Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа бола?

Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа бола?

Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа бола?

Иманы бар адам учун, Есибиз Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ – лап уллу савгъат ва айтып болмасдай даражадагъы насип. Гьакъ юрекли бусурман, этеген бары да ишин Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъ учун эте.

 

Сорав алынагъан гюн этилген бютюн ишлерибиз шо къайдагъа гёре багьаланажакъ. Бусурман адам, этген бары да ишин янгыз Аллагь ﷻ учун деп эте болгъан буса, ол уьстюнлю болажакъ ва женнетни бавларында насибин табар. Дагъы ёгъесе ону ишлери къабул этилмес ва ол савгъатдан къуру къалыр.

 

Аллагьны ﷻ разилигин алмакъ учун не этме тарыкъ?

Шексиз кюйде, бары да бусурманлар Аллагь ﷻ – оьзлени Еси, Ислам Ону дини, Мугьаммат ﷺ гьакъ элчиси ва пайхаммары экенге инана, Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа къаст эте, Яратгъаныбызгъа ювукъ этеген ёлланы излей, Ону ачувун чыгъартмакъдан сакъланмагъа къарай.

Шо саялы, Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ учун, биз Есибиз ушатагъан ишлер этмеге герекбиз. Бу макъалада шолай ишлени гьакъында айтмагъа сюебиз ва бирлерин эсгерербиз.

 

1. Дурус иман

Гьакъ кюйде, Есибиз Аллагь ﷻ биз янгыз Огъар таби болгъанны, сужда янгыз Огъар этгенни сюе ва Яратгъаныбызгъа ёлдаш ойлашмакъдан сакъ болма тарыкъбыз. Олай да, Есибизни китабындан тайышмай, Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ сюннетин юрютюп, гьакъ ёлдан терс гетме герекмейбиз.

Абу Гьурайра  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Гьакъ кюйде, Есибиз Аллагь ﷻ бары да адамлар уьч иш этгенни ва башгъа уьч иш этмегенни сюе: Ол Оьзюне баш ийгенни ва Оьзюнден башгъа биревге де баш иймегенни ва бары да адамлар Аллагьны ﷻ динин юрютгенни ва айрылмагъанны сюе; Ол сюймейген затлар буса – айтды-къуйтду юрютюв, артыкъ соравлар бермек ва маънасыз мая харжлав» (Агьмат, Муслим).

 

2. Къаркъара булан ибадат этмек

Пайхаммар ﷺ бизге англатгъан кюйде, къул Есини разилигине болгъан чакъы кёп ибадат этив булан етишмеге бола. Олай да, Пайхаммарны ﷺ гьадислеринде Аллагьны ﷻ разилигине етишмеге болушлукъ этеген бир-бир ибадатланы гьакъында айтыла.

– ораза тутув: Абу Гьурайра  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Есибиз Аллагь ﷻ булай деген (маънасы): “Мени къулум Мени учун оьз сюйгенин ва кеп чегивню къойгъан, ашын да, ичегенин де. Ораза Мени учун тутула ва Мен шогъар гёре савгъатларман”» (Агьмат).

– заманында намаз къылыв: Абу Амр аш-Шайбани етишдирген кюйде, Абдуллагь ибн Масъуд  булай айтгъан болгъан: «Бир гезик мен Пайхаммаргъа ﷺ къайсы ишни Аллагь ﷻ бек сюегенни гьакъында сорадым. Ол: “Заманында къылынгъан намазны”, – деп жавап берди» (Бухари, Муслим).

– Аллагьны ﷻ эсгерив (зикир): Ибн Айяаш етишдирген кюйде, Абу ад-Дарда  булай айтгъан болгъан: «Бир гезик Пайхаммар ﷺ: “Уллу зувап болагъан ва Есибиз рази къалагъан, сизин оьр этеген ва алтын булан, гюмюш харжламакъдан эсе артыкъ, Яратгъаныбыз Аллагьны ﷻ каламын оьр этмек учун, имансызлар булан къазаватда ёлукъгъанда, оланы башларын гесмекден де къолай, лап яхшы ишни гьакъында айтайымы сизге?” – деп сорады. Асгьабалар барысы да: “Расулуллагь ﷺ, озокъда, айт”, – деп тиледи. О заман Пайхаммар ﷺ: “Шо дюр – Аллагьны ﷻ эсгерив”, – деди» (Ибн Мажжагь, Тирмизи).

