Оьлгенлеге этилген дуа ва садагъаны пайдасы

Оьлгенлеге этилген дуа ва садагъаны пайдасы

Оьлгенлеге этилген дуа ва садагъаны пайдасы

Гьалиги заманда оьлюлер учун дуа этилмеге яраймы-ярамыймы деп эришегенлер бола. Шолагъа Аллагь ﷻ Къуръанда айтгъан булай сёзлени гелтирмеге ярар (маънасы): «Олардан сонг гелген бусурман наслу: “Гьей Есибиз! Бизин ва бизден алда имангъа гелген къардашларыбызны гюнагьларыбыздан геч”, – деп айтажакъ» («Аль-Хашр» деген сура, 10-нчу аят). 

 

Бу аятда рагьмулу Аллагь ﷻ оланы бу тилевю саялы макътай. Оьзлерден алда Исламны къабул этген бары да дин къардашлары, олардан гюнагь ишлери гечилсин деп тилейген бары да бусурманлар лап Къыямат гюн болгъунча макътавгъа лайыкълы болажакъ. Оьзгелерден алдын иманны къабул этип биринчи болгъанлар – мугьажирлер ва ансарлар. Сав къалмай, олар арабызда ёкълугъу биревге де яшыртгъын тюгюл. Эгер гюнагьлары гечилсин деп оьлюлер учун дуа этмекни пайдасы болмагъан буса, шолагъа юреги авруп тилеклер этегенлер макъталмас эди.

Олай да, мунда жаназа намазны гьакъында эсгермей къойма ярамас.  Бу намаз бусурманлар учун борч ва шонда макътав этивден ва Аллагьгъа ﷻ бакъгъан бу дуадан къайры башгъа зат ёкъ: «Гьей, Аллагь ﷻ, бизин савларыбызны ва оьлгенлерибизни гюнагьларындан геч…». Эгер дуа-тилекде пайда болмагъан буса, жаназа намаз борч болмас эди, неге десе шо намазда оьлюге пайда да болмас эди.

Оьлгенлер учун садагъаны пайдасы барны-ёкъну гьакъында далил гьисапда Пайхаммарны ﷺ бу сёзлерин гелтирмеге ярар: «Оьлгенлеригиз учун садагъа этигиз». Эгер оьлюп арабызда ёкълар учун садагъа этмекни маънасы болмагъан буса, Расулуллагь ﷺ шолай этмеге буюрмас эди.

Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ дуа этмеге буюргъан ва шо саялы шабагъат болажагъын билдирген: «Магъа тилегиз ва Мен жавап бережекмен» («Аль-Гъафир» деген сура, 60-нчы аят).

Къуръанда Есибиз Аллагь ﷻ булай айта (маънасы): «Магъа ялбарагъанда Мен жавап беремен» («Аль-Бакъара» сура, 186-нчы аят).

Сав ва яшавдан гетген къардашлары учун къайгъырагъан, олагъа кёмек этмеге сююп, юреги авруйгъанлар дуа эте ва шексиз кюйде шону булан бирче Аллагьны ﷻ разилигин де къазана. Ойлашагъанлар учун мунда англашылмайгъан зат ёкъ, оьзгелеге языкъсынавлу янашагъанлагъа оьзлеге де Яратгъаныбызны рагьмулугъу болур, Аллагь ﷻ буюрса.

 

Абдурашид Ибрагьимов

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...