Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Расулуллагьны ﷺ малгъа янашыву
Расулуллагь ﷺ ашны жыймакъ учун артгъа салмай ва агьлюсюне арпадан, кабахурмадан болар чакъы къоя болгъан. Къалгъан ашны Пайхаммар ﷺ гьажатлы асгьабалагъа рагьмулукъ гьисапда оьлеше болгъан. Имамлар аль-Бухари ва Муслим «Сахих» деген токъташгъан гьадислени жыйымында Айшадан сакълангъан бу гьадисни гелтире: «Расулуллагь ﷺ эртенги ашны гечеге ва гечеги ашны эртенге къоймай болгъан (Аллагьгъа ﷻ тавакал этеген саялы)».
Анасдан булай етишген: «Гьакъ кюйде, Расулуллагь ﷺ тангалагъа ашдан бир зат да къоймай эди» (ат-Тирмизи).
Амма булайлыкъ бизге, простой адамлагъа, ашны тангалагъа къойма ярамай демек тюгюл, неге десе ашны гьайын этегенде жаныбыз парахат бола.
Абу Сайит аль-Худри булай хабарлай: «Расулуллагь ﷺ гюндюз ашай буса, гече ашамай эди. Ва терсине, гече ашаса – артындагъы гюн аш хапмай эди» (Абу Нуайм). Башгъача айтгъанда, сутканы ичинде ол бир керен ашай эди, дюньягъа арт берген саялы, янгыз Есибизге ибадат этмек учун ашаса тюгюл.
Алимлер айтагъан кюйде, аз ашамакъны кёп пайдасы бар: юрек къатты болмай, гьакъыл итти къала, къаркъарагъа яхшы, аврувлардан да сакълана. Ондан къайры, аш учун артыкъ авара да болмайсан, ач къалмас учун, аз да таманлыкъ эте. Уьстевюне, артыкъ ашны гьажатлылагъа бермеге боласан. Шолай этсе, бергенинг даимге къала (ахыратда пайдасын гёрерсен), оьзюнге харжлагъан зат буса, бу дюньяда ёкъ бола.
«Аль-Мавахиб аль-Лядунийя» деген китабында имам аль-Кустуляни булай яза: «Пайхаммарны ﷺ ва ону асгьабаларыны гьалын англама къыйын бола. Пайхаммар ﷺ аш сурсатланы сав йылгъа тайдырса да, бир-бирде булар гюнлер булан ач къала эди. Бир-бирде Пайхаммар ﷺ трофейден оьзюне тиеген бир минг тюени дёрт асгьабаны арасында пайлап къоя эди. Бир гезик умраны вакътисинде, этин маккалы гьажатлылагъа оьлешсин учун, Пайхаммар ﷺ къурбан гьисапда юз тие къурбан сойгъан. Шону булан бирче, Абу Бакр, Умар, Усман, Талха йимик ону бир-бир асгьабалары уллу байлыкъны есилери болгъан. Булар Пайхаммар ﷺ учун бары да малын оьлешип битдирме рази болгъан. Расулуллагь ﷺ садагъа гелтирме буюргъанда, Абу Бакр оьзюндеги бары да малын, Умар буса яртысын гелтирген. Пайхаммар ﷺ дав учун асгер онгарма тилегенде, Усман бир минг тюе гьазирлеген. Булай мисаллар дагъы да кёп белгили».
«Фатх аль-Бари» деген китапда язылгъан кюйге гёре, Пайхаммар ﷺ ва ону асгьабалары ачлыкъдан ва оьзге тарыкъ-герек етишмейгенликден даим къыйналып турмагъан. Ачлыкъны, опуракъ къытлыкъны, осал яшавлукъну булар башдан гечире болгъан ва оьзлени гьайын этгенче олар гьажатлылагъа бермекни къолай гёрген. Шолар токъ юрюмеген, кёп ашамай болгъан.
Ибну Гьажар аль-Аскаляни булай айта: «Мадинагъа гёчгенче, Маккадагъы заманда Пайхаммар ﷺ ва ону асгьабалары къыйын гьалда яшагъаны гьакъ. Булагъа ансарлар уьйлер берген, къазанмагъа (сатыв-алыв юрютме, устахана ачмагъа) кёмек этген. Натижада Есибиз булагъа уллу байлыкъ савгъат этген».
(Давамы гелеген номерде)
