Оьлгенлеге этилген дуа ва садагъаны пайдасы

Оьлгенлеге этилген дуа ва садагъаны пайдасы

Оьлгенлеге этилген дуа ва садагъаны пайдасы

Гьалиги заманда оьлюлер учун дуа этилмеге яраймы-ярамыймы деп эришегенлер бола. Шолагъа Аллагь ﷻ Къуръанда айтгъан булай сёзлени гелтирмеге ярар (маънасы): «Олардан сонг гелген бусурман наслу: “Гьей Есибиз! Бизин ва бизден алда имангъа гелген къардашларыбызны гюнагьларыбыздан геч”, – деп айтажакъ» («Аль-Хашр» деген сура, 10-нчу аят). 

 

Бу аятда рагьмулу Аллагь ﷻ оланы бу тилевю саялы макътай. Оьзлерден алда Исламны къабул этген бары да дин къардашлары, олардан гюнагь ишлери гечилсин деп тилейген бары да бусурманлар лап Къыямат гюн болгъунча макътавгъа лайыкълы болажакъ. Оьзгелерден алдын иманны къабул этип биринчи болгъанлар – мугьажирлер ва ансарлар. Сав къалмай, олар арабызда ёкълугъу биревге де яшыртгъын тюгюл. Эгер гюнагьлары гечилсин деп оьлюлер учун дуа этмекни пайдасы болмагъан буса, шолагъа юреги авруп тилеклер этегенлер макъталмас эди.

Олай да, мунда жаназа намазны гьакъында эсгермей къойма ярамас.  Бу намаз бусурманлар учун борч ва шонда макътав этивден ва Аллагьгъа ﷻ бакъгъан бу дуадан къайры башгъа зат ёкъ: «Гьей, Аллагь ﷻ, бизин савларыбызны ва оьлгенлерибизни гюнагьларындан геч…». Эгер дуа-тилекде пайда болмагъан буса, жаназа намаз борч болмас эди, неге десе шо намазда оьлюге пайда да болмас эди.

Оьлгенлер учун садагъаны пайдасы барны-ёкъну гьакъында далил гьисапда Пайхаммарны ﷺ бу сёзлерин гелтирмеге ярар: «Оьлгенлеригиз учун садагъа этигиз». Эгер оьлюп арабызда ёкълар учун садагъа этмекни маънасы болмагъан буса, Расулуллагь ﷺ шолай этмеге буюрмас эди.

Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ дуа этмеге буюргъан ва шо саялы шабагъат болажагъын билдирген: «Магъа тилегиз ва Мен жавап бережекмен» («Аль-Гъафир» деген сура, 60-нчы аят).

Къуръанда Есибиз Аллагь ﷻ булай айта (маънасы): «Магъа ялбарагъанда Мен жавап беремен» («Аль-Бакъара» сура, 186-нчы аят).

Сав ва яшавдан гетген къардашлары учун къайгъырагъан, олагъа кёмек этмеге сююп, юреги авруйгъанлар дуа эте ва шексиз кюйде шону булан бирче Аллагьны ﷻ разилигин де къазана. Ойлашагъанлар учун мунда англашылмайгъан зат ёкъ, оьзгелеге языкъсынавлу янашагъанлагъа оьзлеге де Яратгъаныбызны рагьмулугъу болур, Аллагь ﷻ буюрса.

 

Абдурашид Ибрагьимов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


Сорав – жавап

– Къардашы оьлгенде яслы турмакъ нече гюн гёрсетиле? – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында Ибн Гьажар аль-Хайтами булай яза: «Тиштайпагъа (эрдегисине де, эрге бармагъанына да) оьлген къардашына яда ят эргишиге гёре (шо эргишиге ол исси гьислер сезмейгенге шекликлер...