Бир-бирибизге душман болмайыкъ
Бир-бирибизге душман болмайыкъ
Биревлер гьайт этип негетине гёре чалыша ва гёрмекли натижагъа етише. Башгъалар буса, бир зат да этмей, тек ишлейгенлени сёкмеге бек арив бажара. Муна, шолай боладыр яшавда: бирлер ишлей, башгъалар – танкъыт эте.
Мисалгъа Дагъыстан муфтият ишлейген кюйню алайым (бу магъа ювукъ ва англавлу тема). Ял алма да токътамайлы, гьаракат этив узатылагъаны отуз йылгъа ювукъ бола. Этилип турагъан ажайып ишни гёзю бары гёредир.
Чалышыв инг башлап ярыкъландырыв, билим берив, илму ахтарыв тармакълар булан байлавлу. Муфтиятны ярыкландырыв бёлюгюнде ишлейген адамлар жамиятыбызны къат-къатына дегенлей етише, халкъны яхшылыкъгъа чакъыра. Хыйлы охув ожакъ къурулгъан, онда охуйгъан яшлар билим де ала, тарбия да гёре. Охумагъа ва охутмагъа тарыкълы бары да имканлыкълар ясалгъан. Охувун узатмагъа ва илмугъа теренден берилмеге сюегенлер учун да гьар-тюрлю онгайлыкълар бар.
Дагъыстанны муфтияты къургъан охув ожакъларда янгыз дин илмугъа уьйретип къоймай. Аслу гьалда дин илмугъа уьйретеген Дагъыстан ислам университетден (ДИУ) ва ону филиалларындан къайры, гуманитарно-педагогический ва медицинский коллежлер де бар. Онда муалимлеге ва медиклеге охута. Ондан къайры, эки оьр охув ожакъ да бар: медицинский ва гуманитарный. Бу бары да охув ожакъланы охуп битдиргенлер касбусуна гёре бирт де къыйналмай оьзлеге иш таба.
Дагъыстанны муфтияты ёкъ ерден башын башлагъан информация къураллар ярыкъландырыв ишде хыйлы пайда гелтире, таъсири де зор уллу. Федеральный оьлчевдеги «Ас-салам» газет 13 тилде чыгъа, «Ватан» деген радио, ННТ канал, «Ислам.ру», «Исламдаг.ру» сайтлар – интернетни кёмеги булан Ер юзюню не ерине де етише.
«Инсан» деген рагьмулу фонд амалсыз яшайгъанлагъа, гьажатлылагъа кёмек этив булан машгъул. Ашамлыкъ сурсатдан башлап, дарманлагъа ва яшама ер беривге ерли, олагъа гьар-тюрлю яхшылыкъ эте.
Авруйгъанлагъа этилеген кёмек дагъыдан-дагъы толу болсун учун, Магьачкъалада бир уллу 3 номерли сав больница ишленди. Мунда лап алдынлы алатлар къоллана, бек билеген касбучулар чалыша. Янгы азарханадагъы гьаракатгъа, къаравгъа ва гьайын этивге аврувлар бек рази ва баракалла билдире.
Дагъыстан муфтият Иса пайхаммарны атындагъы бир уллу Ругьани центр къуруп турагъанын эшитмегенлер ёкъдур. Мунда Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ атындагъы уьлкебизде лап уллу межит де ишленип тура. Бу межит къурувгъа халкъ къурулуш, деп негьакъ айтылмай: къолу булан янашып, Аллагь ﷻ сюйген ишге къошулма сюеген дагъыстанлыланы санаву эпсиз кёп. Республикабызны халкъы ажайып кюйде къурулушда ортакъчылыкъ этегени дагъыстанлылар ругьани башчыбызны «гьайт» деген чакъырывуна, «вайт», – деп сесленмеге гьазирин гёрсете. Аслу халкъ булай агьамиятлы ишлерден ягъада къалмагъа сюймей.
Оьрде эсгерилген гьар тармакъ – ажайып уллу загьмат ва оьлчевсюз даражадагъы гьаракат! Адамлар бир пикруну айланасында бирикмесе, бир муратланы ва негетлени гёз алгъа тутмаса, шолай зор уьстюнлюклеге етишмеге боламы дагъы? Гьар увакъ ва гиччи иш де адамдан жыйнакълыкъны, къаст къылывну, натижа гёрсетерге инанмакъны талап эте. Дагъыстан муфтият хыйлы йылланы узагъындагъы чалышыву, етишмеге бажаргъан уьстюнлюклери булан, пайдалы иш этмеге болагъанын, бирликде гьаракат этегенин, ругь гючюн, къатты иманы барын гёрсетмеге болгъан.
Муфтият этген яхшы ишлени эсгеривюн дагъы узатмай, шу ерде токътаса да ярар… Макъала язмагъа олтургъанда мурадым о тюгюл эди, буса да бир-бир агьвалатланы гёз алдыма гелтирмейли болмадым.
