Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре соймагъайсан», – деген. Абу ль-Хасан натижада дёрт айлыкъ къозуну соя.

 

Алимлер бу гьадисге баянлыкъ бере туруп, къонакъны абурлайман деп оьзюнге, агьлюнге гюч этмеге тюшмей деп англата. Амма шо къозу йимик гиччирек малны, гьайванны сойса, къонакъгъа тийишли абур этилген деп санала. Расулуллагь ﷺ булай айта болгъан: «Аллагьгъа ﷻ ва Къыяматгюнге инангъан гиши къонакъны абурласын…» Айрокъда Пайхаммар ﷺ йимик сыйлы къонакъланы.

Гьадисни арты булан булай эсгериле: «Бираздан Абу ль-Хайсам гьазирленген аш булан гелип, бары да ашайлар. Сонг Расулуллагь ﷺ огъар: “Къуллукъчунг бармы сени?” – деп сорав бере. Абу ль-Хасан: “Ёкъ”, – деп жаваплана. Пайхаммар ﷺ: “Есирге тюшген къулланы гелтиргенде бизге гелерсен”, – деген. Хыйлы заман да оьтмей Пайхаммар ﷺ муну янына эки къул булан гелип: “Къуллукъчу гьисапда шулардан бирисин оьзюнге сайла”, – дей. Абу ль-Хайсам: “Сен сайла дагъы”, – деп тилей. Булай айтмакълыкъда бу асгьабаны терен гьакъылы ва саламатлыгъы билине, неге десе ол Пайхаммаргъа ﷺ эдепли янашгъан. Расулуллагь ﷺ сайлагъан затда берекет артыкъ болажагъы ачыкъ.

Пайхаммар ﷺ: «Гьакъ кюйде, гьакълашагъан гиши янгылыш болмакъдан сакъланар. Ал шуну, мени эсиме гелеген кюйде, ол намаз къыла. Шогъар яхшы янаш (шо мени сагъа васиятым)», – дей. Абу ль-Хайсам къатыныны янына барып, Расулуллагь ﷻ булан болгъан бары да лакъырны айта. Ол бугъар къарап: «Пайхаммар ﷺ яхшы янаш деген гиши кимдир? Шо васият кютюлген болмас, эгер шо адам азат этилмей туруп», – деген. Абу ль-Хайсам: «Шо – эркин!» – деген. Бу ишден сонг, Абу ль-Хайсам Пайхаммарны ﷺ янына къайтып гелип, къатыны айтгъан сёзлени етишдире ва агьлюсю айтгъаны булан къулну азат этгенин билдире.

Пайхаммар ﷺ огъар: «Гьакъ кюйде, Есибиз Аллагь ﷻ пайхаммарлардан яда элчилерден кимесе биревню йиберегенде олагъа эки ювукъ адам да бере (шоланы бириси булан ол (пайхаммар) гьакълаша, ишлерини гьакъында айта, ол адам муну ичиндегин биле, кёмек этмеге даим гьазир). Шол адам ону (пайхаммарны) яхшылыкъ этмеге чакъыра, гери урулагъан ишлерден сакъланмагъа кёмек эте (яхшы къурдаш айтмагъа тийишли заманда пысып турмас). Экинчи ёлдаш буса, ону (пайхаммарны) яманлыкъдан сакъламас (пайхаммарны ичиндеги гьалгъа ону юреги аврумай)», – деп билдире. Пайхаммаргъа ﷺ гёре де, олай да оьзге бары да адамлагъа гёре де, биринчи ювугъу – малайикдир, экинчиси буса – шайтандыр. «Ва ким яман ювукъдан сакъланмагъа болгъан буса, шо сакълангъандыр (бу ва герти дюньяда огъар зарал этмеге болагъан ишлерден). Сакълангъан гиши – Есибиз Аллагь ﷻ сакълагъан адам». Пайхаммар ﷺ Абу ль-Хайсамгъа булайлыкъны айта туруп, огъар къатыны яхшыгъа чакъырагъан, яманлыкъдан сакълайгъан шолай ювукъ адам деп англата.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Герти байлыкъ

Бырын заманларда бир юртда Ансар дейген гиччи улан яшай болгъан. Бу яшны юреги таза болгъан: ёлда барагъанда, гьар ёлукъгъан адамгъа, ол: «Ассаламу алейкум», – деп айтып, къолун ала болгъан. Ансарны гёзлери айлана якъны ярыкъ этегендей нюр яя.   Бир гезик муну алдына...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...