Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву
(Давамы гелеген номерде)
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ опуракъда, ашда, яшайгъан еринде артыкълыкъдан сакълана ва бар-барлыгъына рази къалып яшагъан. Ол оьзюне лап да тарыкълыны къойгъан ва артыкълыгъын адамлагъа оьлешген.
Опуракъ десе, ол оьзюнде тапгъанын гийген. Кёбюсю гезик шо къалын къумачдан тигилген накидка болгъан. Шолайлыкъ булан Расулуллагь ﷺ Яратгъаныбызны алдында ювашлыгъын ва разилигин белгилей болгъан.
Опуракъ булан макътанмакъ, оьзюн шону булан безендирмек инсангъа абур-сый къошмай. Арив опуракъ булан безенмек – къатынгишилени хасияты. Амма шо шолай буса да, эргишилеге де арив опуракъ гийме ярамай демек тюгюл. Эргишиге арив опуракъ гиймеге яратыла, эгер ол жамият жыйынгъа, мажлисге бара, байрам гюнлерде гие буса. Къаркъараны (авратны) яшырагъан опуракъ иссиге ва сувукъгъа чыдама кёмек эте – шо инсанда болмагъа тарыкъ. Есибиз берген ниъматланы опуракъ булан гёрсетме де бола. Сонг да, къайсы ва нечик жамиятда экенинге гёре де арив опуракъ гиймеге яратыла.
Бир гьакъыллы адам булай айтгъан: «Оьзюнг сюйген ашдан аша, опуракъны буса, башгъалар сенде гёрме сюегенин гий».
Опуракъ булан байлавлу бек агьамиятлы ян – шо насдан таза ва уьстюнден ийис гелмейген болмакъ. Эргишилер опурагъын таза юрютмеге герек, шолайлыкъ оланы арив къылыгъын белгилей. Пайхаммар ﷺ бир гезик нас опуракъ гийген адамны гёргенде: «Не эте, опуракъ жувмагъа болар чакъы бу сув тапмагъанмы экен?» – деп сорагъан. Башгъа гьадисде Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Эргишини эки жут опурагъы болгъан булан бир яманлыкъ да ёкъ, ишлейгенде гиеген бирдагъы жутну санамагъанда».
Опуракъны орта багьасындагъын, орта даражасындагъын алмакъ яхшы санала. Опуракъ артыкъ багьалы ва бек учуз болмагъа герекмейген къайдагъа гёре юрюсе яхшыдыр.
«Аль-Мавахиб» деген китапда айтылагъан кюйде, адамны тыш янын уьч зат булан багьалама бола: ону макътайгъан, ону сёгеген ва я макътамайгъан, я сёкмейген гьалларда.
Этмеге яхшы саналагъан ишлени бириси – инсан опурагъын Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ учун гие. Есибизни буйрукъларын кютмеге, халкъгъа Яратгъаныбызны динин яймагъа шолайлыкъ огъар кёмек эте. Расулуллагь ﷺ да лап шолай эте болгъан: гьар-тюрлю делегациялар гелегенде ол арив опуракъ гийген. Неге тюгюл арив опуракъ оьзюне абурлукъ тарта ва шону гийген гишиге къулакъасмагъа сюесен.
Экинчи къайда – сёгюлегени. Арив опуракъ гиймекни сёгюлеген заманы – шону макътанмакъ, оьктемлик учун ва жамиятда къалышмакъ учун гиегенде.
Уьчюнчю къайдагъа гёре, арив опуракъ гийгенликде макътавлукъ да, сёгюлегенлик де ёкъ, эгер оьрде эсгерилген негетлер ёкъ буса.
Шо саялы Пайхаммар ﷺ опуракъ сайламагъан, бу масъалагъа енгил янашгъан.
Умму Салмат булай хабарлай: «Расулуллагь ﷺ учун лап сюйкюмлю опуракъ камис болгъан (енгилери ва киселери булангъы узун опуракъ)» (ат-Тирмизи, аль-Гьаким, Абу Давуд).
Пайхаммар ﷺ камисин халатыны, накидкасыны тюбюнде гие болгъан ва бу опуракъ юнден тигилмеген. Енгилени узунлугъу къолланы аяларына ерли болгъан. Гьадисни башгъа риваятында айтылагъан кюйде, енгилени узунлугъу бармакълагъа ерли болгъан, камисни узунлугъу буса, табанлардан оьрде болгъан.
Пайхаммар ﷺ опурагъын яда аякъгийимлерин гиегенде, онг якъдан, чечегенде буса – сол якъдан башлай болгъан.
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
