Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Пайхаммарны ﷺ накидкасыны узунлугъу 4 къари («локоть» деп айтылагъан узунлукъну оьлчевю – орта гьисапдагъы адамны бармакъларындан тирсегине ерлиги узунлукъ), генглиги буса – 2 къари ва 1 къарыш (пядь) болгъан.
Олай да, «Аль-Мавахиб» деген китапда айтылагъан кюйде, Пайхаммардан ﷺ даим арив ийис геле болгъан. Ону уьстю не заманда да таза болгъан. Ондан къайры, нечакъы юрютсе де, ону опурагъын бирт де бит басмагъан.
Шо китапда язылып, аль-Фахру ар-Разиден гелеген кюйде, Пайхаммарны ﷺ сыйлы къаркъарасына бирт де жибин къонмагъан, сюйрюжибин де ону тикмеген, асил къанын ичмеген.
Пайхаммар ﷺ башында акъ тюслю пес юрюте болгъан. Расулуллагь ﷺ песини айланасына чалма байлай, бир-бирде чалмасыз да юрютген. Олай да, Пайхаммар ﷺ пес гиймей де чалма байлап юрютген. Аллагьны Элчиси ﷺ акъ тюслю ва къалын къумачдан этилген Йеменден гелген баш гийимлени ушата болгъан.
Бир-бирде Пайхаммар ﷺ башындагъын чечип, намаз къылагъанда сутра гьисапда алдына сала болгъан (сутра – намаз къылагъан гиши алдындан оьтегенлеге, оьтюп болмакъ учун салынагъан «бару»). Сутраны орнунда башгъа зат тапмагъанда ол шолай эте болгъан. Сонг да, булай этмеге ярайгъанны да гёрсете.
Пайхаммар ﷺ чалма тапмагъан заманда, башын япмакъ учун, бир-бирде башына ва мангалайына къумач гесек чырмай болгъан. Ибну Аббасны сёзлерин имам аль-Бухари гелтиреген кюйде, Пайхаммар ﷺ башын къалын къумач булан чырмап гётериле болгъан минбаргъа.
Умар ибну аль-Хаттаб булай етишдире: «Расулуллагь ﷺ башына чалма байлай эди ва шону эки де учу артгъа, яврункъалакъларыны арасына тюше эди» (ат-Тирмизи). Шоланы узунлугъу бир къари чакъы болгъан, шолай узунлукъ сюннет санала.
Пайхаммар ﷺ бир чалмасы болгъан, ол шогъар «ас-Сахаб» («булут») деген ат берген ва артда да шону Алиге савгъат этген. Али шону байлап гёрюнегенде, Пайхаммар ﷺ: «Башында ас-Сахаб булан сизге Али гелди», – деп айта болгъан. Али ибну Абу Талиб оьзю хабарлагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ ону башына бу чалманы байлап, учларын имбаш уьстге тюшюрген.
Олай да, ол: «Гьакъ кюйде, шо чалманы уьстюнде айланагъан малайиклер булан Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ Бадр къазаватда да, Хунайн къазаватда да магъа кёмек этди», – деп айта болгъан.
Имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагь ﷺ гьар гезик кимесе биревню пелен ерге ёлбашчы этип белгилейгенде, оьз къолу булан ону башына чалма байлай болгъан. Чалманы башын буса, артына, къулагъыны янына, онг имбашына тюшюре болгъан.
Жабир булай хабарлай: «Расулуллагь ﷺ Макканы къолгъа алгъанда ону башында къара тюслю чалма байланып бар эди» (Муслим).
Анасдан гелеген башгъа хабарда булай айтыла: «Расулуллагь ﷺ Макаканы къолгъа алып, ону ичине гиргенде, ону башында темир бёрк (шлем) бар эди» (аль-Бухари). Гьадислени англатагъан алимлер эки де гьадисни бирикдирип, Макканы къолгъа алгъан гюн Пайхаммарны ﷺ башында къара тюслю чалмагъа чырмалгъан темир бёрк (шлем) болгъан деген.
Пайхаммарны ﷺ чалмасыны генглигини ва узунлугъуну гьакъында мекенли маълумат гелтирилмей.
Пайхаммар ﷺ янында къолъявлукъгъа ошашлы таза чюпюрек юрютген, ол шону булан намаз жувунгъан сонг бир-бирде уьстюн сибире болгъан.
(Давамы гелеген номерде)