– Къуръан охув: Абу Муса  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Къуръан охуйгъан бусурман адам татли лимонгъа ошай, ону арив ийиси ва татуву бар; Къуръан охумайгъан иманлы адам буса, кабахурмагъа ошай, ону татуву арив, тек арив ийиси ёкъ» (Бухари, Муслим, Тирмизи, Ибн Мажжагь).

 

3. Юрекден ибадат этив

Расулуллагь ﷺ бизге англатгъан кюйде, Есибизни разилигине гьакъ юрекден этилеген ишлер булан етишмеге бола. Шолайлыкъ бусурманны сёзюнден ва ишлеринден билине.

Анас  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Гьакъ кюйде, Есибиз рази къалагъан къул – гьар ашагъан аш гесеги ва гьар уртлагъан сув учун Аллагьгъа ﷻ макътав этер» (Муслим, Тирмизи).

 

4. Дин къардашына яхшы янашыв

Пайхаммар ﷺ олай да бизге англатгъан кюйде, иманы бар гиши Есини разилигин, дин къардашына айтгъан илиякълы сёзю булан да етишмеге бола. Исси сёз дин къардашыны юрегинде сююнч тувдура.

Абу Гьурайра  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Гьакъ кюйде, Аллагьны ﷻ къулу, Есини разилигин алмагъа болардай, сёз айтма бола. Ол шо сёзге агьамият бермей де бола, тек Аллагь ﷻ шо сёз саялы ону уллу даражалагъа гётерер. Ва, гьакъ кюйде, Аллагьны ﷻ къулу Есини ачувун чыгъартардай сёз айтма да бола. Ол шо сёзге агьамият бермей де бола, тек шо сёз саялы жагьаннемге тарыжакъ» (Бухари).

 

5. Ата-анагъа яхшы янашыв

Лап яхшы янашывгъа ва лап исси сёзлеге инг башлап ата-ана лайыкълы. Олар биз бу дюньягъа гелмекликге себеп болгъан. Сонг да, ата-ананы разилигинде Есибиз Аллагьны ﷻ разилиги бар.

Абдуллагь ибн Амр  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Аллагьны ﷻ разилиги – ата-ананы разилигинде ва Аллагьны ﷻ ачуву – ата-ананы ачувунда» (Бухари, Тирмизи).

Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа болагъан бир-бир ишлени гьакъында бугюн эсгердик. Амма Есибизни разилигине умут этеген инсан гери урулагъан ишлерден де оьзюн сакъламагъа герек, неге десе къадагъа этилген ишлер булан Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа болмас. Яратгъаныбыз токъташдыргъан дазудан оьтеген адам, Ону разилигине гёз къаратмагъа болмай. 

Озокъда, инсан бары да гюнагьлардан сакъланмагъа болмасдыр, неге десе биз тетиксиз тюгюлбюз ва хата йиберме болабыз. Амма гюнагьлар Аллагьны ﷻ рагьмусундан къуру къоймайдыр. Аллагьны ﷻ разилигине пуршав этеген иш – Есибизни алдында биз гьалыбызны дурус англамайгъанлыкъ.

 

Муслим Абдуллаев

 

 

 

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...


Сыйлы адамлар: Гьасан аль-Басри

Пайхаммарны ﷺ уьюнде оьсген адам     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Арасында Гьасан аль-Басри йимик инсанлар бар туруп адамлар нечик адашмагъа бола?» Масляма ибну Абд-аль-Малик   Пайхаммарны ﷺ къатыны Умму Салямгъа элчи шат хабар гелтире: Хайра дейген ону къулукъчусу эсен-аман...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...