Кёп сюеген Пайхаммарыбыз-ны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбыз-ны ﷺ гьакъында бек билейик
Расулуллагьны ﷺ опурагъы
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
«Кашфу ль-Гъумма» деген китабында имам аш-Шаърани булай яза: «Расулуллагь ﷺ кагъызларында мюгьюр (печать) салып: “Кагъыздагъы мюгьюр шекликден артыкъ”, – деп айта болгъан». Неге тюгюл документдеги мюгьюр ону гертилигин ибатлай ва гьар тюрлю шекликлеге ер къоймай.
Ибну Умардан булай сакълангъан: «Расулуллагь ﷺ алтын юзюкню къоллай болгъан. Ол юзюкню ташын къолну аясына бакъдырагъанда: “Мугьаммат – Аллагьны ﷻ Элчиси”, – деп онда язылгъаны гёрюне эди. Шо вакътилерде адамлар алтын юзеклер тагъа болгъан (эргишилеге алты юзюк такъмагъа гери урулгъанча алдын девюр). Ва бир гезик Пайхаммар ﷺ шо юзюкню ташлап: “Мен шону дагъы бирт де такъмасман”, – деди. Ва адамлар да шо кюйде алтын юзеклерин ташлады» (аль-Бухари, Муслим).
Ибну Умар булай гьадисни гелтире: «Расулуллагь ﷺ къашын аясына бакъдырып, гюмюшден этилген юзюк тагъа эди» (Муслим).
Бу гьадисни башгъа риваятында булай айтыла: «Шо юзекде: “Мугьаммат – Аллагьны ﷻ Элчиси”, – деп язылгъан болгъан. Ва ол шолай язмагъа башгъалагъа къадагъа этген» (Муслим).
Абдулла ибну Умардан булай етишген: «Расулуллагьны ﷺ гюмюшден этилген юзюгю болгъан. Ол шону бармагъына (онг къолуну женекей бармагъына) тагъа болгъан. Ондан сонг бу юзюк Абу Бакргъа чыкъды ва шо юзюк ону бармагъында эди. Ондан сонг Умаргъа тюшдю, ва артда Усмангъа гелди. Сонг буса, бу юзюк Ариш деген къуюну ичине тюшдю (къюгъа Ариш деген ягьудини аты къоюлгъан ва шо къую Къуба деген межитни къырыйында болгъан). Шо юзюкде: “Мугьаммат – Аллагьны ﷻ Элчиси”, – деп язылгъан болгъан» (аль-Бухари, Муслим).
Анасдан етишген кюйде, бу юзюк Усманнны къолундагъы заманда, ол къуюну къырыйында олтура болгъан. Усман юзюкню къолунда ойнатып турагъанда, шо сыргъалап къуюну ичине тюше.
Имамлар аль-Бужурийу ва Ибну Гьажар айтагъан кюйде, шону къуюгъа тюшмеклиги бу юзюкню бусурманланы башын тутмакълыгъында яшыртгъын сыры болгъанны белгилей. Демек, юзюк тас болгъан замандан башлап, бусурманланы арасында эришивлюклер башланып, артда да питнеге ва адам оьлтюрювлеге айлана. Башгъа алимлер айтагъангъа гёре, бу юзюкде Сулейман пайхаммарны юзюгюнде йимик яшыртгъын сыр болгъан. Неге тюгюл Пайхаммарны ﷺ юзюгюн тас этмеклиги булан питнелер башлана ва артда да бусурманланы халипасы Усманны оьлтюрювюне гелтире.
Ибну Умар булай хабарлай: «Расулуллагь ﷺ агьамиятлы нени буса да унутуп къалардан сакъланмакъ учун, женекей бармагъына яда юзюгюне йип байлай эди» (ат-Тирмизи).
Анасдан булай етишген: «Гьакъ кюйде, Расулуллагь ﷺ, гьажатханагъа гиргенче юзюгюн чече эди» (Абу Давуд, ан-Насаи). Шолайлыкъ булан ол юзюкде язылгъан Яратгъаныбызны аты – Аллагьгъа ﷻ ва Къуръандан алынгъан “Мугьаммат – Аллагьны ﷻ Элчиси” дегенге гьюрмет эте болгъан».
Бир гезик Пайхаммарны ﷺ янына бир пелен гиши гелген, ону бармагъында багъырдан (медь) этилген юзюк болгъан. Пайхаммар ﷺ огъар: «Бу недир? Мен сенден ташсуратланы ийисин сеземен», – деген. Ол адам шо юзюгюн шоссагьат ташлап, биразлардан темирден этилген юзюк булан геле. Пайхаммар ﷺ огъар: «Бу недир? Мен сенде жагьаннем агьлюлени безенчегин гёремен», – деген. Ол адам бу юзюкню де ташлай. Сонг ол: «Гьей Пайхаммар ﷺ, не юзюк тагъайым?» – деп сорагъан. Пайхаммар ﷺ: «Гюмюшден этилгенин такъ. Ва шону авурлугъу бир мискъалдан (бир дирхамдан бираз артыкъ авур гелеген оьлчев) авур гелмесин», – деген (Агьмат, ан-Насаи).
(Давамы гелеген номерде)
