Кёп сюеген Пайхаммарыбызны гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны гьакъында бек билейик

(Давамы гелеген номерде)

 

Анас бин Маликден булай тапшурулгъан: «Пайхаммарны къызы (Умму Кулсум ) гечингенде биз ювукъда эдик ва Расулуллагь ону къабуруну янында олтургъан эди. Шо мюгьлетде мен Пайхаммарны гёзъяшларын гёрдюм» (аль-Бухари).

 

Айша булай хабарлай: «Усман бин Мазъун (Пайхаммарны эмчек къардашы) оьлгенде Расулуллагь ону (бетин) оьпдю. Пайхаммар шо мюгьлетде йылай эди (гьатта ону гёзъяшлары Усманны бетине тёгюле)» (Абу Давуд, Ибну Мажжагь).

Бу гьадисден англашылагъан кюйде, оьлген сыйлы адамланы оьпмек этмеге яхшы ишлерден (желательно) санала. «Фатху ль-Илахи, шарху ль-Мишкат» деген китабында Ибну Хажар аль-Хайтами язагъан кюйде, оьлген сыйлы адамны бетин оьпмек этмеге яхшы ишлерден (желательно) санала. Эгер ону берекетин алмакъ ва шо ишде Пайхаммарны ёлу булан юрюмекге негет бар буса.

Пайхаммарны гёзлери кёп гёзъяш тёкген. Бир гезик ол йылайгъанда буса, ай тутулгъан болгъан. Шо болгъан Пайхаммарны Ибрагьим дейген уланы оьлгенде.

Бир-бирде Пайхаммар намаз къылагъанда бек йылай ва кюстюне болгъан. Амма, намаз бузулуп къалмас учун, ол аваз чыгъартмакъны не этип де басылтма къарай болгъан. Намаз къылгъан сонг, Пайхаммар Яратгъаныбызгъа булай тилей болгъан: «Гьей Есим! Оланы арасында тургъан чакъы заман ва олар (иманы барлар) гюнагьлары саялы гечмекни тилеген чакъы заман, Сен оланы (маккалыланы) такъсырламажакъгъа магъа сёз бермегенми эдинг? Сен бизин гечмекни тилейбиз…» (аль-Бухари, Муслим).

 

Пайхаммарны шюшгюрювю

Шюшгюрегенде Пайхаммар къолу яда опурагъы булан авзун яба болгъан. Оьзге адамлар йимик авзун ачмай ва тавуш чыгъармай болгъан. Шюшгюрюп битип, Пайхаммар Есибизге макътав этип, «Алгьамдулиллагь» деп айта болгъан. огъар: «Ярхамукаллагь», – деп жавап бере болгъан. Ол буса: «Яхдиякумуллагь», – деп къайтарыш эте болгъан (Агьмат, ат-Табарани).

Абу Хурайрадан булай тапшурулгъан: «Межитде бек аваз этип шюшгюрегенде Пайхаммар шону ушатмай болгъан» (аль-Байгьтакъи).

Олай да, оьзге ерде де къычырып дегенлей шюшгюрегенни де Пайхаммар ушатмагъан.

Ондан къайры, Расулуллагь пелен адам эснейгенни де ушатмай болгъан. Неге тюгюл эснев шайтанны таъсиринден болагъан иш. Адам кёп ашайгъанда ибадат этмеге эринчек бола. Кёп ашайгъан адам, кёп де иче, кёп ичегенлик буса, юхугъа тарта. Натижада инсан хыйлы яхшылыкъланы къолдан чыгъара.

Пайхаммар оьзю буса, бирт де эснемеген, Есибиз ону шо ишден сакълагъан.

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Рашид Камалов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.   Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...