Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

«Ихьяу улуми ддин» деген китабында имам аль-Гъазали язагъан кюйде, Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ къара тюслю уьстюне гиеген гёлеги болгъан, ол шону сонг бир асгьабагъа савгъат этген. Умму Салимат бир гезик: «Гьей Расулуллагь ﷺ, сенг шо къара гёлегингни не этдинг?» – деп сорагъан болгъан. Пайхаммар ﷺ: «Мен шону таман чакъы гийдим», – деп жавап бере. Ол къатын: «Мен бирт де къара тюслю бир затны да гёрмегенмен сени акъ къаркъаранга шонча да бек къыйышагъан», – деген.

Пайхаммар ﷺ ва ону асгьабалары кетенден тигилген опуракъны гиймеге арив гёре болгъан. Юнден ва кетенден (лён) тигилгенин олар аз юрютген.

«Кашф уль-Гъумма» деген китабында имам аш-Шаарани язагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ бир гезик юнден ва тюклю къумачдан тигилген плаш гийген болгъан. Ондан гелеген эчкини ийисин билгенде ол шону дагъы гиймеген. Айша булай хабарлагъан: «Мен Пайхаммаргъа ﷺ къара тюслю юнден плаш тикген эдим. Ол шону бир вакъти гийип юрюдю, тек терлегенде плашдан гелеген эчкини ийисин билгенде, шону дагъы гиймейген болду. Шо ийис огь не арив эди!» (Абу Давуд, ан-Насаи).

Пайхаммарны ﷺ уьст опурагъы багъынчагъындан (щиколотка) оьрде болгъан. Ич опурагъы буса, сыйракъны (голень) орталарына етише болгъан.

Убайд бин Халит булай хабарлай: «Бир гезик Мадинаны орамларында гезейгенде артымда абатланы тавушун эшитдим. Пелен гиши магъа: “Гёлегингни уьстге гётер, гьакъ кюйде шолайлыкъда Аллагьдан ﷻ къоркъагъанлыкъ бар (демек Есибизни алдында ювашлыкъ, оьктемсизлик) ва опурагъынг сакъланар (йыртылмай, узакъдан къуллукъ этер)”, – деди. Мен бурулуп къарагъанда, Пайхаммарны ﷺ гёрдюм. Мен огъар: “Гьей Расулуллагь ﷺ, бу мени къара плашым”, – дедим. Пайхаммар ﷺ: “Менден уьлгю алма сюймеймисен?” – деп сорады. Мен Пайхаммарны ﷺ опурагъына къарап, ону ич гёлеги сыйрагъыны орталарына етишегенин гёрдюм» (ат-Тирмизи).

Хузайфа аль-Ямани айтып, булай сакълангъан: «Расулулагь ﷺ мени сыйрагъымдан тутуп: “Ич гёлегинг муна шугъар ерли гелмеге тарыкъ. Эгер сен шогъар рази тюгюлмисен, бираз эниш къойма да ярай. Гьатта шону булан рази къалмай бусанг, ич опуракъ багъынчакъдан тюпде болма ярамайгъанны бил”, – деди» (ан-Насаи, ат-Тирмизи).

Ибну Умар булай хабарлагъан: «Ич опурагъымны тюпге тюшюргенде мени Пайхаммар ﷺ гёрдю ва: “Гьей Ибну Умар, ерде сюйкелеген бары да зат жагьаннемни отуна лайыкълы (опурагъын шолай гиеген адам жагьаннем булан такъсырланажакъ демек)”, – деди» (ат-Табарани).

Оьрде гелтирилген гьадислени маънасы – опуракъны хохыйып, оьктем кюйде гиймеге къадагъа этилегенликде.

Опуракъ багъынчакъдан тёбен болма ярамай деген сёзлени эсгере туруп, имам аш-Шафии шолайлыкъда оьктемлик яшырылгъан дей. Амма опуракъны шолай гиеген адамны шогъар негети ёкъ буса (оьктемсиз гиегенде), опуракъны шолай гиймеге гери урулмай, тек этмесе яхшы ишлерден санала.

Батмасын яда тегенеклер илинмесин учун, Расулуллагь ﷺ къоллары булан опуракъны алдын бираз тюшюрюп, артындан гётере болгъан.

Гёлек, чалма яда плаш болсун, янгы опуракъ гиегенде Пайхаммар ﷺ дуасында ону атын тутуп эсгере болгъан.

Пайхаммар ﷺ: «Есим Аллагь ﷻ магъа шу чалманы берди», – деп айта болгъан. Арты булан: «Гьей Аллагь ﷻ, Сагъа макътав, Сен мени шу опуракъ булан гийиндирдинг. Шу опуракъ берекетли болмакъны тилеймен Сенден (шу ниъмат ва онгайлыкъ саялы Сагъа шюкюрлюк этемен). Ва шу опуракъ не учун яратылгъан буса, шону да берекетли эт хари (берекет бар ишлерде къолламакъ демек: ибадат этивде, намаз къылывда, авратын яшырмакъда). Шону яманлыгъындан сакълама да тилеймен Сенден (шону хохаймакъ яда оьктем болмакъ учун гиймес демек). Ва яманлыкъ учун яралгъан буса, шондан сакъланма да тилеймен (бир-бир адамлар опурагъын гюнагь, зина, ички ичмек учун гиймеге бола)», – деп къоша болгъан.

Пайхаммар ﷺ янгы опуракъ гиегенде шо саялы Есибизге шюкюрлюк этип, эки ракаатлы сюннет намаз (шюкюрлюк намаз) къыла болгъан. Эсги опурагъын буса садагъа гьисапда амалсыз яшайгъанлагъа оьлеше болгъан.

Ибну Сунни гелтирген Мааз бин Анасны булай сёзлери бар: «Эгер кимесе бирев опуракъ гиегенде: “Магъа опуракъ гийдирген ва шо магъа къыйналмай, гюч этмей тюшген саялы, Аллагьгъа ﷻ макътав болсун”, – деп айтып опуракъ гийсе, ону алдагъы ва гележек гюнагьлары гечилер».

(Давамы гелеген номерде)