Адам юреги булан, терек тамуру булан гючлю

Адам юреги булан, терек тамуру булан гючлю

Адам юреги булан, терек тамуру булан гючлю

Завур ва Гюлмираны экинчи уланы Мугьаммат Гьажиев булан лакъыр этегенде алыслардан гелген «Сюйген етер муратгъа» деген аталар сёзлери менден ихтиярсыз башымны-оюмну есирликге алгъандай гьис этдим. Олай айтагъаныкъ да себепсиз тюгюл экенни охувчум сонг англар бугъай.

 

Оьзге тенгилери йимик Темиравулда тувгъан, оьсген, юрт школаны битдирген Мугьаммат гиччи заманындан тутуп спорт булан машгъул болма гьаваслы яш болуп оьсе. Огъар да себеплер аз тюгюл: уллатасыны агъасы Болат оьтген асруну алтмышынчы йылларында тутушуп ябушувдан Хасавюрт районну, Дагъыстанны чемпиону болгъан. Атасы Завур-гьажи школада физкультура дарсны муаллими болуп загьмат тёкген.

Тирменге гирген адамгъа гьюр къонмай къалмай дегенлей, Мугьамматгъа да спорт булан машгъул болув уллулардан юкъгъандыр деп пикир этебиз.

Башлап юрт спортзалда, сонггъа таба Буйнакск шагьардагъы Сайпулла-Къадини атындагъы Ислам университетде охувун давам эте туруп да шагьар спортзалгъа тутушуп ябушувну сырларын уьйренме-ахтарма ёл сала.

Шо йылланы боюнда да Мугьаммат тутушуп ябушувдан хыйлы уьстюнлюклеге етише. Шагьар, район ва республика оьлчевдеги ярышларда алдынлы ерлеге ес бола. Охувун давам этип, ата юртуна къайтгъан сонг да уллу спортгъа гиришме чалыша. Яш улан Хасавюртдагъы олимпия резервлени училишесинде охуй ва тренер-педагог касбугъа ес бола. Шо бир вакътини ичинде ол шагьар, республика оьлчевдеги ярышланы да къутгъармай тюрлю-тюрлю савгъатлагъа да ес бола.

Асгерде «кисесинде генералны погонлары ёкъ солдатдан солдат болмас» деген къанатлы сёзлер юрюле. Шону йимик, Мугьаммат Гьажиев де янгыз тутушуп ябушув булан дазуланып къалмай, ябушувну тхэквандо журасы булан да машгъул болма башлай.

Яшав бир тамаша зат: ахшам бир план къурасан – эртенге башгъа аваралар алдынлыкъ алып къоя, бир-бир гезиклерде буса оьзюнг де гёзлемейген ерден насип иржая. Мугьамматгъа да шолай болду. Уьйдеги уллуланы хантавлугъундан къолундан магьрюм бола. Арадан заман гетип, яш улан бармакълары ёкъгъа да чул бермей, тренировкалагъа бирден бир къаныгъывлу кюйде юрюме башлай.

«Мен, – дей лакъырдашым, – Магьачкъаладагъы Али Алиевни атындагъы спортшколагъа тренировкалагъа юрюме башладым ва шагьар оьлчевлю чемпионатда биринчи ерге ес болдум».

Яш кочап Россияны чемпионатында уьчюнчю ерни ала ва республикада оьтгерилген ярышларда буса Дагъыстанны Кубогуна ес бола. Шо уьстюнлюклерин гёз алгъа алып, Мугьаммат Гьажиевни Россияны жыйым командасына къабул этелер.

Гележеги булангъы яш кочап Россияны атындан Кореяда, Китайда, Тюркияда,

Азербайжанда оьтгерилеген халкъара ярышларда ортакъчылыкъ эте ва гьар гезик оьр савгъатлагъа лайыкълы болуп къайта.

Оьтгерилеген гьар тюрлю ярышларда алдынлыкъ алма чалышагъан Мугьаммат Гьажиев гетген йыл Россияны оьлчевюнде юрюлеген ярышларда экинчи ерге, бу йыл буса биринчиликни алып, Россияны чемпиону болуп токътай.

– Ювукъ арада ярышлар къайсы пачалыкъда оьтгерилежек? – деген соравубузгъа ол:

– Буссагьатгъы заманда Кореяда оьтгерилежек Халкъара ярышлагъа гьазирленип тураман, – деп жавапланды Мугьаммат.

Саламат хасиятлы, аз сёзлю Мугьаммат Гьажиев ярышланы вакътисинде болагъан четимликлени, бир-бир гезиклерде болагъан тюзсюзлюклени гьакъында сюйсюнмей айта.

Бизге буса ярышланы дуванчысы-рефери, Мугьамматны къолун гётерип, Дюньяны чемпиону деген билдиривюн чыдамсыз кюйде къаравулламакъ къала. Мугьамматгъа буса шо ат алтын юзюкге салынгъан жавгьар къаш йимик къыйышажагъына шексиз инанабыз.

 

 

Магьаррам Алимгьажиев,

Россияны журналист-лерини Союзуну члени.

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...