Башындан тутуп абурлу танкъытчыларыбызгъа: «Сиз не яхшылыкъ этгенсиз? Не ишни башын тутгъансыз? Жамиятгъа не пайда гелтиргенсиз?» – деп, соравлар берер эдим. Балики, не йимик буса да гьаракат башлагъансыздыр? Эсиме гелеген кюйде, сиз бирт де янгылышмайсыз, неге десе… бир зат да этмейсиз.
Амма танкъыт этмеге сизден уллу уста ёкъдур! Яхари, ишлейгенлени сёгюп дам-дагъырын чыгъартасыз, тек бир буса да гьакъыллы ой беригиз. Гьалиге гёрюнмей шо. Къыйынлы гьалдан чыкъмагъа кёмек этеген, пайдалы танкъыт бола, тек шо да ёкъ. Биз булай «къурдашлар» булан алгъа нечик барарбыз? Енгил ва тынч кюйде алгъа учуп баражакъбызмы яда олагъа гючюбюзню, заманыбызны тас этип, ерибизде батылып къалажакъбызмы?
Бош турагъан танкъытчыланы нечик де англар эдик, жамият учун оланы юреги авруй эди буса. Амма шолайлыкъ ёкъ. Пайда гелтирмеге сюе буса, гелип гёзюне гёрюнген хаталаны аян этмеге ярай чы. Шолай этмек учун эркеклиги етишмейми яда негети таза тюгюлмю, билмейбиз.
Муфтиятны ишине рази тюгюл журналистлеге, янгы чыкъгъан блогерлеге, оьзге адамлагъа нечесе керен чакъырыв этилди! Амма сесленив гьис этилмеди, билмемиш болуп къалды ва гьар гезик йимик жавап беривден къачды. Жавап беривню орнунда – жавапсызлыкъ. Бу меселдеги инсанлар бир зат да этмей уьйренген, бош заманын гьаракат этегенлеге гьаплав булан йибере. Шолай янашыв олар учун яхшыдыр дагъы.
Кёмек этмеге чи болмайлар, пуршав сама да этмей болгъан буса не бар эди! Зарал эте чи дагъы. Шоланы яманлыгъы оьсюп гелеген наслуну ялгъан ойлар булан башын чырмап похлайгъаны. Гьакъылы тораймагъан яшлар «къатты» сёйлеп бажарагъанлагъа алданып къала. Гьакъыкъатда буса, тюз ёлну орнунда, шолагъа инангъанлар терсликге бата, яхшы амаллардан айрыла.
Къылыкъны ва тарбияны гьайын этип, дин учун гьалал ёлда чалышагъанлагъа не учун олайлар къаршы тура экен? Неге олар да, башгъалар йимик, яхшылыкъгъа чакъырмай? Шу соравлагъа ойлашма яхшы болар. Олар къылыкъсызгъа, пасатлыкъгъа, террорчулукъгъа ва оьзге гюнагь ишлеге уьстюнлю кюйде къаршы чыкъма бола эди чи! Не иш этип зувап къазанмагъа сюе экен олар? Не саялы башгъа бусурманланы танкъытгъа тутгъан? Не мурат булан бусурманланы терс гетген гьар увакъ ишин байракъгъа чанчып юрюй? Яхшылыкъгъа чакъыргъан саялы, шабагъат болагъанны билмейми экен? Масала, оьзгелеге къошулуп, багъыйсыз ишлени алдын алмагъа бола, жамиятны къылыгъын оьр даражагъа гётермек учун, къаст къылма ярай. Ругь байлыкълагъа элтеген ёл – зувапсыз къалмас. Амма шону орнунда – оьзлер оьзлеге яманлыкъ эте, Къыямат гюн авур соралажакъ ишлеге берилген.
Озокъда, биревлер олайланы да, булайланы да нечик айырмагъа герегин билмей къалмакъ бар. Тюзлюк кимни янында экенни нечик билмеге бола? Ким Аллагьны ﷻ динин яя, ким яхшылыкъ этегенлени артындан сёйлей? Мунда къыйын масъала ёкъ. Инсанны сёзюне тюгюл, этеген ишине къарама тарыкъ. Биревлер жагь кюйдеги гьаракаты булан яхшылыкъ эте, башгъалар буса – дин ва къылыкъ учун, бир иш де чыгъармай, этегенлени артындан сёгюп сёйлей. Муна, адамны ишине къарап, багьа бермеге тарыкъ. Бир динни юрютегенлер башгъа-башгъа бола: загьматгъа берилгенлер де, хабарчылар да; иш этегенлер де, бошуна айланагъанлар да; уьстюнлюкге етишгенлер де, гюллеп юрюйгенлер де. Бир-бир дин къардашларыбыз бизин артгъа тарта, шолар бар туруп, бизге душманлар да тарыкъ тюгюл.
