкъму – Мен берермен олагъа, аврувгъа тарыгъанлар ёкъму – Мен олагъа савлукъ берермен…” Шолайлыкъ лап танг къатгъанча узатыла» (Ибн Мажжа).
Шо гече этмеге тийишли не йимик буса да айрыча ибадат ёкъ. Алимлер айтагъан кюйде, инсан сав гече яда гечени гесегин юреги ушатагъан ибадат булан йибермеге бола: сюннет намаз къылма, Къуръан охума, Есибизни эсгермеге, Пайхаммаргъа ﷺ салават салмагъа... Арыгъанлыкъдан яда савлукъ осал саялы сав гечени ибадат этип йибермеге бажарылмай буса, пашман болмагъыз, гьатта гечени бир гесегин ибадат булан йиберсегиз де – шо гечени берекетин аларсыз, Аллагь ﷻ буюрса.
Бараат гече уьч керен «Ясин» деген сураны охумакъ яхшы: биринчи гезик – оьмюр узатмагъа негет булан, экинчилей – балагьлардан ва къайгъыдан сакъланмагъа негет булан, уьчюнчю гезик – берекет артмакъгъа негет булан. Сураны гьар охугъан сонг, хас дуа да охула. Эгер шо хас дуаны охумагъа имканлыкъ ёкъ буса, Есибизден тилеп, башгъа дуа охума да ярай.
Шо гече авруйгъанланы уьстюне барып гёрмеге, гьажатлылагъа садагъа оьлешмеге ва шолай оьзге яхшы ишлер этмеге багъыйлы санала.
Яратгъаныбыз Оьзюне таби болгъанлардан ва яхшылыкъларына разилик билдирмеге болагъанлардан этсин бизин. Амин!
Сыйлы рамазан айгъа гьазирленив
Дюньядагъы бары да бусурманлар рагьмулукъну ва гечивню айы – рамазан гелерге бозарып къарай. Бир затдан да къуру къалмас учун, шо айгъа алданокъ гьазирленсе яхшы болур. Пайда боларгъа умут булан, охувчулагъа беш аслу ёрав бермеге тийишли гёрдюк.
1.Гьакъ юрекден этилген товба.
Рамазан айны яхшылыкъларына умут этеген гишиге гюнагьларына гьёкюнюп, гьакъ кюйде товба этмеге тарыкъ: шолайлыкъ булан сыйлы айны тазалыкъдан башлар. Есибиз товбасын къабул этгенни сюегенлер, этилген гюнагьларына дагъы къайтмажагъына къатты негети болмагъа герек. Оразаны алдында товба этилсе, ай яхшы ва берекетли башланажакъ.
2.Есибизге тилек.
Рамазан айны оьр даражада оьтгермек учун, ай башланагъанда бусурман адам Есибизден оьзюне гюч ва савлукъ берсин деп алгъыш этсе яхшы болур. Шолайлыкъ булан ол сав айны узагъында Яратгъаныбызгъа ювукъ этеген ибадатланы кютмеге болажакъ. Шолай демек, гечелени ибадат этип йибермек, сюннет (таравигь) намазланы къылмакъ, Къуръан охумакъ, зикир этмек, Пайхаммаргъа ﷺ салават салмакъ, гьажатлылагъа садагъа оьлешмек ва шо кюйдеги яхшы ишлер этмек бола.
3.Яратгъаныбызгъа макътав этмек ва шюкюрлюк билдирмек.
Рамазан айгъа эсен-аман, сав-саламат етишип, ораза тутмагъа болагъан ва ибадат этмеге имканлыгъы бар саялы, Есибизни гьар къулу Огъар гьакъ юрекден шюкюрлюк этмеге, разилик билдирмеге тарыкъ. Пайхаммар ﷺ ражаб ай гелгени булан Аллагьдан ﷻ рамазан айгъа етишмекни гьакъында булай тилей болгъан: «Гьей, Аллагь ﷻ, ражаб ва шагьбан айларда бизге рагьму бер дагъы ва рамазан айгъа етишдир хари» (ат-Табарани).
4.Шатлыкъ билдирив.
Рамазан ай гелгени булан бусурманлар гьакъ юрекден шат болмагъа тарыкъ, неге десе бу вакътини ичинде Есибизге разилик билдиреген иманлы къулларына оьтесиз кёп ниъматлар тюшюрюле. Бу ай гелгенге сююнмей боламы дагъы, эгер Пайхаммар ﷺ булай айтгъан буса: «Рамазан ай башланагъанда женнетни къапулары ачыла, жагьаннемни къапулары буса, бегетиле ва шайтанлар шынжырлар булан бугъавлана» (аль-Бухари).
5.Рамазан айгъа план къурув.
Ораза тутагъан ай гелегенде ону бир мюгьлетин де зая йибермес учун, алданокъ план онгарса яхшы. Заманын ёрукълашдырмагъа сюегенлер, айны узагъында гьар гюн не этежекни гьакъында ойлашмагъа бола. Шолай этилсе, гьар айры ибадатны оьз вакътиси болажакъ ва мукъаятлы этилежек. Масала, Къуръан охувгъа, межитде болувгъа, къардаш аралыкъланы юрютювге, аврувну уьстюне барывгъа ва шолай оьзге ишлеге оьз вакътисин токъташдырмакъ ёрукълу болар.
Ахыраты учун бай мол тюшюм жыймакъ учун, къурумларда ишлейгенлер рамазан айны вакътисинде отпуск алмагъа бола. Абу Бакр аль-Бальхи айтгъан бу сёзлени кёплер эшитгендир: «Ражаб – урлукъ чачагъан ай. Шагьбан – сугъарагъан ай. Рамазан – мол тюшюм жыягъан ай. Эгер ол ражаб айда бир зат да чачмагъан буса, шагьбан айда сугъармагъан буса, рамазан айда не алар?»
Пайхаммарны ﷺ гьадисинде булай айтыла: «Рамазан ай гелеген рамазан ай гелгенче гюнагьлардан чаягъан вакъти. Шоланы арасында этилген гюнагьланы (уллу гюнагьлардан къайрыларын) Есибиз гече» (Муслим).
Есибиз Аллагь ﷻ бу айны оьр даражада оьтгермеге ва гьакъ юрекден ибадат этип йибермеге насип этсин деп тилейбиз.
