Шагьбан айны оьрлюгю
Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Аллагьгъа ﷻ гьар бир макътавлар болсун бизге сыйлы ва берекетли айлар бергени саялы. Бу сыйлы айланы арив кюйде оьтгермеге Аллагь ﷻ бизге кёмек этсин, биз де къаст этейиклер.
Къардашларым! ражап айны ичинде сыйлы Миъраж гече бар, оьзюнде Есибиз Аллагь ﷻ Пайхаммарыбызны ﷺ кёклеге къонакълай чакъырып, тюрлю-тюрлю аламатланы гёрсетип, сыйлы пайхаммарлар булан ёлукъдуруп, беш намазны савгъат этген гече. Ражап айдан сонг сыйлы шагьбан ай геле. Шагьбан айны гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Рамазан айдан сонг лап да сыйлы ораза шагьбан айны оразасы ва лап да сыйлы садагъа рамазан айда этилген садагъа» (Тирмизи).
Усамат деген асгьаба булай хабарлай: «Мен Пайхаммаргъа ﷺ: “Гьей Аллагьны Элчиси ﷺ, шу шагьбан айда йимик башгъа айда ораза тутуп сени гёрмедим”, – дедим. Пайхаммар ﷺ: “О олай ай, оьзюнден адамлар хантав къалагъан, ражапны да, рамазанны да арасындагъы ай. О дагъы да олай ай, амаллар аламланы Есине гётерилеген, о саялы мен сюемен мени амалларым гётерилеген заманда ораза тутгъан гьалда болмагъа”, – деп англатды» (Насаи). Къарагъыз, къардашларым, Пайхаммар ﷺ нечик агьамият берген бу айгъа, нечик ону гьайын этген?! Биз де къаст этейиклер яхшы амаллар этмеге, гюнагьлар саялы товба этмеге. Абу Умамат Пайхаммар ﷺ айтды деп булай хабарлай: «Шагьбан ай гелгенде оьзюгюзню тазалагъыз (товбалар этип), ва негетлеригизни де арив этигиз». Есибиз Аллагь ﷻ къарап тура бизин гечмеге сююп. Рагьмулу Аллагьгъа ﷻ тилеп, ялбарып, дуалар этсек, гюнагьлардан гечмекни тилесек, Яратгъаныбыз дуаларыбызгъа жавап да бережек, гечме де гечежек, ишлерибизни де онгаражакъ, Аллагь ﷻ буюрса.
Бир-бир гьадислеге гёре, шагьбан ай Къуръанны айы деп айтылгъан. Бизге белгили кюйде, Къуръан охумакъ гьар заманда да макъталгъан, амма булай сыйлы айларда Къуръан охумакъны зувабы дагъы да кёп. Анас деген асгьаба булай айта: «Шагьбан ай гелгенде бусурманлар Къуръангъа багъа эди, Къуръанны кёп охуй эди, малындан секет де чыгъара эди, садагъалар да эте эди, осал адамлагъа кёмек болсун деп рамазан айгъа» (Ибн Ражап аль-Гьанбали). Къуръан охуйгъан адамны яшаву ярыкъ бола, берекетли бола, гьатта кёкдеги малайиклер де олай адам булан оьктем бола. Янгыз дюньяда тюгюл, ахыратда да кёп уллу пайдасы бар бизге Къуръан охумакъдан. Пайхаммарыбыз ﷺ: «Сиз Къуръан охугъуз, о сизге шапаатчы болуп, кёмекчи болуп гележек Къыяматгюн», – деп айтгъан (Муслим). Лап да къыйынлы гюн, лап да бизге кёмек тарыкълы гюн, бизге Къуръан гележек кёмекчи болуп. Шолай кёмекни биз де болабыз алып, эгер де биз Къуръанны кёп охусакъ.
