Кёп сюеген Пайхаммарыбызны гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны гьакъында бек билейик

(Давамы гелеген номерде)

 

Анас бин Маликден булай тапшурулгъан: «Пайхаммарны къызы (Умму Кулсум ) гечингенде биз ювукъда эдик ва Расулуллагь ону къабуруну янында олтургъан эди. Шо мюгьлетде мен Пайхаммарны гёзъяшларын гёрдюм» (аль-Бухари).

 

Айша булай хабарлай: «Усман бин Мазъун (Пайхаммарны эмчек къардашы) оьлгенде Расулуллагь ону (бетин) оьпдю. Пайхаммар шо мюгьлетде йылай эди (гьатта ону гёзъяшлары Усманны бетине тёгюле)» (Абу Давуд, Ибну Мажжагь).

Бу гьадисден англашылагъан кюйде, оьлген сыйлы адамланы оьпмек этмеге яхшы ишлерден (желательно) санала. «Фатху ль-Илахи, шарху ль-Мишкат» деген китабында Ибну Хажар аль-Хайтами язагъан кюйде, оьлген сыйлы адамны бетин оьпмек этмеге яхшы ишлерден (желательно) санала. Эгер ону берекетин алмакъ ва шо ишде Пайхаммарны ёлу булан юрюмекге негет бар буса.

Пайхаммарны гёзлери кёп гёзъяш тёкген. Бир гезик ол йылайгъанда буса, ай тутулгъан болгъан. Шо болгъан Пайхаммарны Ибрагьим дейген уланы оьлгенде.

Бир-бирде Пайхаммар намаз къылагъанда бек йылай ва кюстюне болгъан. Амма, намаз бузулуп къалмас учун, ол аваз чыгъартмакъны не этип де басылтма къарай болгъан. Намаз къылгъан сонг, Пайхаммар Яратгъаныбызгъа булай тилей болгъан: «Гьей Есим! Оланы арасында тургъан чакъы заман ва олар (иманы барлар) гюнагьлары саялы гечмекни тилеген чакъы заман, Сен оланы (маккалыланы) такъсырламажакъгъа магъа сёз бермегенми эдинг? Сен бизин гечмекни тилейбиз…» (аль-Бухари, Муслим).

 

Пайхаммарны шюшгюрювю

Шюшгюрегенде Пайхаммар къолу яда опурагъы булан авзун яба болгъан. Оьзге адамлар йимик авзун ачмай ва тавуш чыгъармай болгъан. Шюшгюрюп битип, Пайхаммар Есибизге макътав этип, «Алгьамдулиллагь» деп айта болгъан. огъар: «Ярхамукаллагь», – деп жавап бере болгъан. Ол буса: «Яхдиякумуллагь», – деп къайтарыш эте болгъан (Агьмат, ат-Табарани).

Абу Хурайрадан булай тапшурулгъан: «Межитде бек аваз этип шюшгюрегенде Пайхаммар шону ушатмай болгъан» (аль-Байгьтакъи).

Олай да, оьзге ерде де къычырып дегенлей шюшгюрегенни де Пайхаммар ушатмагъан.

Ондан къайры, Расулуллагь пелен адам эснейгенни де ушатмай болгъан. Неге тюгюл эснев шайтанны таъсиринден болагъан иш. Адам кёп ашайгъанда ибадат этмеге эринчек бола. Кёп ашайгъан адам, кёп де иче, кёп ичегенлик буса, юхугъа тарта. Натижада инсан хыйлы яхшылыкъланы къолдан чыгъара.

Пайхаммар оьзю буса, бирт де эснемеген, Есибиз ону шо ишден сакълагъан.

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Рашид Камалов

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Асгьабаланы асил вариси ва бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз оьзюнден алда болгъан халипа Сулейман ибн Абд уль-Маликни къабурундагъы хумну къолларындан силкип тайдырып битгинче де аякъ тюпдеги...