Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны  савуту

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).

 

Пайхаммарны ﷺ къылычына Ханфиялы деп айтыла болгъан, неге десе ону Бану Ханифа къавумну усталары этген (Мусайламат аль-Каззаб дейген ялгъан пайхаммарны къавуму). Бу къавумну усталары айтылгъан ва лап тизив къылычлар этегени булан белгили болгъан.

Анас бин Маликден етишген бу гьадисни имам ат-Тирмизи гелтире: «Пайхаммарны ﷺ къылычыны гардасы (къылычны итти ерине къолну сыргъалама къоймайгъан къылыч сапны гесеги) гюмюшден этилген эди».

Жаъфар ас-Садикден (Алини уланы Гьусейинни дёртюнчю наслусу) булай етишген: «Пайхаммарны ﷺ къыныны (ножны) тюп ва оьр янлары ва къылычыны гардасы гюмюшден этилген эди» (Ибну Саъд). Пайхаммарны ﷺ бир-нече къылычы болгъан. Къылычланы бирисине «Аль-Маъсур» («эсделикли», «гёрмекли» демек) деген ат тагъылгъан болгъан. Бу ону атасындан къалгъан биринчи къылычы болгъан. Олай да, Пайхаммарны ﷺ «Аль-Казиб» («уруп гесеген») деген аты булангъы къылычы да болгъан.

Пайхаммарны ﷺ башгъа къылычлары да болгъан. Масала, «Аль-Кульийу» дегени болгъан. Бу къылычны аты дангыллыкъдагъы (пустыня) бир юртгъа гёре берилген, шонда яшайгъанлар савгъат этген саялы. Пайхаммарны ﷺ «Аль-Баттар» («гесип тайдырагъан»), «Аль-Хатфа» (шону маънасы гёрсетилмеген), «Аль-Михзам» («гесеген»), «Ар-Расуб» (айтывгъа гёре, бу къылыч Балкис бийке Сулайман пайхаммаргъа савгъат этген етти къылычланы бириси болгъан) деген къылычлары да болгъан. Абу аль-Гьасан аль-Мадаинийу етишдирген кюйде, артдагъы эки къылычны («Аль-Михзам» ва «Ар-Расуб») Пайхаммаргъа ﷺ Мадинагъа адамлары булан гелгенде Зайд аль-Хайли савгъат этген.

Шолардан къайры Пайхаммарны ﷺ дагъы да къылычлары болгъан. «Ас-Самсамат» деген къылычны Пайхаммар ﷺ Халит бин Сайит бин аль-Асгъа савгъат этген болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Аль-Лахиф» деген къылычы да болгъан, сонг шогъар – «Зу ль-Фикар» деп ат тагъыла, неге тюгюл къылычны ортасы адамны сыртындагъы сюеклер йимик айрыла болгъан. Сонг да, «Аль-Хуфру» деген къылыч да болгъан, бу – Пайхаммарны ﷺ лап айтылгъан къылычы болгъан. Ухуддагъы къазаватны вакътисинде бу къылычны Пайхаммар ﷺ тюшюнде гёрген болгъан. Бу къылыч да Балкис бийке Сулайман пайхаммаргъа савгъат этген етти къылычны бириси болгъан деп санала.

Пайхаммарны ﷺ къылычлары булан байлавлу ону элчилигин исбатлайгъан Яратгъаныбызны кёп муъжизатлары болгъан. Шолай, Бадр къазаватда Укашат бин Михсин дейген асгьабаны къылычы сына. Пайхаммар ﷺ буса огъар бир агъач гесек тутдуруп: «Шуну булан ябуш!» – дей. Шо мюгьлетде Укашатны къолунда агъач гесек йыртыллайгъан алай арив узун къылычгъа айлана. Ол бу савут булан бусурманлар утгъанча ябушуп тургъан. Бу къылыч булан Укашат Ухуддагъы, аль-Хандакдагъы ва оьзге къазаватларда да ябушгъан. Гьатта Пайхаммар ﷺ бу дюньядан гёчгенде де, Укашат шо къылыч булан Абу Бакрны сыдраларында динге арт бергенлеге къаршы ябушгъан. Шолай ябуша туруп, ол бир урушда шагьит даражагъа етип, жанын къурбан этген.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Сыйлы рамазан геливю булан къутлав

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашларым ва къызардашларым! Кёп миллетли ва кёп динли Россия ватандашлары! Гьакъ юрекден ва шат кюйде етишип гелген оразаны айы, Къуръанны, рагьмуну ва гечивню айы – сыйлы рамазан ай булан къутлайман сизин. Оьз къулларына...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Амир ибн Абдуллагь

Имандан толгъан юрек   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Амир олай асгерчи эди, дав урушда оьзюн бек къоччакъ кюйде гёрсетеген, тек бирт де трофей булан аварасы болмайгъан. Ол шонча да игит кюйде дав эте, гьатта огъар тенг гелегенни де тапма къыйын, шону булан бирче ону...