Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа бола?

Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа бола?

Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа бола?

Иманы бар адам учун, Есибиз Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ – лап уллу савгъат ва айтып болмасдай даражадагъы насип. Гьакъ юрекли бусурман, этеген бары да ишин Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъ учун эте.

 

Сорав алынагъан гюн этилген бютюн ишлерибиз шо къайдагъа гёре багьаланажакъ. Бусурман адам, этген бары да ишин янгыз Аллагь ﷻ учун деп эте болгъан буса, ол уьстюнлю болажакъ ва женнетни бавларында насибин табар. Дагъы ёгъесе ону ишлери къабул этилмес ва ол савгъатдан къуру къалыр.

 

Аллагьны ﷻ разилигин алмакъ учун не этме тарыкъ?

Шексиз кюйде, бары да бусурманлар Аллагь ﷻ – оьзлени Еси, Ислам Ону дини, Мугьаммат ﷺ гьакъ элчиси ва пайхаммары экенге инана, Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа къаст эте, Яратгъаныбызгъа ювукъ этеген ёлланы излей, Ону ачувун чыгъартмакъдан сакъланмагъа къарай.

Шо саялы, Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ учун, биз Есибиз ушатагъан ишлер этмеге герекбиз. Бу макъалада шолай ишлени гьакъында айтмагъа сюебиз ва бирлерин эсгерербиз.

 

1. Дурус иман

Гьакъ кюйде, Есибиз Аллагь ﷻ биз янгыз Огъар таби болгъанны, сужда янгыз Огъар этгенни сюе ва Яратгъаныбызгъа ёлдаш ойлашмакъдан сакъ болма тарыкъбыз. Олай да, Есибизни китабындан тайышмай, Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ сюннетин юрютюп, гьакъ ёлдан терс гетме герекмейбиз.

Абу Гьурайра  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Гьакъ кюйде, Есибиз Аллагь бары да адамлар уьч иш этгенни ва башгъа уьч иш этмегенни сюе: Ол Оьзюне баш ийгенни ва Оьзюнден башгъа биревге де баш иймегенни ва бары да адамлар Аллагьны динин юрютгенни ва айрылмагъанны сюе; Ол сюймейген затлар буса – айтды-къуйтду юрютюв, артыкъ соравлар бермек ва маънасыз мая харжлав» (Агьмат, Муслим).

 

2. Къаркъара булан ибадат этмек

Пайхаммар ﷺ бизге англатгъан кюйде, къул Есини разилигине болгъан чакъы кёп ибадат этив булан етишмеге бола. Олай да, Пайхаммарны ﷺ гьадислеринде Аллагьны ﷻ разилигине етишмеге болушлукъ этеген бир-бир ибадатланы гьакъында айтыла.

– ораза тутув: Абу Гьурайра  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Есибиз Аллагь булай деген (маънасы): “Мени къулум Мени учун оьз сюйгенин ва кеп чегивню къойгъан, ашын да, ичегенин де. Ораза Мени учун тутула ва Мен шогъар гёре савгъатларман”» (Агьмат).

– заманында намаз къылыв: Абу Амр аш-Шайбани етишдирген кюйде, Абдуллагь ибн Масъуд  булай айтгъан болгъан: «Бир гезик мен Пайхаммаргъа къайсы ишни Аллагь бек сюегенни гьакъында сорадым. Ол: “Заманында къылынгъан намазны”, – деп жавап берди» (Бухари, Муслим).

– Аллагьны эсгерив (зикир): Ибн Айяаш етишдирген кюйде, Абу ад-Дарда  булай айтгъан болгъан: «Бир гезик Пайхаммар : “Уллу зувап болагъан ва Есибиз рази къалагъан, сизин оьр этеген ва алтын булан, гюмюш харжламакъдан эсе артыкъ, Яратгъаныбыз Аллагьны каламын оьр этмек учун, имансызлар булан къазаватда ёлукъгъанда, оланы башларын гесмекден де къолай, лап яхшы ишни гьакъында айтайымы сизге?” – деп сорады. Асгьабалар барысы да: “Расулуллагь , озокъда, айт”, – деп тиледи. О заман Пайхаммар : “Шо дюр – Аллагьны эсгерив”, – деди» (Ибн Мажжагь, Тирмизи).

– Къуръан охув: Абу Муса  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Къуръан охуйгъан бусурман адам татли лимонгъа ошай, ону арив ийиси ва татуву бар; Къуръан охумайгъан иманлы адам буса, кабахурмагъа ошай, ону татуву арив, тек арив ийиси ёкъ» (Бухари, Муслим, Тирмизи, Ибн Мажжагь).

 

3. Юрекден ибадат этив

Расулуллагь ﷺ бизге англатгъан кюйде, Есибизни разилигине гьакъ юрекден этилеген ишлер булан етишмеге бола. Шолайлыкъ бусурманны сёзюнден ва ишлеринден билине.

Анас  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Гьакъ кюйде, Есибиз рази къалагъан къул – гьар ашагъан аш гесеги ва гьар уртлагъан сув учун Аллагьгъа макътав этер» (Муслим, Тирмизи).

 

4. Дин къардашына яхшы янашыв

Пайхаммар ﷺ олай да бизге англатгъан кюйде, иманы бар гиши Есини разилигин, дин къардашына айтгъан илиякълы сёзю булан да етишмеге бола. Исси сёз дин къардашыны юрегинде сююнч тувдура.

Абу Гьурайра  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Гьакъ кюйде, Аллагьны къулу, Есини разилигин алмагъа болардай, сёз айтма бола. Ол шо сёзге агьамият бермей де бола, тек Аллагь шо сёз саялы ону уллу даражалагъа гётерер. Ва, гьакъ кюйде, Аллагьны къулу Есини ачувун чыгъартардай сёз айтма да бола. Ол шо сёзге агьамият бермей де бола, тек шо сёз саялы жагьаннемге тарыжакъ» (Бухари).

 

5. Ата-анагъа яхшы янашыв

Лап яхшы янашывгъа ва лап исси сёзлеге инг башлап ата-ана лайыкълы. Олар биз бу дюньягъа гелмекликге себеп болгъан. Сонг да, ата-ананы разилигинде Есибиз Аллагьны ﷻ разилиги бар.

Абдуллагь ибн Амр  етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Аллагьны разилиги – ата-ананы разилигинде ва Аллагьны ачуву – ата-ананы ачувунда» (Бухари, Тирмизи).

Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа болагъан бир-бир ишлени гьакъында бугюн эсгердик. Амма Есибизни разилигине умут этеген инсан гери урулагъан ишлерден де оьзюн сакъламагъа герек, неге десе къадагъа этилген ишлер булан Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа болмас. Яратгъаныбыз токъташдыргъан дазудан оьтеген адам, Ону разилигине гёз къаратмагъа болмай. 

Озокъда, инсан бары да гюнагьлардан сакъланмагъа болмасдыр, неге десе биз тетиксиз тюгюлбюз ва хата йиберме болабыз. Амма гюнагьлар Аллагьны ﷻ рагьмусундан къуру къоймайдыр. Аллагьны ﷻ разилигине пуршав этеген иш – Есибизни алдында биз гьалыбызны дурус англамайгъанлыкъ.

 

Муслим Абдуллаев

 

 

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...