Байрамыбыз къутлу болсун!
Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан, берекетли болгъан Ораза байрам гелди. Шу сыйлы байрам булан сизин барыгъызны да къутлама сюемен. Тутгъан оразаланы, къылгъан таравих намазланы, этген гьар бир яхшы амалланы Аллагьу таала къабул этсин. Яратгъаныбыз барыбызны да дюнья балагьлардан да, къабурну азабындан да, ахыратны къыйынлыкъларындан да сакъласын. Ожакъларыбыздан берекет таймасын. Дюньяда ва ахыратда талайлы ва насипли къуллардан этсин. Оразаларыбызны ачып сююнегенде йимик, ахыратда да барыбызны да Аллагь ﷻ женнет булан сююндюрсюн.
Къардашларым! Байрам гечени де ибадат булан оьтгермеге къаст этейиклер. Пайхаммарыбыз r: «Ким байрам гечелени ибадат булан оьтгерсе, шо адамны юреги оьлмес, башгъаланы юреклери оьлеген заманда», – деген (Ибн Мажагь). Юрек оьлмекни маънасы, адам гьакъны гёрмей, англамай, хантав къала. Шо гечелени ибадатыны берекети булан буса, шо адам шолай болмас. Къардашларым! Байрам гюн Аллагьу таала оьзюню къулларына айрыча рагьму этеген гюндюр, гюнагьлардан гечеген гюндюр. Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан:
«Бусурманлар рамазан айны оразасын да тутуп, байрам намазгъа чыкъгъан заманда, Аллагьу таала айтар: «Гьей мени малайиклерим, гьар бир ишлейген адам оьзюню ишине берилеген гьагъын талап этедир, Мени къулларым буса рамазан ай ораза тутгъан ва байрам намазгъа чыкъгъан, оьзлени гьагъын (яда оразаны зувабын) талап этелер. Сиз шагьат болугъуз, мен оланы гечгенге». Сонг булагъа тавуш геле: «Гьей, Мугьамматны ﷺ уьммети, уьйлеригизге къайтыгъыз, сизин гюнагьларыгъыз гечилди ва Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллагъа айландырды». Сонг Аллагь ﷻ да айта: «Гьей мени къулларым, Мени разилигимни алмагъа сиз ораза тутдугъуз, ва Мени разилигим учун оразаны ачма да ачдыгъыз, туругъуз гечилген гьалда».
Байрам гюн олай гюндюр, оьзюнде иблис бек ачувланагъан. Аллагьны ﷻ рагьмусун, ниъматларын, сыйлылыкъларын гёрюп бусурманлагъа берилеген, о оьзюне ер тапмайдыр. Шо яхшылыкъланы ким ала деп сорасагъыз, герти бусурманлар ала, шулай сыйлы гюнлени абурун, сыйын сакълайгъан. Пайхаммарыбызны ﷺ гьадисинде булай бар: «Байрам гюн болгъан заманда, Аллагьу таала малайиклерин дюньяны ер-ерине йибередир. Олар айталар: гьей, Мугьамматны ﷺ уьммети, чыгъыгъыз сыйлы болгъан Есигизге. Ва олар байрам намаз къылмагъа баргъан заманда, Аллагь ﷻ олагъа рази болуп айтадыр, гьей Мени малайиклерим, Мен сизин шагьат этемен, олар тутгъан оразалагъа Мен Оьзюмню разилигимни билдиремен ва оланы Мен гечме де гечемен». Ораза тутгъан адамлагъа Аллагь ﷻ рази боладыр, гюнагьларын да гечедир, этген дуаларына жавап да бередир ва Оьзюню сыйлы малайиклерин шагьат да этедир Оьзю шолагъа рази экенге. Шо саялы къардашларым, байрам намаздан хантав къалмайыкъ, яшларыбызны да алып межитлеге барайыкъ, гиччиден тутуп яхшы затгъа уьйретсек арив болур. Межитге етишип болмасакъ, уьйде этме де ярай байрам намазны. Шунда дагъы да эсгерме сюемен байрам сагьланы гьакъында. Адам оьзю саялы да, оьзю савълайгъанлары (нафакъа) саялы да сагь чыгъарма борч бола. Ананы къурсагъындагъы тувмагъан яшгъа сагь чыгъарылмай. Рамазан айны ахырынчы гюнюню ахшам намазы болгъанча тувгъан яшгъа сагь чыгъарыла, ахшам намаздан сонг тувгъан яшгъа чыгъарылмай. Бир сагь имам Шафиини мазгьабына гёре 2 кило 600 грам будай бола. Сагь чыгъармакъ булан ораза тутгъанда болгъан тарыкъсыз сёзлерден, ишлерден адам тазаланадыр.
Пайхамарыбыз ﷺ шолай деп айтгъан. Сагьланы да адам оьзю турагъан ердеги секет тиегенлеге бермеге тийишли бола. Сагьланы чыгъарма лап да яхшы заман – байрам намазгъа баргъынча чыгъарып бермекдир. Шо гьакъда Пайхамарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Ким сагьны байрам намазны алдында чыгъарса, шо къабул болгъан секет сагьдыр. Амма намаздан сонг чыгъарса, оьзге садагъа йимик» (Байгьакъи). Шу гюнлерде пакъырланы, етимлени кёп сююндюрме къаст этигиз. Биз оланы сююндюрсек, Аллагь ﷻ бизин де сююндюрер. Усман асгьаба сагьны байрам намазны алдында чыгъармагъа унутгъан болгъан, ва шону унутгъан саялы бир къулну азат этген. Сонг Пайхамаргъа ﷺ шону гелип айтгъан. Пайхамарыбыз ﷺ буса огъар: «Гьей Усман, эгер де сен юз къулну азат этген болгъан бусанг да, намазны алдында сагьны чыгъарып алагъан зувапны алмасдынг», – деген. Гьар бир яхшы амал оьзюню вакътисинде этилсе, ону даражасы да, зувабы да бек артыкъ боладыр. Дагъы да къардашларым, байрам гюн Аллагьны ﷻ кёп эсгерме герекдир. Пайхамарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Сиз байрамларыгъызны безендиригиз, арив этигиз «Аллагьу Акбар», «Ля илягьа илляллагь», «Алгьамдулиллягь», «Субгьаналлагь» деп Аллагьны ﷻ макътайгъан сёзлер айтмакъ булан» (Табарани).
Аллагь ﷻ берген ниъматлагъа шюкюр этсек, о ниъматланы Аллагьу таала артдыражакъ. Ашны, сувну исрап этмейиклер, бу гюнлерде кёп исрап этиледир. Шолайлардан болмайыкълар. Бу гюнлер бирёв-бирёвню къутлайгъан гюнлер, гёнгюн алагъан гюнлер, уллуланы гёрме барагъан гюнлер. Аллагьу таала барыбызны да этген яхшы амалларыбызны къабул этсин, йылдан йылгъа эсенаман етишме Аллагь ﷻ кёмек этсин.
АРСЛАНАЛИ-ГЬАЖИ МОЛЛАЕВ,
ЯХСАЙ ЮРТНУ ИМАМЫ