Биз этеген садагъаланы сыйлылыгъыны гьакъында буса Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Гертиден де, садагъа Аллагьны ﷻ бизге чыкъгъан ачувун сёндюре, отну сув сёндюреген йимик» (Ибн Гьиббан, Тирмизи). Нече тюрлю гюнагьлар этип, Аллагьны ﷻ буйрукъларын къоюп, шайтангъа тынглап, этген гюнагьлагъа Аллагь ﷻ бизге ачувлана, шо ачувну тайдырагъан – садагъадыр. Шо этген садагъагъа Аллагь ﷻ рази болуп, шо гюнагьланы гече. Башгъа гьадисде Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Гертиден де, садагъа нечакъы аз буса да, Аллагьны ﷻ ачувун да тайдыра ва яман оьлюмден де сакълай» (Тирмизи, Ибн Гьиббан). Башгъа гьадисде: «Гьар гиши оьзю этген садагъасыны салкъынында болажакъ (Къыяматгюн), адамланы арасында гьисап-суал битгенче», – деп айтылгъан (Агьмат, Ибн Гьиббан). О саялы садагъаланы да кёп этме къаст этейик.
Къардашларым! Шагьбан айны ичинде бек сыйлы, берекетли, уллу гече бар – Бараат гече деп айтагъан, шагьбанны ортанчы гечеси. О гече Аллагь ﷻ айрыча рагьму эте, дуалагъа жавап бере, кёкден кёп яхшылыкълар ва берекетлер тёге. Пайхаммарыбыз ﷺ: «Шагьбан айны ортанчы гечеси болгъан заманда Аллагьутаала Оьзюню къулларына къарайдыр ва барын да гечедир, мушрикден де (капир), биревге душманлыкъ тутгъан адамдан да къайры», – деп айтгъан (Агьмат, Ибн Гьиббан, Табарани). Пайхаммарны ﷺ агьлюсю Айшат булай айта: «Бир гече Пайхаммар ﷺ намаз къылмагъа туруп, суждагъа баргъан заманда, суждада узакъ къалды. Мен ол оьлюп сама къалмадымы деп ойлашдым. Сонг мен ювукъ баргъан заманда, суждада Пайхаммар ﷺ булай дуа этип тура эди: “Гьей Аллагьым ﷻ, Сени гечмеклигинг булан Сени акъубангдан сакъламакъны тилеймен, Сагъа макътавлар да этемен, тийишли макътавлар да этип болмайман, Сен Оьзюнгню макътагъан кюйдеги Аллагьсан ﷻ”. Намаз къылып битген сонг Пайхаммар ﷺ: “Гьей Айшат, сен билемисен бу не гече экенни? Бу шагьбан айны ортанчы гечеси! Оьр болгъан, сыйлы болгъан Аллагь ﷻ Оьзюню къулларына айрыча къарайгъан, гюнагьларындан гечеген гече ва бирев-бирев булан эришип, арасында душманлыкъ барланы шо кююнде къоягъан гече”, – деп англатды магъа» (Байгьакъи).
Дагъы да, Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Шагьбан айны ортанчы гечеси болгъан заманда, шо гечени ибадат булан оьтгеригиз, ва шо гюнню оразасын да тутугъуз. Гертиден де, Аллагьу таала шо гече: “Бармы гюнагьлардан гечмекни тилейген гиши? Шону гюнагьларындан гечейим! Бармы рыцкъы тилейген гиши? Шогъар рыцкъы берейим! Бармы къыйынлыкъгъа, аврувгъа тарыгъан гиши? Къыйынлыкълардан, аврувлардан къолайлыкъ берейим!” – деп эртен гюн чыкъгъанча шулай айта» (Ибн Мажагь).
Муна шулай сыйлы гече Бараат гече, Аллагь ﷻ дуалагъа жавап береген гече. Биз де Аллагьдан ﷻ тилейик гьар-бир яхшылыкъланы, берген ниъматлагъа да шюкюрлюк этейик. Яратгъаныбыз бизге насип берсин шу сыйлы айланы, сыйлы гечелени арив кюйде, Аллагь ﷻ рази болагъан кюйде оьтгермеге. Амин.
