Кёп сюеген Пайхаммарыбыз-ны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбыз-ны ﷺ гьакъында бек билейик
Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Айшадан булай хабарлана: «Пайхаммарны ﷺ ичи оьсюмлюклени йипли чачакъларындан (волокна) толгъан оруну бар эди, уьстюнде къара накидкасы да булан. Пайхаммарны ﷺ гёрмеге деп бир гезик Абу Бакр ва Умар гелди.
Шолар гелгенде Пайхаммар ﷺ шо орунну уьстюнде ятып юхлай эди. Уьстюне адамлар гелгенни сезгенде, Пайхаммар ﷺ гёзлерин ачды ва оланы гёргендокъ, абурлукъ этип, тёшегинден туруп олтурду. Къонакълар Пайхаммарны ﷺ къабургъаларында къатты тёшекни гьызлары къалгъанны гьис этди. Олар: “Гьей Расулуллагь ﷺ, бу къатты тёшек сагъа нечик онгайсыз ва ятма авур экенин гёребиз. Гьакъ кюйде, Киср ва Къайсар чилледен ва махмардан (бархат) этилген йымышакъ орунларда ятып леззет ала”, – деди. Пайхаммар ﷺ булагъа: “Сиз олай айтмагъыз. Олагъа жагьаннемдеги тёшек къарагъан, мени тёшегим буса, женнетге гелтирежек”, – деди» (Ибну Хиббан).
Пайхаммар ﷺ бирт де тёшегин сёкмеген. Орун салса – ол шону уьстюнде ята, салмаса – жабарда ятып юхлай болгъан.
Пайхаммарны ﷺ бойлугъу – ишлетилген гёнден тигилген болгъан, ичи буса – пальма терекни йипли чачакъларындан (волокна) толтурулгъан. Жабир бин Самрат булай хабарлай: «Бойлукъгъа таянып, Пайхаммар ﷺ сол къабургъасында ятагъанын гёрдюм» (Абу Давуд).
Абу Давудну «Сунан» деген китабында айтылагъан кюйде, Расулуллагь ﷺ намазлыкъ яймай намазны челтирли халиде (циновка) къыла болгъан. Бир-бирде буса, намазлыкъ яйып да намаз къылгъан. Олай да, Пайхаммар ﷺ тюбюне ишлетилген гёнден этилген накидкасын яйып да намаз къылма сюе болгъан.
Расулуллагьны ﷺ юзюгю
Имам Муслим етишдиреген кюйде, Пайхаммарны ﷺ гюмюш юзюгю эфиопиялы къаш булан ясандырылгъан болгъан. Шо къаш – акъ-къара тюслю агат болгъан. Айшадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Агат булангъы юзюк тагъыгъыз, шолайлыкъда берекет бар», – деп айта болгъан (Ибну Адий).
«Аль-Мавахиб» деген китабында имам аль-Касталяни булай яза: «Пайхаммар ﷺ савлай агатдан этилген юзюк тагъа болгъан деп бир ерде де айтылмай».
Ибну Умардан булай гелтириле: «Гьакъ кюйде, Пайхаммарны ﷺ гюмюш юзюгю бар эди ва ол шону онг къолуну женекей бармагъына тагъа эди» (ат-Тирмизи).
Юзюкню сол къолуну женекей бармагъына такъмакъ этмесе яхшы ишлеге саналмай, неге десе шолайлыкъда этмесе яхшы иш ёкъ (нежелательность) ва шо гьакъда Пайхаммар ﷺ айтгъан сёзлер де сакълангъан. Амма онг къолунда юзюк юрютмек яхшы санала, неге тюгюл шолай деп гьакъ гьадислерде айтыла.
Оьзлени жыйым асарларында имам аль-Бухари ва имам Муслим айтагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ юзюкню къашын къолну аясына бакъдырып тагъа болгъан. Амма юзюкню къаш гёрюнеген кюйде такъмагъа да гери урмагъан. Шолайлыкъ булан, юзюкню къашын яшырып да, ачыкъ этип гёрюнеген кюйде такъмагъа да яратыла.
Пайхаммарны ﷺ юзюгюню бир янында: – «Мугьаммат ﷺ», башгъа янында – «Расул» (Элчи) ва уьчюнчю янында буса – «Аллагьны ﷻ» деп язылгъан болгъан (аль-Бухари).
Анас бин Маликден булай етишген: «Пайхаммар ﷺ арап тюгюл пачалагъа кагъыз йиберме сюегенде, мюгьюрню (печать) шо юзюк булан сала болгъан. Огъар билдирген кюйде, арап тюгюл пачалар мюгьюрю ёкъ кагъызланы алмай болгъан, шо саялы Расулуллагь ﷻ мюгьюр салып юрютген. Ону къолундагъы юзюкню гёрюнюшю гьали йимик гёз алдымда» (аль-Бухари).
Анасдан булай етишген: «Пайхаммар ﷺ Кисргъа (Персияны пачасы), Къайсаргъа (Византияны пачасы) ва ан-Нажашиге (Эфиопияны пачасы) адамлар йиберме сюйгенде, огъар: “Бу пачалар кагъызны мюгьюрсюз алмажакъ”, – дегенде, Расулуллагь ﷺ кагъызны ахырында “Мугьаммат – Аллагьны ﷻ Элчиси” деген языву булангъы гюмюш юзюгю булан мюгьюр сала» (аль-Бухари, Муслим).
(Давамы гелеген номерде)
